Χρήστος Κάτσικας

Η αντίδραση στη συγχώνευση τμημάτων του 3ου Δημοτικού Σχολείου, το χρονικό των παραπομπών και τα ερωτήματα για το κλίμα που διαμορφώνεται στην εκπαίδευση

Ηυπόθεση των 12 εκπαιδευτικών του 3ου Δημοτικού Σχολείου Ραφήνας επαναφέρει ένα κρίσιμο ερώτημα για τη λειτουργία του δημόσιου σχολείου: πόσο ελεύθερα μπορεί ένας Σύλλογος Διδασκόντων να εκφράζει τεκμηριωμένη διαφωνία απέναντι σε διοικητικές αποφάσεις που επηρεάζουν τους μαθητές του;

Οι εκπαιδευτικοί βρίσκονται αντιμέτωπες με πειθαρχική διαδικασία, την οποία οι συνδικαλιστικοί φορείς που τις στηρίζουν συνδέουν με την αντίδρασή τους στη συγχώνευση δύο τμημάτων μετά την έναρξη της σχολικής χρονιάς. 

Από τη συγχώνευση στις πειθαρχικές παραπομπές

Αφετηρία της αντιπαράθεσης, σύμφωνα με τις δημοσιοποιημένες ανακοινώσεις υποστήριξης, αποτέλεσε η απόφαση συγχώνευσης και το αίτημα των εκπαιδευτικών για ανάκλησή της. Οι ίδιες ανέδειξαν τις επιπτώσεις της αλλαγής στην εκπαιδευτική διαδικασία και στις ανάγκες των παιδιών.

Η υπόθεση είχε ήδη δημοσιοποιηθεί την άνοιξη του 2026. Σε σχετικές αναφορές καταγράφονταν αποδιδόμενα παραπτώματα όπως παράβαση υπαλληλικού καθήκοντος, άρνηση εκτέλεσης καθήκοντος, παράβαση εχεμύθειας και ανάρμοστη συμπεριφορά. Πρόκειται για κατηγορίες υπό εξέταση, όχι για διαπιστωμένη ενοχή. 

Στις 4 Σεπτεμβρίου 2026 είχε επίσης προγραμματιστεί εξέταση με το ερώτημα της δυνητικής αργίας, προκαλώντας κινητοποιήσεις. Η διαδικασία αυτή δεν πρέπει να συγχέεται με απόφαση επιβολής αργίας.  Η νέα κινητοποίηση του Νοεμβρίου δείχνει ότι η υπόθεση εξακολουθεί να απασχολεί την εκπαιδευτική κοινότητα μήνες μετά τις πρώτες δημόσιες αντιδράσεις.

Την παύση της δίωξης έχει ζητήσει και η ΑΔΕΔΥ, υποστηρίζοντας ότι πλήττεται το δικαίωμα των εργαζομένων να παρεμβαίνουν για τις συνθήκες εκπαίδευσης. 

Οι συγχωνεύσεις έχουν παιδαγωγικές συνέπειες

Η αναδιάταξη των τμημάτων επηρεάζει τη σύνθεση της τάξης, τις σχέσεις που έχουν ήδη διαμορφωθεί, τον προγραμματισμό της διδασκαλίας και τον διαθέσιμο χρόνο υποστήριξης κάθε μαθητή.

Επομένως, η άποψη των εκπαιδευτικών αποτελεί αναγκαίο στοιχείο της συζήτησης. Η διοίκηση οφείλει να εξηγεί τις αποφάσεις της και να απαντά στα παιδαγωγικά επιχειρήματα, ιδιαίτερα όταν μια μεταβολή πραγματοποιείται ενώ η σχολική χρονιά έχει ξεκινήσει.

Το πλήρες παραπεμπτήριο και το σύνολο των στοιχείων του φακέλου δεν περιλαμβάνονται στις πηγές που εξετάστηκαν. Συνεπώς, η σύνδεση της δίωξης αποκλειστικά με τη διαφωνία αποδίδεται στις καταγγελίες των φορέων υποστήριξης και δεν παρουσιάζεται ως ανεξάρτητα εξακριβωμένο πόρισμα.

Ένα ευρύτερο ζήτημα πειθαρχικού ελέγχου

Η Ραφήνα εντάσσεται σε μια ευρύτερη αντιπαράθεση για τις πειθαρχικές διαδικασίες στην εκπαίδευση. Στην ίδια Διεύθυνση Εκπαίδευσης, ξεχωριστή υπόθεση αφορά τις παραπομπές 24 εκπαιδευτικών του 1ου Δημοτικού Σχολείου Πόρτο Ράφτη.

Η διοίκηση υποστηρίζει ότι οι παραπομπές εκείνες δεν συνδέονται με την πτώση σοβάδων και ότι για το συγκεκριμένο περιστατικό δεν αποδόθηκε πειθαρχική ευθύνη στο προσωπικό. Ο τοπικός Σύλλογος Εκπαιδευτικών «Κώστας Σωτηρίου» αμφισβητεί τις εξηγήσεις και ζητά διαφάνεια. Οι δύο υποθέσεις είναι διαφορετικές, αναδεικνύουν όμως την ανάγκη δημόσιας και συγκεκριμένης αιτιολόγησης των διοικητικών ενεργειών. 

Η εκκρεμότητα έχει κόστος για ολόκληρο το σχολείο

Ο πειθαρχικός έλεγχος χρειάζεται να διερευνά συγκεκριμένες πράξεις, με εξατομικευμένη ευθύνη, αναλογικότητα και πλήρη δυνατότητα υπεράσπισης. Όταν η διαδικασία παρατείνεται, η επαγγελματική αβεβαιότητα και η ψυχολογική επιβάρυνση μπορούν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά και για άλλους εκπαιδευτικούς που σκέφτονται να εκφράσουν διαφωνία.

Το διακύβευμα είναι ένα σχολείο στο οποίο η υπεύθυνη κρίση έχει χώρο. Ο εκπαιδευτικός που επισημαίνει ένα πρόβλημα πρέπει να γνωρίζει ότι το επιχείρημά του θα εξεταστεί ουσιαστικά και ότι η συλλογική έκφραση δεν θα αντιμετωπιστεί ως τεκμήριο απειθαρχίας. Η διασφάλιση αυτών των όρων ενισχύει τη διοίκηση, την εμπιστοσύνη και τελικά την προστασία των μαθητών.