11-22-2026 19:58
Αθλητικά
- Κατηγορία: Εκπαίδευση
Σχολεία-ερείπια, μαθητές θύματα bullying και εκπαιδευτικοί υπό διωγμό: Η πραγματική εικόνα της δημόσιας Παιδείας
ΠΗΓΗ: vathikokkino.gr
Από τις τουαλέτες-ντροπή και τις σχολικές αίθουσες σε κοντέινερ μέχρι τον σχολικό εκφοβισμό, την ψυχολογική επιβάρυνση των παιδιών και τις πειθαρχικές διώξεις εκπαιδευτικών. Μια εκπαιδευτική πραγματικότητα που δεν χωράει στις κυβερνητικές διακηρύξεις περί αναβάθμισης.
Κάποιες ειδήσεις, που προέρχονται από διαφορετικές πηγές, συνθέτουν μια ενιαία εικόνα της κοινωνικής πραγματικότητας. Αυτό ακριβώς συμβαίνει με μια σειρά δημοσιεύματα που αφορούν τη δημόσια εκπαίδευση και τα οποία, αν τα εξετάσουμε συνδυαστικά, αποκαλύπτουν μια κατάσταση που θα έπρεπε να προκαλεί πολύ μεγαλύτερη κοινωνική ανησυχία και πολιτική συζήτηση.
Από τη μια, σχολεία που κυριολεκτικά καταρρέουν. Από την άλλη, μαθητές που βιώνουν συστηματικό εκφοβισμό, αποκλεισμό και ψυχολογική πίεση. Και, ταυτόχρονα, εκπαιδευτικοί που αντί να υποστηρίζονται για να αντιμετωπίσουν αυτά τα προβλήματα βρίσκονται αντιμέτωποι με πειθαρχικές διώξεις και οικονομικές κυρώσεις.
Ας δούμε τα στοιχεία.
1. Επτά χρόνια μετά, μόλις το 5,27% των σχολείων έχει ανακαινιστεί!
Το σημερινό δημοσίευμα του «Πρώτου Θέματος», με τίτλο «Ε, όχι κι έτσι…», έχει ιδιαίτερη σημασία. Δεν πρόκειται για κάποια αντιπολιτευτική καταγγελία, αλλά για έρευνα που δημοσιεύεται σε ένα έντυπο φίλα προσκείμενο στην κυβέρνηση Μητσοτάκη.
Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά.
Από τα 12.690 δημόσια σχολεία της χώρας έχουν ανακαινιστεί μόλις 669, δηλαδή το 5,27%. Με αυτόν τον ρυθμό, θα χρειαστούν περίπου 25 χρόνια για να αναβαθμιστούν όλα!
Το ρεπορτάζ καταγράφει σχολικές αίθουσες σε κοντέινερ, τουαλέτες απαράδεκτων συνθηκών, πτώσεις σοβάδων, πλημμυρισμένους χώρους και τρωκτικά.
Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι ότι το 12% των σχολικών αιθουσών στεγάζεται σε κοντέινερ.
Αυτή είναι η πραγματικότητα που βιώνουν καθημερινά χιλιάδες μαθητές και εκπαιδευτικοί στην Ελλάδα του 2026.
Και μιλάμε για μια χώρα στην οποία η κυβέρνηση διαφημίζει την οικονομική ανάπτυξη, τα δημοσιονομικά πλεονάσματα και τις επενδύσεις, αλλά αδυνατεί να εξασφαλίσει αξιοπρεπείς συνθήκες σε έναν από τους σημαντικότερους δημόσιους κοινωνικούς θεσμούς.
2. Ένας στους τρεις μαθητές δηλώνει ότι έχει υποστεί σχολικό εκφοβισμό
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική όταν περάσουμε από τα κτίρια στα ίδια τα παιδιά. Δεν χρειάζεται να στηριχθούμε σε μεμονωμένα περιστατικά ή σε δημοσιογραφικές εντυπώσεις. Υπάρχουν πανελλαδικές έρευνες με συγκεκριμένα δείγματα και επιστημονική τεκμηρίωση.
