Η Σύνοδος Κορυφής των ηγετών του ΝΑΤΟ που πραγματοποιείται στην Άγκυρα στις 7 και 8 Ιούλη δεν είναι μια «συνηθισμένη» σύνοδος της αιματοβαμμένης δυτικής ιμπεριαλιστικής συμμαχίας.

Διεξάγεται σε μια περίοδο γενικευμένης πολεμικής όξυνσης, ιδιαίτερα επικίνδυνης για τους λαούς. Ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, η διατήρηση της εύθραυστης εκεχειρίας, αλλά και η συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία οξύνουν ακόμη περισσότερο τους ανταγωνισμούς των μεγάλων δυνάμεων. Παράλληλα, η επιθετική πολιτική του Τραμπ απέναντι ακόμη και στους συμμάχους των ΗΠΑ δημιουργεί νέα δεδομένα. Η Σύνοδος καλείται όχι μόνο να συντονίσει την κλιμάκωση της αντιπαράθεσης με τους ανταγωνιστές του δυτικού ιμπεριαλιστικού μπλοκ, αλλά και να διαχειριστεί τις αντιθέσεις που εκδηλώνονται στο εσωτερικό του.

Η Σύνοδος αποτελεί ουσιαστικά συνέχεια όσων αποτυπώθηκαν στην πρόσφατη σύνοδο των G7, η οποία δεν έκλεισε τις αντιθέσεις αλλά, αντίθετα, τις ανέδειξε. Παρά τις προσπάθειες να επιβληθεί εικόνα ενότητας, έγιναν εμφανείς οι διαφορετικές προσεγγίσεις ανάμεσα στις ΗΠΑ και τους δυτικούς συμμάχους τους. Κύρια πεδία αντιθέσεων αποτέλεσαν η στάση απέναντι στον πόλεμο κατά του Ιράν, οι διαφορετικές εκτιμήσεις για τη διαχείριση του ουκρανικού πολέμου, οι διαφωνίες για την κατανομή των οικονομικών και στρατιωτικών βαρών, αλλά και η πολιτική δασμών του Τραμπ απέναντι στους συμμάχους του.

Σε μια προσπάθεια συγκρότησης ευρωπαϊκού μετώπου απέναντι στις απαιτήσεις του Τραμπ, πραγματοποιήθηκε συνάντηση των ηγετών των πέντε μεγαλύτερων ευρωπαϊκών στρατιωτικών δυνάμεων (Γερμανία, Γαλλία, Βρετανία, Ιταλία και Πολωνία), λίγο πριν από τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ. Στόχος ήταν να διαμορφωθεί μια ελάχιστη κοινή ευρωπαϊκή γραμμή απέναντι στις ΗΠΑ και να εμφανιστούν οι Ευρωπαίοι με μεγαλύτερη συνοχή στις διαπραγματεύσεις της Άγκυρας, χωρίς βέβαια να αμφισβητούν τη συνολική λειτουργία και τους στόχους της λυκοσυμμαχίας.

Κεντρικό ζήτημα της Συνόδου αποτελεί η συνέχιση και η ένταση της αντιπαράθεσης με τη Ρωσία, η οποία επανέρχεται στο προσκήνιο μετά τις εξελίξεις στο Ιράν. Οι ευρωπαϊκές δυνάμεις πιέζουν για ακόμη μεγαλύτερη στρατιωτική στήριξη της Ουκρανίας, για επιτάχυνση των εξοπλιστικών προγραμμάτων και για ενίσχυση της ευρωπαϊκής πολεμικής βιομηχανίας. Παράλληλα, προωθούν την οικοδόμηση ενός ισχυρότερου ευρωπαϊκού πυλώνα μέσα στο ΝΑΤΟ, ώστε να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος της στρατιωτικής προετοιμασίας απέναντι στη Ρωσία. Στην προσπάθεια κατευνασμού του Τραμπ εμφανίζονται διατεθειμένοι να προχωρήσουν σε νέες αγορές αμερικανικού στρατιωτικού εξοπλισμού.

Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση Τραμπ δεν αμφισβητεί τη γενική στρατηγική αντιπαράθεση με τη Ρωσία, ανεξάρτητα από τις όποιες κινήσεις για την απαγκίστρωση της Μόσχας από το Πεκίνο. Επιδιώκει όμως διαφορετική κατανομή των βαρών και των προτεραιοτήτων. Απαιτεί από τους Ευρωπαίους να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος του οικονομικού και στρατιωτικού κόστους, κυρίως προς όφελος των αμερικανικών πολεμικών βιομηχανιών. Με τον τρόπο αυτό οι ΗΠΑ μπορούν να επικεντρώσουν περισσότερες δυνάμεις στην αντιπαράθεση με την Κίνα και στις εξελίξεις στον Ινδο-Ειρηνικό, χωρίς να εγκαταλείπουν την παρουσία τους στην Ευρώπη.

Η Μέση Ανατολή και το Ιράν θα βρεθούν επίσης στο επίκεντρο της Συνόδου. Αν και καμία ευρωπαϊκή δύναμη δεν αμφισβήτησε ουσιαστικά το «δικαίωμα» των ΗΠΑ και του Ισραήλ να επιβάλλουν με τη βία τα συμφέροντά τους στην περιοχή, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αντιμετώπισαν με επιφύλαξη την αμερικανική στρατιωτική κλιμάκωση. Μια γενικευμένη ανάφλεξη θα έπληττε τα οικονομικά και γεωπολιτικά τους συμφέροντα, ιδιαίτερα σε σχέση με τις ενεργειακές πηγές και τους θαλάσσιους εμπορικούς δρόμους.

Η στάση αυτή προκάλεσε τη δυσφορία της κυβέρνησης Τραμπ, η οποία κατηγόρησε δημόσια Ευρωπαίους συμμάχους ότι δεν στήριξαν επαρκώς την αμερικανική επιχείρηση. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, επιχείρησε να υποβαθμίσει τις διαφωνίες και να διαβεβαιώσει την Ουάσιγκτον ότι η ευρωπαϊκή συμβολή υπήρξε ουσιαστική. Παρά τις προσπάθειες αυτές, οι εξελίξεις έδειξαν ότι οι αντιθέσεις δεν είναι συγκυριακές, αλλά αντανακλούν διαφορετικές επιδιώξεις και προτεραιότητες στο εσωτερικό της Συμμαχίας και του δυτικού στρατοπέδου.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων θα βρεθεί επίσης η λεγόμενη «νότια πτέρυγα» του ΝΑΤΟ. Ο έλεγχος της Μέσης Ανατολής, της Ανατολικής Μεσογείου και κρίσιμων θαλάσσιων περασμάτων, όπως τα Στενά του Ορμούζ, αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά τον πόλεμο κατά του Ιράν. Δεν είναι τυχαίο ότι προωθούνται σχέδια για διεύρυνση της ναυτικής παρουσίας του ΝΑΤΟ και ενίσχυση της στρατιωτικής του δράσης στην περιοχή, με πρόσχημα την «ασφάλεια της ναυσιπλοΐας» και την προστασία των ενεργειακών οδών.

Η επιλογή της Τουρκίας ως οικοδέσποινας της Συνόδου αποκτά, μέσα σε αυτές τις συνθήκες, ιδιαίτερο συμβολισμό. Η τουρκική ολιγαρχία επιδιώκει να εμφανιστεί ως βασικός παράγοντας στους σχεδιασμούς της Συμμαχίας, από τη Μαύρη Θάλασσα μέχρι τη Μέση Ανατολή.

Η Σύνοδος της Άγκυρας επιβεβαιώνει ότι το ΝΑΤΟ εισέρχεται σε νέα φάση κλιμάκωσης των πολεμικών του σχεδιασμών. Οι αντιθέσεις δεν αναιρούν, όμως, τον κοινό αντιδραστικό χαρακτήρα της λυκοσυμμαχίας.

Οι λαοί δεν έχουν τίποτα να κερδίσουν από αυτούς τους ανταγωνισμούς. Αντίθετα, καλούνται να πληρώσουν με νέους εξοπλισμούς, βαθύτερη εμπλοκή στους πολέμους και νέες θυσίες για τα συμφέροντα των μονοπωλίων και των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων. Έχουν κάθε συμφέρον να αντιπαλέψουν την ολοένα βαθύτερη εμπλοκή των χωρών τους στους σχεδιασμούς του ΝΑΤΟ και της ΕΕ και να δυναμώσουν τον αγώνα ενάντια στον πόλεμο και τον ιμπεριαλισμό.

Πηγή: Λαϊκός Δρόμος