Στις 28 Αυγούστου 2026 συμπληρώθηκαν εννέα χρόνια από τον θάνατο του Σταύρου Καλώνη, ενός εκπαιδευτικού που άφησε έντονο το αποτύπωμά του τόσο στην εκπαίδευση όσο και στο συνδικαλιστικό κίνημα. Ένας δάσκαλος με κοινωνική ευαισθησία, αγωνιστική παρουσία, βαθιά ιστορική γνώση και ιδιαίτερη αγάπη για τους μαθητές και τους ανθρώπους γύρω του.

Ο Σταύρος Καλώνης αγωνίστηκε, δίδαξε, μελέτησε και προσπάθησε να στηρίξει τους ανθρώπους σε κάθε χώρο όπου βρέθηκε: στο σωματείο, στη συντροφιά, στη γειτονιά, στην πόλη. Για όσους τον γνώρισαν, υπήρξε ένας άνθρωπος που δεν έμενε ποτέ θεατής, αλλά επέλεγε να συμμετέχει, να παρεμβαίνει και να υπερασπίζεται όσα πίστευε.

Από τη Γλυκή Πρεβέζης στην εκπαίδευση

Ηπειρώτης στην καταγωγή, ο Σταύρος Καλώνης γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Γλυκή Πρεβέζης, βιώνοντας δύσκολα και στερημένα παιδικά χρόνια. Οι οικονομικές δυσκολίες ήταν μεγάλες, ενώ σε μικρή ηλικία έχασε τη μητέρα του.

Παρά τις αντιξοότητες, δεν εγκατέλειψε την προσπάθεια. Με επιμονή και πείσμα κατάφερε να σπουδάσει στο Εκκλησιαστικό Λύκειο Βελλάς και στη συνέχεια στην Παιδαγωγική Ακαδημία Ιωαννίνων, ακολουθώντας τον δρόμο της εκπαίδευσης.

Από νεαρή ηλικία δραστηριοποιήθηκε πολιτικά και συνδικαλιστικά. Οργανώθηκε στην ΚΝΕ και συμμετείχε στην Πανσπουδαστική κατά τη δεκαετία του ’80. Στη συνέχεια αποχώρησε από την ΚΝΕ και, στις αρχές της δεκαετίας του ’90, εντάχθηκε στις Παρεμβάσεις.

Το 1994 υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Παρέμβασης Κερατσινίου – Περάματος. Παράλληλα, δραστηριοποιήθηκε στον Σύλλογο Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Κερατσινίου – Περάματος, του οποίου υπήρξε μέλος και στη συνέχεια πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου.

Για περίπου δύο δεκαετίες έδωσε σημαντικό κομμάτι της ζωής του στη λειτουργία και την αγωνιστική δράση του Συλλόγου. Συνέβαλε, μεταξύ άλλων, καθοριστικά στη μετονομασία του σε Σύλλογο Εκπαιδευτικών Κερατσινίου – Περάματος «Νίκος Πλουμπίδης», προς τιμήν του κομμουνιστή δασκάλου και αγωνιστή.

Στην πρώτη γραμμή του εκπαιδευτικού κινήματος

Η συνδικαλιστική του δράση συνεχίστηκε σε κεντρικό επίπεδο. Υπήρξε μέλος του Γενικού Συμβουλίου της ΑΔΕΔΥ το 2012, αιρετός στο ΑΠΥΣΠΕ Αττικής το 2016, ενώ διετέλεσε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΔΟΕ κατά τη χρονιά 2016-2017.

Για σειρά ετών συμμετείχε ως αντιπρόσωπος στις Γενικές Συνελεύσεις της ΔΟΕ, ενώ υπήρξε και ιδρυτικό μέλος της Εκπαιδευτικής Λέσχης.

Η παρουσία του χαρακτηριζόταν από μαχητικότητα και συνέπεια. Συνέλευση, απεργία, διαδήλωση και κάθε μορφή συλλογικής δράσης αποτελούσαν για τον ίδιο πεδία συμμετοχής και αγώνα.

Ο δάσκαλος που αγαπούσε τα παιδιά

Πέρα όμως από τη συνδικαλιστική του δράση, ο Σταύρος Καλώνης ήταν πάνω απ’ όλα δάσκαλος.

Ήταν ιδιαίτερα αγαπητός στους μαθητές και στους γονείς, με ξεχωριστή ικανότητα στην επικοινωνία και στη διαχείριση δύσκολων καταστάσεων. Ψύχραιμος, συνεργατικός και υπεύθυνος, έδειχνε ιδιαίτερη αδυναμία στα μικρότερα παιδιά.

Συχνά επέλεγε να αναλάβει την Α΄ ή τη Β΄ τάξη, καθώς θεωρούσε σημαντική την επαφή με τα παιδιά στα πρώτα τους σχολικά βήματα. Στο σχολείο του αναλάμβανε πρωτοβουλίες και συμμετείχε ενεργά στην υλοποίησή τους, με αίσθημα ευθύνης και διάθεση προσφοράς.

Η μεγάλη του αγάπη για την Ιστορία

Ιδιαίτερη θέση στη ζωή του κατείχε η μελέτη της Ιστορίας, και ειδικότερα της Εθνικής Αντίστασης και του Εμφυλίου.

Ο Σταύρος Καλώνης δεν περιορίστηκε στην ανάγνωση βιβλίων και ιστορικών πηγών. Περπάτησε δρόμους και μονοπάτια που είχαν διασχίσει οι αντάρτες του ΕΛΑΣ και του Δημοκρατικού Στρατού, αναζητώντας τα ίχνη και τις μαρτυρίες μιας δύσκολης και ταραγμένης περιόδου της ελληνικής ιστορίας.