Σύμφωνα με έρευνα του οργανισμού «Το Χαμόγελο του Παιδιού», που πραγματοποιήθηκε το σχολικό έτος 2022-2023 σε 2.293 παιδιά από όλες τις σχολικές βαθμίδες, το 32,4% δήλωσε ότι έχει δεχτεί σχολικό εκφοβισμό. Δηλαδή, περίπου ένα στα τρία παιδιά!
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ένα άλλο εύρημα: τα παιδιά που βρίσκονται σε δυσμενέστερες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες εμφανίζονται περισσότερο εκτεθειμένα στον εκφοβισμό.
Στις ομάδες αυξημένου κινδύνου περιλαμβάνονται παιδιά που βιώνουν υλική στέρηση, παιδιά μεταναστευτικής προέλευσης, κορίτσια και παιδιά που ζουν σε μονογονεϊκές οικογένειες με μητέρα.
Με άλλα λόγια, ο σχολικός εκφοβισμός δεν είναι αποκομμένος από τις κοινωνικές ανισότητες.
3. Η μεγάλη έρευνα του Πανεπιστημίου Κρήτης: 48.265 μαθητές στο μικροσκόπιο
Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η πανελλαδική έρευνα που πραγματοποιήθηκε τον Μάρτη του 2025, με επιστημονική ευθύνη ερευνητικής ομάδας του Πανεπιστημίου Κρήτης, υπό την εποπτεία του καθηγητή Συμβουλευτικής Ψυχολογίας Άκη Γιοβαζολιά.
Το μέγεθος της έρευνας είναι εντυπωσιακό. Συμμετείχαν 48.265 μαθητές της Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού, του Γυμνασίου και της Α΄ Λυκείου, καθώς και 10.028 εκπαιδευτικοί και 13.762 γονείς και κηδεμόνες. Τα αποτελέσματα αποτυπώνουν την έκταση του προβλήματος:
17,8% των μαθητών καταγράφονται ως θύματα ενδοσχολικής βίας και εκφοβισμού. 2,2% καταγράφονται ως δράστες. 3% εμφανίζονται ταυτόχρονα ως δράστες και θύματα. 77,1% δεν εμφανίζουν εμπλοκή στα συγκεκριμένα περιστατικά.
Η έρευνα εντόπισε επίσης ότι οι μαθητές του Γυμνασίου εμφανίζουν μεγαλύτερη πιθανότητα εμπλοκής ως δράστες ή δράστες-θύματα σε σχέση με τους μαθητές του Δημοτικού.
Αλλά τα ευρήματα που έχουν ιδιαίτερη κοινωνική και παιδαγωγική σημασία είναι άλλα. Οι μαθητές που εμπλέκονται σε περιστατικά εκφοβισμού, είτε ως θύματα είτε ως δράστες, εμφανίζουν συχνότερα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης. Αντίθετα, ένα θετικό σχολικό περιβάλλον συνδέεται με μικρότερη πιθανότητα εμπλοκής σε περιστατικά βίας.
Επιπλέον, η έρευνα διαπιστώνει ότι η συζήτηση μέσα στην οικογένεια και στη σχολική τάξη για τη βία και τον εκφοβισμό λειτουργεί προστατευτικά.
Και καταλήγει σε μια ιδιαίτερα σημαντική επισήμανση: η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί ολιστική προσέγγιση, ενίσχυση της ενσυναίσθησης και της ψυχικής ανθεκτικότητας, επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και ενίσχυση των υποστηρικτικών δομών των σχολείων, όπως η παρουσία ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών.
Η ποιοτική έρευνα, στην οποία συμμετείχαν 28 εκπαιδευτικοί μέσα από έξι ομάδες εστίασης, ανέδειξε την ανάγκη για ένα σχολείο που θα δίνει έμφαση στην κοινωνική και ανθρωπιστική ανάπτυξη των μαθητών και όχι μόνο στη στείρα μετάδοση γνώσεων. Αυτό είναι το ουσιαστικό μήνυμα της επιστημονικής έρευνας.
