Τραγουδόσαυρος - kosmodromio.gr

Το 1ο άρθρο ερευνητικής τριλογίας ξεκινά από τη γύμνια του αλγοριθμικού φασισμού των social-media-κών μουσικόφιλων, μα και από την ενσυνείδητη αξιοπρέπεια που τολμά αφτιασίδωτη!

Μάιος 2026. Η Ευρώπη (και όχι μόνο) ετοιμάζεται για τη μεγάλη ετήσια «γιορτή της μουσικής», την ώρα που η Μέση Ανατολή φλέγεται. Μα πίσω απ’ το μπόλικο γκλίτερ και τον έντονο εντυπωσισμό, η τέχνη έχει πάψει προ πολλού να είναι το ζητούμενο. Στον μικρόκοσμο της Eurovision και όπου αλλού η δημιουργία έχει γίνει «content», η τέχνη έχει σκόπιμα και συστημικά αντικατασταθεί από αλγόριθμους.

Άρα, ποιά τραγούδια και ποιός Διαγωνισμός!… Για τον μηχανισμό είναι που πρέπει να μιλήσουμε, διότι αυτός είναι που «λύνει και δένει» και που προηγείται της τέχνης στις μέρες μας. Και θα μιλήσουμε με την βοήθεια επιστημονικά τεκμηριωμένων κανόνων, όρων, ορισμών και στοιχείων.

Το παρόν κείμενο αποτελεί το πρώτο σκέλος μιας εκτενούς επιστημονικής έρευνας, η οποία μέσα από μια μεθοδική και σε βάθος τριλογία άρθρων, θα επιχειρήσει να αποδομήσει τον ψηφιακό ολοκληρωτισμό της εποχής μας αποκαλύπτωντάς τον. Ξεκινώντας εδώ από την «ανατομία» της καλλιτεχνικής αλλοτρίωσης, η έρευνα θα συνεχιστεί στο δεύτερο μέρος με την εφαρμογή αυτών των μηχανισμών στο πεδίο της πολιτικής χειραγώγησης, για να καταλήξει στην τελική αναζήτηση του εάν υπάρχει ή όχι μια ουσιαστική και οργανωμένη διέξοδος από το αλγοριθμικό Matrix.

​Τα απτά στοιχεία, οι social media managers και οι κανόνες

Οι ραδιοφωνικοί παραγωγοί εντός κι εκτός των social media, τα δια-δικτυωμένα ιδρύματα τέχνης, οι social-media-κά δικτυωμένοι παρουσιαστές τηλεοπτικών εκπομπών ψυχαγωγίας, μουσικής ή λόγου μετά των συνεργατών τους υπαλλήλων στην παραγωγή, οι social-media-κά δικτυωμένοι φίλοι της μουσικής και οι μουσικόφιλες κοινότητες κάθε μουσικού είδους ή ποικιλίας, καθώς και οι Eurofan YouTubers social-media-δες, κάνουν τη δουλειά τους λειτουργώντας ουσιαστικά ως Διαχειριστές Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης (Social Media Managers), δηλαδή ως τεχνοκράτες των αναλυτικών δεδομένων στατιστικής (analytics).

Κατ’ επέκταση, λειτουργούν και ως Επηρεαστές (Influencers), δηλαδή ως ψηφιακοί διαμεσολαβητές/πυλωροί (digital gatekeepers)και διαμορφωτές κοινής γνώμης (opinion leaders), προωθώντας το Εμπορικό τους Σήμα/Μάρκα (Commercial Brand) ή και την αισθητική των προϊόντων και των υπηρεσιών που αναλαμβάνουν να εκπροσωπήσουν. Ως εξ αυτών, λειτουργούν και ως θεματοφύλακες του «brand safety», δηλαδή της «ασφάλειας εμπορικού σήματος/μάρκας» του δικού τους και όποιου άλλου εμπορικού σήματος/μάρκας αναλαμβάνουν να εκπροσωπήσουν — στοιχείο που αποτελεί ακρογωνιαίο και σιδηρό οικονομικό κανόνα της αγοράς.

