JA Purity IV JA Purity IV
  • Αρχική
  • Επικαιρότητα
  • Εκπαίδευση
  • Διεθνή
  • Ιστορία
  • Πολιτισμός
  • Επιστήμη - Θεωρία - Ιδεολογία
  • Αθλητικά
  • Κοινωνικά
  • Κέρκυρα
    • Περιφ. Ιονίων Νήσων
  • Ποιοι Είμαστε
JA Purity IV JA Purity IV
  • Αρχική
  • Επικαιρότητα
  • Εκπαίδευση
  • Διεθνή
  • Ιστορία
  • Πολιτισμός
  • Επιστήμη - Θεωρία - Ιδεολογία
  • Αθλητικά
  • Κοινωνικά
  • Κέρκυρα
    • Περιφ. Ιονίων Νήσων
  • Ποιοι Είμαστε
Δεύτερη σερί νίκη για τον Κρόνο – 3-0 τον Αχιλλέα Νυμφών και σταθερά στην 5η θέση

11-22-2026 19:58
Αθλητικά

Δεύτερη σερί νίκη για τον Κρόνο – 3-0 τον Αχιλλέα Νυμφών και σταθερά στην 5η θέση
Ανοιχτή Συνέλευση: Τέσσερις εκπαιδευτικοί στο στόχαστρο – Κάλεσμα για αγώνα και αλληλεγγύη

11-22-2026 17:26
Εκπαίδευση

Ανοιχτή Συνέλευση: Τέσσερις εκπαιδευτικοί στο στόχαστρο – Κάλεσμα για αγώνα και αλληλεγγύη
Σχολεία-ερείπια, μαθητές θύματα bullying και εκπαιδευτικοί υπό διωγμό: Η πραγματική εικόνα της δημόσιας Παιδείας

11-22-2026 17:14
Εκπαίδευση

Σχολεία-ερείπια, μαθητές θύματα bullying και εκπαιδευτικοί υπό διωγμό: Η πραγματική εικόνα της δημόσιας Παιδείας
22 Νοεμβρίου 1920: Το δημοψήφισμα της νοθείας και η επιστροφή του Κωνσταντίνου

11-22-2026 10:22
Ιστορία

22 Νοεμβρίου 1920: Το δημοψήφισμα της νοθείας και η επιστροφή του Κωνσταντίνου
Σαν σήμερα 22 Νοέμβρη στην Κέρκυρα

11-22-2026 9:19
Κέρκυρα

Σαν σήμερα 22 Νοέμβρη στην Κέρκυρα
Κατηγορία: Ιστορία
22 Νοεμβρίου 2026

22 Νοεμβρίου 1920: Το δημοψήφισμα της νοθείας και η επιστροφή του Κωνσταντίνου

Δημοψήφισμα 1920: Η επιστροφή του Κωνσταντίνου, η εκλογική νοθεία και η πορεία προς τη Μικρασιατική Καταστροφή

Στις 22 Νοεμβρίου 1920 με το παλιό ημερολόγιο (5 Δεκεμβρίου με το νέο), η κυβέρνηση του Δημητρίου Ράλλη πραγματοποίησε δημοψήφισμα για την επιστροφή του βασιλιά Κωνσταντίνου Α΄. Με ένα επίσημο αποτέλεσμα που προκαλεί ακόμη και σήμερα ερωτήματα, το 98,97% των ψηφισάντων εμφανίστηκε να τάσσεται υπέρ της μοναρχίας. Πίσω όμως από τους αριθμούς κρύβονταν η πολιτική πόλωση, η κοινωνική εξάντληση από τους συνεχείς πολέμους, οι ξένες επεμβάσεις και οι ανταγωνισμοί των μεγάλων δυνάμεων.

Από τον Εθνικό Διχασμό στο δημοψήφισμα

Τον Ιούνιο του 1917, ύστερα από στρατιωτική επέμβαση των Αγγλογάλλων, ο βασιλιάς Κωνσταντίνος αποχώρησε από την Ελλάδα, παραχωρώντας τον θρόνο στον γιο του Αλέξανδρο. Δεν υπέγραψε, ωστόσο, πράξη παραίτησης. Τρία χρόνια αργότερα, ο θάνατος του Αλέξανδρου, στις 25 Οκτωβρίου 1920, από μόλυνση έπειτα από δάγκωμα πιθήκου στο Τατόι, αναζωπύρωσε το ζήτημα της διαδοχής.