4. Όταν ο σχολικός εκφοβισμός φτάνει στα όρια της τραγωδίας
Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα έρχεται να προστεθεί η σημερινή είδηση για τον 14χρονο μαθητή στην Ήπειρο, ο οποίος, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, φέρεται να σχεδίαζε ένοπλη επίθεση εναντίον μαθητών που τον υπέβαλλαν σε συστηματικό λεκτικό και σωματικό εκφοβισμό. Η υπόθεση αποκαλύφθηκε πριν υπάρξουν τραγικές συνέπειες, ύστερα από έρευνα της Αντιτρομοκρατικής.

Κι εδώ υπάρχει ένα ερώτημα που δεν μπορεί να παρακαμφθεί: Πώς φτάνει ένα παιδί 14 χρόνων να βιώνει τέτοια απόγνωση; Πώς γίνεται ο συστηματικός εκφοβισμός να κλιμακώνεται χωρίς να υπάρχει αποτελεσματική παρέμβαση; Ποιοι μηχανισμοί πρόληψης λειτουργούν μέσα στα σχολεία;
Η αστυνομική έρευνα μπορεί να αποτρέψει μια επίθεση. Δεν μπορεί όμως από μόνη της να αντιμετωπίσει τις κοινωνικές και ψυχολογικές συνθήκες που οδηγούν ένα παιδί σε τέτοια ακραία σκέψη.
Και εδώ η ανάγκη για σχολικούς ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς και ουσιαστική παιδαγωγική παρέμβαση γίνεται απολύτως επιτακτική.
5. Και οι εκπαιδευτικοί που αντιστέκονται διώκονται!
Υπάρχει, όμως, και μια τρίτη πλευρά αυτής της πραγματικότητας, που συνήθως απουσιάζει από τις κυβερνητικές παρουσιάσεις για την αναβάθμιση της Παιδείας.
Είναι οι πειθαρχικές διώξεις εκπαιδευτικών που συμμετέχουν σε συνδικαλιστικές κινητοποιήσεις, αντιδρούν στην αξιολόγηση ή ασκούν δημόσια κριτική.
Στην ιστοσελίδα μας δημοσιεύσαμε πρόσφατα στοιχεία από ανακοίνωση των Παρεμβάσεων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, που καταγράφουν συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Στους εκπαιδευτικούς Χ. Χοτζόγλου και Δ. Χαρτζουλάκη επιβλήθηκε προσωρινή παύση τριών μηνών με πλήρη στέρηση αποδοχών, για τη συμμετοχή τους σε διαμαρτυρία μαζί με μαθητές και εκπαιδευτικούς κατά της πραγματοποίησης αξιολόγησης σε σχολείο του Πειραιά.
Στον συνταξιούχο εκπαιδευτικό Γ. Καββαδία επιβλήθηκε στέρηση σύνταξης ενός μήνα, με αφορμή δημοσιευμένο άρθρο κριτικής.
Στον εκπαιδευτικό Ν. Χατζηανδρέου επιβλήθηκε στέρηση αποδοχών δεκαπέντε ημερών για κριτική που άσκησε σε ομάδα επικοινωνίας του σχολείου του.
Οι περιπτώσεις αυτές, όπως παρουσιάζονται στην ανακοίνωση των εκπαιδευτικών Παρεμβάσεων, αναδεικνύουν ένα σοβαρό ζήτημα: την αντιμετώπιση της συνδικαλιστικής δράσης και της δημόσιας κριτικής μέσα από πειθαρχικές διαδικασίες και οικονομικές κυρώσεις.
Εδώ πλέον δεν έχουμε μόνο ζήτημα εκπαιδευτικής πολιτικής. Έχουμε ζήτημα δημοκρατικών δικαιωμάτων και ελευθερίας έκφρασης μέσα στη δημόσια εκπαίδευση.