Το Εμπορικό Σήμα/Μάρκα δε, μπορεί να είναι το ίδιο τους το πρόσωπο, ένα χόμπι τους, κάποιο είδος ενασχόλησης με ο,τιδήποτε όπως π.χ. η μουσική, ένας σύλλογος, μία συλλογικότητα, μια ραδιοφωνική/τηλεοπτική εκπομπή ή και μία οποιουδήποτε είδους εταιρία προϊόντων ή υπηρεσιών.

Για να μπορούν να λειτουργήσουν ικανά ως τέτοιοι, οφείλουν να ακολουθούν πιστά και απαρέγκλητα Τέσσερις βασικούς Κανόνες, εμπεριστατωμένους και τεκμηριωμένους από δύο επιστήμες: την Ψηφιακή Κοινωνιολογία (Digital Sociology)και την Πολιτική Οικονομία των Μέσων (Political Economy of Media).

ΚΑΝΟΝΑΣ 1^ος — Η Αμοιβαία Προώθηση (Cross–Promotion)

Οι social media managers, είτε είναι Eurofans, είτε δημοσιογράφοι, είτε παραγωγοί ραδιοφωνικών εκπομπών (μουσικών και άλλων), είτε τηλεπαρουσιαστές εκπομπών ψυχαγωγίας, μουσικής ή λόγου, είτε απλά μουσικόφιλοι που διαχειρίζονται σελίδες στα κοινωνικά δίκτυα, ωθούνται αλγοριθμικά να αναζητούν το πρόσωπο/καλλιτέχνη με την μεγαλύτερη ανταπόκριση κοινού (engagement).

Κατά συνέπεια, η επιλογή των προσώπων που προβάλλουν βασίζεται στο εάν αυτά, τους εξασφαλίζουν έτοιμο κοινό για να αυξήσουν το δικό τους ψηφιακό κοινωνικό κεφάλαιο (digital social capital), το δικό τους engagement (views/likes/shares), τους followers, την τηλεθέαση ή τις ακροάσεις τους. Ο στίχος, η σύνθεση, η ενορχήστρωση και όλα όσα αφορούν σ’ αυτή καθ’ αυτή την τέχνη οποιουδήποτε είδους κρίνονται ως δευτερεύοντα, αφού αποτελούν απλά την αφορμή δημιουργίας περιεχομένου ή και για να εκφραστεί δημοσίως η προσωπική προτίμηση των εκάστοτε social media managers π.χ. στη μουσική, πάντα στα πλαίσια της ενίσχυσης του αισθήματος οικειότητας με τους followers, τους τηλεθεατές ή τους ακροατές διότι —μεταξύ άλλων— και αυτό τους αυξάνει.

ΚΑΝΟΝΑΣ 2^ος — Το Εμπορικό Περιεχόμενο (Commercial Content) και το Ποσοστό Διατήρησης Κοινού (Retention Rate)

Οποιοδήποτε περιεχόμενο εμπεριέχει στοιχεία κοινωνικής διεκδίκησης ή πολιτικής έντασης, τα οποία παρεκκλίνουν από το κυρίαρχο αφήγημα της ψυχαγωγίας, αξιολογείται αλγοριθμικά ως παράγοντας κινδύνου για την μείωση του ποσοστού διατήρησης του κοινού (retention rate).

Για να υπάρχουν λοιπόν όσο γίνεται περισσότερα views, likes, shares, followers, ακροάσεις ή τηλεθέαση, απαιτείται ένα διαρκές εμπορικό περιεχόμενο (commercial content ή σκέτα content) από συνήθως εύπεπτη ύλη και χαρούμενη, χαριτωμένη, γλυκεία ή έστω ευπροσήγορη στάση από τον εκάστοτε καλεσμένο, ώστε να υπάρξει η κατά το δυνατόν υψηλότερη ανταπόκριση κοινού (engagement) και για να μην απομακρυνθούν οι followers, οι τηλεθεατές, οι ακροατές ή τυχόν χορηγοί.

Επίσης, δεν πρέπει να απομακρυνθούν και οι εταιρίες παραγωγής τηλεοπτικών προϊόντων όπως οι πρωϊνές και μεσημεριανές εκπομπές ψυχαγωγίας, αφού ορισμένοι από αυτούς (όπως π.χ. κάποιοι Eurofans), είναι και δημ/φοι-ανταποκριτές σε αυτές για θέματα είτε μουσικής/καλλιτεχνών, είτε lifestyle, είτε της Eurovision, ενώ, ως social media managers που είναι, λαμβάνουν και προσκλήσεις για να παρίστανται σε εκδηλώσεις τους (events) όπως π.χ. τα Mad Awards, έτσι ώστε καλύπτωντάς τες στα social media, να «χτίζουν» και τον απαραίτητο ντόρο (hype) γύρω απ’ αυτές.