Οι ιστορικές του γνώσεις και η πολύχρονη ενασχόλησή του με την ιστορία του αντάρτικου τον οδήγησαν στα τελευταία χρόνια της ζωής του στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας, όπου ολοκλήρωσε με επιτυχία τις μεταπτυχιακές του σπουδές.

Παράλληλα, συμμετείχε σε συνέδρια του Παντείου Πανεπιστημίου για την Αντίσταση και τον Εμφύλιο, παρουσιάζοντας τεκμηριωμένες ανακοινώσεις.

Και η φωτογραφία

Μια ακόμη πλευρά της προσωπικότητάς του ήταν η φωτογραφία. Ερασιτέχνης φωτογράφος, με γνώσεις και ικανότητες που, όπως αναφέρεται από ανθρώπους που τον γνώρισαν, παρέπεμπαν σε επαγγελματία, άφησε πίσω του πλούσιο φωτογραφικό υλικό και συμμετείχε σε εκθέσεις.

Η φωτογραφική του ματιά αποτελούσε έναν ακόμη τρόπο να καταγράφει ανθρώπους, τόπους και στιγμές, κρατώντας ζωντανές εικόνες μιας εποχής.

Ένας πρόωρος αποχαιρετισμός

Μετά από σκληρή μάχη μηνών, ο Σταύρος Καλώνης έφυγε από τη ζωή στις 28 Αυγούστου 2017, σε ηλικία μόλις 52 ετών.

Εννέα χρόνια μετά, η μνήμη του παραμένει ζωντανή στους συναδέλφους, στους μαθητές, στους συναγωνιστές, στους φίλους και στους ανθρώπους που συμπορεύτηκαν μαζί του.

Δεν είναι μόνο η συνδικαλιστική του δράση ή η επιστημονική του ενασχόληση που τον κρατούν στη μνήμη. Είναι κυρίως η στάση ζωής του: η επιμονή, η προσφορά, η αγωνιστικότητα, η αγάπη για τη γνώση και η έγνοια για τον άνθρωπο.

«Ο Σταύρος είναι εδώ…»

Η συγκινητική ανάρτηση της συντρόφου του, Βάσως Χρυσοστομίδου, η οποία αποτυπώνει με προσωπικό και συγκινητικό τρόπο τη ζωή, την προσωπικότητα και την απώλεια του Σταύρου Καλώνη.

"Ολονυχτία

************

Δε με κατάλαβες ̇ όλη τη νύχτα

ήμουνα πλάι σου, προσπαθούσα να κλείσω

τα παράθυρα, πάλευα-όλη νύχτα.

Ο αγέρας επέμενε.

Άπλωσα τότε

τις παλάμες μου πάνω σου σαν

δυο φύλλα ουρανού, και σε σκέπασα.

Έπειτα βγήκα στον εξώστη και κοίταζα

δίχως χέρια τον κόσμο.

Νικηφόρος Βρεττάκος

*******************

28 Αυγούστου 2017

Σαν σήμερα ,πριν από εννιά χρόνια, έφυγε από τη ζωή ο Σταύρος. Πάλεψε σκληρά σε άνιση μάχη με την αρρώστια.

Κρατήθηκε, όσο μπόρεσε, χαμογελώντας.

Την αγαπούσε τη ζωή και την τίμησε με το παραπάνω στον χρόνο που του δόθηκε. Αγωνίστηκε, δίδαξε, μελέτησε, πάσχισε να στηρίξει τους ανθρώπους, όπου κι αν βρέθηκε.

Στο σωματείο, στη συντροφιά, στην πόλη, στη γειτονιά.

Το σχολείο του,

το 8 Δημοτικό Σχολείο Περάματος

" Σταύρος Καλλώνης"

φέρει το όνομά του. Οι μαθητές- τριές του και οι γονείς τους θα θυμούνται τον δάσκαλο, που ήταν πάντα δίπλα τους, που φρόντιζε να έχουν φαγητό τα φτωχά και παραμελημένα παιδιά, που οργάνωνε τα απογεύματα συναντήσεις με γονείς, προβολές, εκδηλώσεις, εκεί στο σχολείο πάνω στο βουνό.

Αγάπησε τη φωτογραφία και τη φύση. Αναζήτησε τα μονοπάτια του ΕΛΑΣ και του ΔΣΕ με πείσμα και επιμονή.

Αφοσιώθηκε στην ιστορική έρευνα αναδεικνύοντας την σημαντική προσφορά των δασκάλων στους κοινωνικούς αγώνες.

Οι αγαπημένοι του ήρωες ήταν ο Άρης Βελουχιώτης και ο Νίκος Πλουμπίδης.

Στάθηκε πάντα μπροστά στην αντιφασιστική πάλη , στην υπεράσπιση των προσφύγων και των μεταναστών.

Συμμετείχε στη διοργάνωση εκδηλώσεων και δράσεων για την Παλαιστίνη και για την ανέγερση σχολείων στη Γάζα .

Οι σύντροφοι- ισσές του από τις Παρεμβάσεις τον έχουν μπροστά στα μάτια τους ακόμη , σε κάθε διαδήλωση, εκεί στην πρώτη γραμμή.

Ήταν τιμή μου που ο Σταύρος υπήρξε σύντροφός μου και πατέρας των παιδιών μου.

Ήταν τιμή μου που συμπορευτήκαμε.

Μαζί μεγαλώσαμε, μαζί μεστώσαμε.

Μαζί ήμασταν ως το τέλος.

Όσο ζω κι ανασαίνω, θα τον μνημονεύω."

Εννέα χρόνια μετά, ο Σταύρος Καλώνης εξακολουθεί να υπάρχει μέσα από τους ανθρώπους που γνώρισε, τους αγώνες στους οποίους συμμετείχε, τους μαθητές που δίδαξε και το έργο που άφησε πίσω του.