Γιατί τι μήνυμα στέλνεται στους εκπαιδευτικούς; Να μη διαμαρτύρονται; Να μη συμμετέχουν σε συλλογικές διεκδικήσεις; Να μη μιλούν όταν βλέπουν προβλήματα; Να αποδέχονται αδιαμαρτύρητα κάθε κυβερνητική επιλογή;
6. Ποιο σχολείο θέλουμε τελικά;
Ας βάλουμε, λοιπόν, όλα αυτά τα στοιχεία δίπλα δίπλα. Σχολικά κτίρια που χρειάζονται εκτεταμένες παρεμβάσεις και μαθητές που κάνουν μάθημα σε ακατάλληλες συνθήκες. Έρευνες που καταγράφουν εκτεταμένο σχολικό εκφοβισμό, κοινωνικές ανισότητες και ψυχολογική επιβάρυνση των παιδιών. Περιστατικά στα οποία η βία φτάνει σε ακραίες καταστάσεις. Και εκπαιδευτικοί που, αντί να έχουν τα μέσα και τη θεσμική στήριξη για να αντιμετωπίσουν αυτά τα προβλήματα, βρίσκονται αντιμέτωποι με πειθαρχικές διώξεις επειδή ασκούν συνδικαλιστική δράση ή εκφράζουν κριτική.
Δεν ισχυριζόμαστε ότι η κακή κατάσταση των σχολικών κτιρίων προκαλεί από μόνη της τον σχολικό εκφοβισμό. Ούτε ότι κάθε περιστατικό νεανικής βίας έχει την ίδια κοινωνική αιτία. Εκείνο που αναδεικνύεται, όμως, είναι η συνολική υποβάθμιση των συνθηκών μέσα στις οποίες μορφώνεται και μεγαλώνει η νέα γενιά.
Το σχολείο δεν είναι απλώς ένα κτίριο όπου μεταδίδονται γνώσεις. Είναι ένας κοινωνικός χώρος όπου τα παιδιά πρέπει να αισθάνονται ασφαλή, να αναπτύσσουν την προσωπικότητά τους, να μαθαίνουν τη συλλογικότητα, την αλληλεγγύη και τον σεβασμό.
Για να συμβεί αυτό χρειάζονται αξιοπρεπείς υποδομές, επαρκής χρηματοδότηση, μόνιμο προσωπικό, ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί, ουσιαστικά προγράμματα πρόληψης του εκφοβισμού και εκπαιδευτικοί που θα μπορούν να ασκούν ελεύθερα το παιδαγωγικό και συνδικαλιστικό τους έργο.
Δεν μπορείς να διαφημίζεις την αναβάθμιση της Παιδείας όταν αφήνεις τα σχολεία να ρημάζουν, όταν τα παιδιά δεν αισθάνονται ασφαλή και όταν τιμωρείς εκείνους που αγωνίζονται για ένα καλύτερο δημόσιο σχολείο.
Το δημόσιο σχολείο δεν χρειάζεται περισσότερη καταστολή. Χρειάζεται περισσότερη δημοκρατία, περισσότερη κοινωνική φροντίδα, περισσότερους εκπαιδευτικούς και ουσιαστική δημόσια χρηματοδότηση.
Γιατί η Παιδεία δεν είναι εμπόρευμα, ούτε δημοσιονομικό βάρος που πρέπει να περιορίζεται.
Είναι κοινωνικό δικαίωμα. Και η υπεράσπισή της αφορά ολόκληρη την κοινωνία.
Πειθαρχικές διώξεις εκπαιδευτικών: Βαριές ποινές για συνδικαλιστική δράση – Επιχείρηση τρομοκράτησης και φίμωσης των εκπαιδευτικών
Του Γιώργου Κ. Καββαδία Η επιβολή εξοντωτικών πειθαρχικών ποινών σε εκπαιδευτικούς για τη συνδικαλιστική και πολιτική τους δράση αποτελεί μια ιδιαίτερα σοβαρή εξέλιξη για τη...
Eurostat: Μαύρη πρωτιά για τη φτώχεια στην Ελλάδα – Δουλεύουμε, αλλά δεν τα βγάζουμε πέρα και οι ιατρικές εξετάσεις…περιμένουν