Συνεπώς, η συμμόρφωση των social media managers σε όλα τα παραπάνω και σε όλα τα επίσης επιστημονικώς τεκμηριωμένα που κατατίθενται παρακάτω, είναι απαραίτητη, ενώ απαιτείται να είναι και εμφανώς συνειδητή, ώστε να αποδεικνύεται εμπράκτως ο βαθμός του επαγγελματισμού και της επαγγελματικής αφοσίωσης του καθ’ ενός τους στα μάτια τηλεοπτικών παραγωγών και τυχόν χορηγών, πέραν του ότι έτσι αυξάνονται αριθμητικά views, likes, shares, followers, τηλεθεάσεις και ακροάσεις, που παραγωγοί και χορηγοί τα βλέπουν, τα μετρούν και τα αξιολογούν.

ΚΑΝΟΝΑΣ 3^ος — Η Καθοδηγούμενη από την Αγορά Σιωπή (Market–Driven Silence)

Λόγω του πλαισίου μέσ’ το οποίο καλείται η δουλειά τους να κινείται —πλαίσιο που έχει προκαθοριστεί «άνωθεν» και όχι από τους ίδιους— μπορούν να δηλώνουν ελεύθερα και δημόσια π.χ. τυχόν αντίθεσή τους στην συμμετοχή του Ισραήλ στην Eurovision, αλλά με περιορισμό μόνο σε λεκτικές διαπιστώσεις. Δεν καταγγέλλουν, δεν στυλιτεύουν, δεν εισχωρούν στην ουσία και δεν μποϊκοτάρουν. Η καταγγελία θα τους προκαθόριζε (αλγοριθμικά και μη) ως «μη αντικειμενικούς», θα κόστιζε π.χ. τα VIP pass και την πρόσβαση στο όποιο «προϊόν» ενώ κατ’ επέκταση, θα κόστιζε και σε views στα βίντεό τους, σε likes/shares στις αναρτήσεις τους και σε αριθμό ακροάσεων ή τηλεθεάσεων στις ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές τους αντίστοιχα και θα κόστιζε και σε followers στις σελίδες τους που όπως είπαμε, όλα αυτά μετριούνται και αξιολογούνται από παραγωγούς και χορηγούς.ΚΑΝΟΝΑΣ 4^ος — Η αξιοποίηση της Συμπερίληψης ως Εμπορική Αξία (Commodification of Inclusion) και ως Performative Tokenism (Εκθεσιακό Δείγμα προς Δημόσια Επίδειξη)

Εδώ είναι που αγγίζεται μια πιο βαθιά και καίρια ουσία, που ‘ναι κι αυτή μέρος της δουλειάς τους.

Το «άνωθεν» και αυστηρά ορισθέν πλαίσιο, προκρίνει το αγκάλιασμα και την δημόσια αποδοχή του διαφορετικού. Απ’ την άλλη, η καθοδηγούμενη από την αγορά σιωπή του 3ου Κανόνα (market-driven silence), δεν ευνοεί την συμπερίληψη ο,τιδήποτε είναι διαφορετικό λόγω της φύσης των προβληματισμών που εκφράζει ή της κοινωνικά ακανθώδους ουσίας του, δηλαδή ο,τιδήποτε έχει κριθεί «άνωθεν» ως «δύσκολο» (tokenism) — εκτός κι αν τό ‘χει πει ή κάνει π.χ. ο Καπουτζίδης ή άλλος διάσημος και εφ’ όσον ό,τι έκανε ή είπε (token) τυγχάνει ευρείας αντίδρασης, θετικής ή αρνητικής και επιπλέον, εάν το περιεχόμενο του token (όσα είπε ή έκανε), κινείται εντός του «άνωθεν», αποδεκτού και αυστηρά προκαθορισμένου πλαισίου, ώστε να αποτελεί αξιοποιήσιμη εμπορική αξία (commodification).