Στις εκλογές της 1ης Νοεμβρίου 1920 η Ηνωμένη Αντιπολίτευση, με βασικό αίτημα την επιστροφή του Κωνσταντίνου, επικράτησε των Φιλελευθέρων του Ελευθερίου Βενιζέλου. Η ήττα του Βενιζέλου δεν ήταν, ωστόσο, τόσο απροσδόκητη όσο παρουσιάζεται συχνά. Ο ελληνικός λαός είχε ήδη συμπληρώσει εννέα χρόνια πολεμικών περιπετειών, επιστρατεύσεων και αιματηρών συγκρούσεων.

Η κοινωνική εξάντληση και η εκλογική ανατροπή

Η συνέχιση της Μικρασιατικής Εκστρατείας, οι ανθρώπινες απώλειες και η οικονομική εξαθλίωση είχαν δημιουργήσει βαθιά δυσαρέσκεια. Την περίοδο 1917-1920 σκοτώθηκαν 29.253 στρατιώτες και αξιωματικοί, ενώ χιλιάδες τραυματίστηκαν ή αγνοούνταν. Παράλληλα, η φορολογική επιβάρυνση αυξανόταν και οι εργατικές κινητοποιήσεις αντιμετωπίζονταν με διώξεις και εξορίες.

Η φιλοβασιλική αντιπολίτευση αξιοποίησε τη λαϊκή κόπωση, καλλιεργώντας την προσδοκία ότι η επιστροφή του Κωνσταντίνου θα σήμαινε τον τερματισμό του πολέμου. Η υπόσχεση αυτή αποδείχθηκε παραπλανητική.

Ένα δημοψήφισμα με προδιαγεγραμμένο αποτέλεσμα

Η κυβέρνηση Ράλλη προκήρυξε δημοψήφισμα, παρά τις έντονες αντιδράσεις των Συμμάχων. Η Βρετανία και η Γαλλία προειδοποίησαν ότι η επιστροφή του Κωνσταντίνου θα είχε σοβαρές διπλωματικές και οικονομικές συνέπειες. Οι Φιλελεύθεροι και το ΣΕΚΕ κάλεσαν σε αποχή.

Το επίσημο αποτέλεσμα υπήρξε εντυπωσιακό: 999.960 ψήφοι υπέρ του Κωνσταντίνου και μόλις 10.383 κατά, δηλαδή 98,97% υπέρ της επιστροφής του. Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι εμφανίστηκαν να ψηφίζουν 1.010.343 πολίτες, ενώ στις εκλογές μόλις δύο εβδομάδες νωρίτερα είχαν ψηφίσει 746.946! Περίπου 260.000 επιπλέον ψηφοφόροι εμφανίστηκαν μέσα σε ελάχιστες ημέρες, παρά την αποχή δύο μεγάλων πολιτικών δυνάμεων.

Η διαδικασία έμεινε στην ιστορία ως χαρακτηριστικό παράδειγμα εκλογικής νοθείας και πολιτικής επιβολής.

Ο Κωνσταντίνος επέστρεψε, ο πόλεμος συνεχίστηκε

Ο Κωνσταντίνος επέστρεψε στην Ελλάδα στις 19 Δεκεμβρίου 1920. Οι προσδοκίες για ειρήνη διαψεύστηκαν γρήγορα. Ο πρωθυπουργός Δημήτριος Ράλλης είχε ήδη δηλώσει στους «Times» ότι η εξωτερική πολιτική του θα αποτελούσε συνέχεια εκείνης του Βενιζέλου. Αντίστοιχες διαβεβαιώσεις έδινε και ο ίδιος ο βασιλιάς προς τον ξένο Τύπο.

Η Μικρασιατική Εκστρατεία συνεχίστηκε, ενώ οι διεθνείς συσχετισμοί άλλαζαν εις βάρος της Ελλάδας. Οι ανταγωνισμοί Βρετανίας και Γαλλίας, τα οικονομικά συμφέροντα και η ενίσχυση του κεμαλικού κινήματος διαμόρφωναν ένα εξαιρετικά επικίνδυνο περιβάλλον.