Ως εκ τούτου, η συμπερίληψη (inclusion) καθίσταται αυστηρά επιλεκτική, αφού το «διαφορετικό» γίνεται αποδεκτό εάν είναι φωτογενές και επιδείξιμο (performative), εμπορικό και εμπορεύσιμο (commodification of inclusion), ακίνδυνο ως προς το γενικότερο ψυχαγωγικό αφήγημα και τον επηρεασμό προς τα κάτω των ποσοστών διατήρησης του κοινού (retention rates)και φυσικά, μόνο εάν είναι ευεπίφορο μεγαλύτερου engagement (views/likes/shares),πρόκλησης περισσοτέρων αντιδράσεων (θετικών κι αρνητικών)στις αναρτήσεις σε YouTube και social media,ώστε να προσελκύεται μεγαλύτερη αριθμητικά τηλεθέαση και ακροατήριο στις συντονισμένες με τα social media εκπομπές, καθώς και για να προσελκύονται πιο πολλοί followers στις σελίδες τους.

Ό,τι υφίσταται απ’ τη φύση του εκτός πλαισίων επειδή π.χ. είναι κοινωνικά διεκδικητικό αλλά σε βαθμό τέτοιον που να αμφισβητεί ουσιαστικά και στη ρίζα του το κοινωνικο-οικονομικό status quo, χαρακτηρίζεται από «πολιτικό» έως «τοξικό» και συνεπώς αποκλείεται. Το αλγοριθμικά φιλικό (algorithm-friendly) και γι’ αυτό διαδεδομένο επιχείρημα που αποτελεί και ανέκαθεν αντίληψη για τα πράγματα, είναι το εξής: «Δεν ξέρουμε από πολιτική και δεν ασχολούμαστε μ‘ αυτήν επειδή είναι τοξική. Εμείς αγαπάμε τις τέχνες και προστατεύουμε τους καλεσμένους μας και το κοινό απ’ την τοξικότητα. Ο κόσμος έχει ανάγκη να χαλαρώσει και να περάσει καλά».

Από αυτό, το καθ’ όλα υπαρκτό και «άνωθεν» αυστηρά προκαθορισμένο πλαίσιο, πέραν του Γιώργου Καπουτζίδη,εξαιρούνται οι μουσικές και οι δημόσια εκπεφρασμένες πολιτικές και κομματικές θέσεις του Σταμάτη Κραουνάκη [επειδή περιορίζονται στο λεκτικό (3^ος Κανόνας)], οι θρησκευτικές ομολογίες διασήμων και celebrities, καθώς και η δημόσια «χαριτωμένη» χυδαιολογία του Ηλία Ψινάκη, μαζί με την χυδαιολογία αρκετών επιτυχημένων youtubers. Κι αυτό, διότι κάθε είδους και περιεχομένου social media manager, διακρίνει όλα αυτά τα πρόσωπα ως ισχυρά «εμπορικά σήματα/μάρκες» («commercial brands») και κατ’ επέκταση, αντιμετωπίζει το έργο τους, τις πράξεις και τα λεγόμενά τους (tokens), ως «εκθεσιακά δείγματα» άξια «δημόσιας επίδειξης» («performative tokenisms») που ευνοούν την δημιουργία εμπορικού περιεχομένου (commercial content) και ντόρου (hype) και που ως επακόλουθο, αναδεικνύουν και το όποιο brand τα  χρησιμοποιεί/αξιοποιεί. Αυτό ισχύει φυσικά και για άλλα δημόσια πρόσωπα, καλλιτέχνες και μη, αν και σε κατά πολύ μικρότερο βαθμό.

Από τον καλλιτέχνη στον «δημιουργό περιεχομένου» («content creator»)

​Σε αυτό το σημείο συντελείται μια θεμελιώδης δομική μεταβολή, η οποία επαναπροσδιορίζει τον ρόλο τόσο του καλλιτέχνη, όσο και του αποδέκτη.

​● Η Ψευδαίσθηση της (Αλγοριθμικής) Επιλογής (Illusion of Algorithms) διά της εφαρμογής του Αλγοριθμικού Προκαθορισμού [Αλγοριθμικός Ντετερμινισμός (Algorithmic Determinism)]και η Ευθύνη του Κοινού

Το κοινό —εμείς οι ίδιοι— συχνά νομίζουμε πως επιλέγουμε ελεύθερα το τι μας αρέσει και τι όχι.

Στην πραγματικότητα και δίχως να το συνειδητοποιούμε, καταναλώνουμε αυτό που το αλγοριθμικά φιλικό (algorithm-friendly) περιβάλλον έχει ήδη προεγκρίνει για εμάς. Διότι αυτή καθ’ αυτή η κατανάλωση και κατ’ επέκταση, η κατανάλωση ο,τιδήποτε εύπεπτου διά της ευκολίας του scrolling (κύλιση ή αλλιώς φυλλομέτρημα σελίδων), δεν είναι πάντα μια οργανική ανάγκη του κόσμου, αλλά μια επιβολή που το κοινό την αποδέχεται ασυναίσθητα και ασυνείδητα, δηλαδή παθητικά.

Μ’ αυτόν τον τρόπο, ο οποίος απ’ την ίδια του τη φύση στερείται επίγνωσης, η τέχνη μεταβάλλεται θεμελιωδώς και δομικά, σε ένα παθητικό και ατέρμονο scroll–άρισμα. Και δεν μεταβάλλεται μόνον η τέχνη, όπως θα δούμε στο επόμενο άρθρο της έρευνας που θα ακολουθήσει αμέσως μετά την λήξη της Eurovision.

Συνεπώς, η ευθύνη της πλειονότητας του κόσμου ως κοινό, σε καμία περίπτωση δεν έγκειται σε συνειδητή πρόθεση, αλλά στο ότι μέσω της επιστημονικής, μεθοδικής και επί σκοπού καθοδήγησης των μαζών [Κοινωνική Μηχανική (Social Engineering)], διαμορφωθήκαμε έτσι, ώστε να αποδεχόμαστε άσκεπτα, άκριτα και παθητικά «μασημένη τροφή».

Από το τι προωθεί η ‘Χ’ διαφημιστική, ο ‘Χ’ celebrity, ο ‘Χ’ διάσημος, το ‘Χ’ κόμμα, οι ‘Χ’ πολιτικοί, η ‘Χ’ κυβέρνηση, ο ‘Χ’ Οργανισμός, η ‘Χ’ δημοσκόπηση, το ‘Χ’ event κι ο ‘Χ’ διαγωνισμός, έως και το τι προωθεί ο ‘Χ’ social media manager και ο ‘Χ’ influencer.

Μια στάση τόσο βαθιά ριζωμένη και αφομοιωμένη μαζικά λόγω της εφαρμογής της Κοινωνικής Μηχανικής στις κοινωνίες, που αποφεύγεται μονίμως το «δύσκολο» ή το κοινωνικά ακανθώδες και άβολο, οδηγώντας τελικά στην μετατροπή του αποδέκτη (όλων μας έναν προς έναν) από κριτή της τέχνης και της όποιας έκφρασης, σε Οργανικό Μέρος της ίδιας του της χειραγώγησης!

Και η παθητικότητα παύει να είναι απλή άγνοια, τη στιγμή που μετουσιώνεται σε μια «αναπαυτική σιωπή», επιτρέποντας στον μηχανισμό να λειτουργεί και να αναπαράγεται ανενόχλητος…

​● Πνευματική Εργασία vs «Content»

Σε αυτό το «άνωθεν» ορισθέν πλαίσιο λοιπόν, ο καλλιτέχνης παύει να λογίζεται ως Δημιουργός Πνευματικού Έργου και μεταβάλλεται σε έναν απλό «Δημιουργό Περιεχομένου» («Content Creator»). Η πνευματική εργασία, η ουσία και το βάθος της σύνθεσης οποιουδήποτε είδους τέχνης, θυσιάζονται αβλεπτί στο βωμό του «περιεχομένου». Το έργο δεν αξιολογείται πια για την καλλιτεχνική του αξία, αλλά κρίνεται απ’ το αν μπορεί να τεμαχιστεί σε 15 δευτερόλεπτα TikTok reel, σε μικρά story και shorts, ικανά να τροφοδοτήσουν τη μηχανή των analytics, υπό την «υπόσχεσή» τους για διακρισιμότητα και δημοφιλία που εν τέλει, καταλήγουν στο να οδηγούν τον καλλιτέχνη να επιδιώκει πλέον ο ίδιος την μετατροπή του σε ένα ακόμη εμπορικό brand και δη, να το βλέπει κιόλας αυτό ως προσωπική του «καταξίωση» εάν το επιτύχει!