Το δημοψήφισμα του 1920 δεν ήταν, επομένως, μια απλή διαδικασία αποκατάστασης της μοναρχίας. Ήταν ένας κρίκος στην αλυσίδα των πολιτικών επιλογών που οδήγησαν τη χώρα βαθύτερα στη μικρασιατική περιπέτεια. Η ευθύνη για την τραγωδία δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στην επιστροφή του Κωνσταντίνου. Βαρύνει συνολικά την πολιτική ηγεσία και την άρχουσα τάξη, που συνέχισαν μια εκστρατεία χωρίς να υπολογίζουν τις πραγματικές δυνατότητες και τις θυσίες της κοινωνίας.

Drepani.gr

Read next

  • Facebook
  • X
  • LinkedIn
  • Threads
  • Pinterest
  • WhatsApp
  • Telegram
  • Trello
  • Email
  • Ιστορία
  • Ιστορία
  • Αρχική
  • Επικαιρότητα
  • Εκπαίδευση
  • Διεθνή
  • Ιστορία
  • Πολιτισμός
  • Επιστήμη - Θεωρία - Ιδεολογία
  • Αθλητικά
  • Κοινωνικά
  • Κέρκυρα
    • Περιφ. Ιονίων Νήσων
  • Ποιοι Είμαστε

Διάβασε ακόμα...   

Δεύτερη σερί νίκη για τον Κρόνο – 3-0 τον Αχιλλέα Νυμφών και σταθερά στην 5η θέση
Αθλητικά 22-11-26

Δεύτερη σερί νίκη για τον Κρόνο – 3-0 τον Αχιλλέα Νυμφών και σταθερά στην 5η θέση

Σχολεία-ερείπια, μαθητές θύματα bullying και εκπαιδευτικοί υπό διωγμό: Η πραγματική εικόνα της δημόσιας Παιδείας
Εκπαίδευση 22-11-26

Σχολεία-ερείπια, μαθητές θύματα bullying και εκπαιδευτικοί υπό διωγμό: Η πραγματική εικόνα της δημόσιας Παιδείας

Πειθαρχικές διώξεις εκπαιδευτικών: Βαριές ποινές για συνδικαλιστική δράση – Επιχείρηση τρομοκράτησης και φίμωσης των εκπαιδευτικών
Εκπαίδευση 22-11-26

Πειθαρχικές διώξεις εκπαιδευτικών: Βαριές ποινές για συνδικαλιστική δράση – Επιχείρηση τρομοκράτησης και φίμωσης των εκπαιδευτικών

Του Γιώργου Κ. Καββαδία Η επιβολή εξοντωτικών πειθαρχικών ποινών σε εκπαιδευτικούς για τη συνδικαλιστική και πολιτική τους δράση αποτελεί μια ιδιαίτερα σοβαρή εξέλιξη για τη...

Ανοιχτή Συνέλευση: Τέσσερις εκπαιδευτικοί στο στόχαστρο – Κάλεσμα για αγώνα και αλληλεγγύη
Εκπαίδευση 22-11-26

Ανοιχτή Συνέλευση: Τέσσερις εκπαιδευτικοί στο στόχαστρο – Κάλεσμα για αγώνα και αλληλεγγύη

22 Νοεμβρίου 1920: Το δημοψήφισμα της νοθείας και η επιστροφή του Κωνσταντίνου
Ιστορία 22-11-26

22 Νοεμβρίου 1920: Το δημοψήφισμα της νοθείας και η επιστροφή του Κωνσταντίνου

Σαν σήμερα 22 Νοέμβρη στην Κέρκυρα
Κέρκυρα 22-11-26

Σαν σήμερα 22 Νοέμβρη στην Κέρκυρα

Αιτία πολέμου οι ποινές σε εκπαιδευτικούς για συνδικαλιστική δράση – Άμεση απεργιακή απάντηση!
Εκπαίδευση 22-11-26

Αιτία πολέμου οι ποινές σε εκπαιδευτικούς για συνδικαλιστική δράση – Άμεση απεργιακή απάντηση!

Eurostat: Μαύρη πρωτιά για τη φτώχεια στην Ελλάδα – Δουλεύουμε, αλλά δεν τα βγάζουμε πέρα και οι ιατρικές εξετάσεις…περιμένουν
Επικαιρότητα 22-11-26

Eurostat: Μαύρη πρωτιά για τη φτώχεια στην Ελλάδα – Δουλεύουμε, αλλά δεν τα βγάζουμε πέρα και οι ιατρικές εξετάσεις…περιμένουν

Κάλεσμα σε πανκαλλιτεχνική κινητοποίηση κάτω από την Ακρόπολη την Κυριακή 22.11.26
Επικαιρότητα 22-11-26

Κάλεσμα σε πανκαλλιτεχνική κινητοποίηση κάτω από την Ακρόπολη την Κυριακή 22.11.26

ΕΡΓ.Α.Σ. : Όλοι στην απεργία της 25ης Νοέμβρη
Επικαιρότητα 22-11-26

ΕΡΓ.Α.Σ. : Όλοι στην απεργία της 25ης Νοέμβρη

«Στον αέρα» οι εκλογές ΕΛΜΕ: Καταγγελία για απίθανες αμοιβές του δικηγόρου ως δικαστικού αντιπροσώπου στις αρχαιρεσίες
Εκπαίδευση 22-11-26

«Στον αέρα» οι εκλογές ΕΛΜΕ: Καταγγελία για απίθανες αμοιβές του δικηγόρου ως δικαστικού αντιπροσώπου στις αρχαιρεσίες

21 Νοεμβρίου 1940: Όταν ιταλικό αεροπλάνο έριξε οκτώ βόμβες στ’ Αργυραδίτικα – Η μαρτυρία που διασώζει τη μνήμη του πολέμου
Κέρκυρα 21-11-26

21 Νοεμβρίου 1940: Όταν ιταλικό αεροπλάνο έριξε οκτώ βόμβες στ’ Αργυραδίτικα – Η μαρτυρία που διασώζει τη μνήμη του πολέμου

Απεργία στις 25 Νοέμβρη: Όλοι στους δρόμους για μισθούς, δημόσια Παιδεία και κοινωνικά δικαιώματα
Εκπαίδευση 21-11-26

Απεργία στις 25 Νοέμβρη: Όλοι στους δρόμους για μισθούς, δημόσια Παιδεία και κοινωνικά δικαιώματα

«Πολύσπορα» ή «Πολυσπόρια»: Το αρχαίο έθιμο που συνεχίζεται στην Κέρκυρα κάθε 21η Νοεμβρίου
Κέρκυρα 21-11-26

«Πολύσπορα» ή «Πολυσπόρια»: Το αρχαίο έθιμο που συνεχίζεται στην Κέρκυρα κάθε 21η Νοεμβρίου

Σαν σήμερα 21 Νοέμβρη στην Κέρκυρα
Κέρκυρα 21-11-26

Σαν σήμερα 21 Νοέμβρη στην Κέρκυρα

Όμως η Χρύσα και ο Δημήτρης μοιάζουν να είναι από την πάστα εκείνων που δεν σιωπούν
Εκπαίδευση 21-11-26

Όμως η Χρύσα και ο Δημήτρης μοιάζουν να είναι από την πάστα εκείνων που δεν σιωπούν

Η «γυάλινη οροφή» στο ελληνικό σχολείο: Οι γυναίκες διδάσκουν, αλλά ποιοι διοικούν;
Εκπαίδευση 21-11-26

Η «γυάλινη οροφή» στο ελληνικό σχολείο: Οι γυναίκες διδάσκουν, αλλά ποιοι διοικούν;

drepani.gr

Μια από τις ονομασίες με τις οποίες ήταν γνωστή η Κέρκυρα στην αρχαιότητα ήταν και η Δρεπάνη. Όνομα που χρησιμοποιήθηκε λόγω του σχήματός της. Η Δρεπάνη ταυτίζεται με το όπλο με το οποίο ο Κρόνος σκότωσε τον πατέρα του τον Ουρανό.

argyrades.gr

Σελίδες για τη ζωή, την ιστορία, τον πολιτισμό, στην Κέρκυρα. Με κριτική ματιά στην επικαιρότητα.

drepani
Copyright © 2026 drepani.gr. Με την επιφύλαξη κάθε δικαιώματος.
Το Joomla! είναι Ελεύθερο Λογισμικό που διατίθεται σύμφωνα με τη Γενική Δημόσια Άδεια Χρήσης GNU.