Κατ’ ουσίαν, ο καλλιτέχνης μεταβάλλεται σε εργαλείο παραγωγής ψηφιακού θορύβου (digital noise) μέσω μιας ατέρμονης διατήρησης ντόρου (hype), παύοντας πια να είναι ο εκφραστής οποιασδήποτε αλήθειας.

Η ανατομία –Ο Τραγουδόσαυρος και ο «Metronomos» ως Μελέτη Περίπτωσης (Case Study)

​Η καλλιτεχνική δημιουργία ποτέ δεν κρινόταν στο κενό, πόσο μάλλον στην ψηφιακή μας εποχή.

Η περίπτωση του συνόλου του προσωπικού μου Καλλιτεχνικού Έργου, με «πυροδότη» την κατάθεση του τραγουδιού μου «Metronomos» στο Sing for Greece 2026 της ΕΡΤ (Οκτώβριος 2025) και την μετέπειτα αντιμετώπισή του από social media managers τε και ψηφιακούς πυλωρούς (digital gatekeepers), αποτελούν μια πρώτης τάξεως Μελέτη Περίπτωσης (Case Study), η οποία επιβεβαιώνει στην πράξη την λειτουργία των «άνωθεν» ορισθέντων πλαισίων, με τους κανόνες και τους όρους που τα διέπουν και που αναλύθηκαν παραπάνω. Η γνώση που αποκομίζεται εδώ, δεν πηγάζει από μια υποκειμενική καλλιτεχνική προσδοκία (που θα ήταν ανέντιμο εκ μέρους μου αν έλεγα πως δεν υπήρχε), αλλά από την ενδελεχή παρατήρηση σε πραγματικό χρόνο μιας Συστημικής Αντίδρασης, η οποία και οδήγησε στην μεθοδική, εξονυχιστικά λεπτομερή και σε βάθος επιστημονική έρευνα.

​● Η Συστημική Λογοκρισία διά της Αορατότητας (Censorship by Invisibility) και ο Ψηφιακός Εξοστρακισμός (Digital Ostracism)

Κατά την διάρκεια της προετοιμασίας, η χρήση των εργαλείων γνωστοποίησης και προώθησης της κατάθεσης συμμετοχής μου, δηλαδή τα μονόλεπτα reels (σύντομα κάθετα βίντεο) και promo stories (μικρο-αφηγήματα προώθησης) που αναρτούσα στις σελίδες μου στα social media και τα tags (επισημάνσεις) που έθετα στις μεγάλες Eurofan σελίδες, αποκάλυψε ένα σταθερό μοτίβο.

Ενώ η θέαση του περιεχομένου από τους διαχειριστές/διαμεσολαβητές/πυλωρούς ήταν δεδομένη και καταγεγραμμένη, η ανταπόκριση ήταν μηδενική (φαίνονταν τα λογότυπα των σελίδων τους στα reels και τα promo stories μου, αποδεικνύοντάς μου ότι όντως τα παρακολουθούσαν).

Συνεπώς, αυτό που συχνά εκλαμβάνεται ως «αδιαφορία», στην πραγματικότητα δεν αποτελεί τίποτε λιγότερο ή περισσότερο από τον λεγόμενο Ψηφιακό Εξοστρακισμό (Digital Ostracism). Δηλαδή την εφαρμογή στην πράξη της «τακτικής σιωπής», όπου ο μηχανισμός επιλέγει να καταστήσει αόρατο ο,τιδήποτε είναι προκαθορισμένος, δομημένος και προγραμματισμένος να μην το αφομοιώνει.

​● Η Δομική Ασυμβατότητα της Ταξικής Ταυτότητας

Το χαμηλό αλγοριθμικό engagement σχεδόν του συνόλου του Έργου μου, καθώς και αυτής καθ’ αυτής της προσπάθειας γνωστοποίησης της συμμετοχής μου στο Sing For Greece 2026 με το «Metronomos», αποδεικνύεται πως τίποτε από αυτά δεν αποτελεί «οργανική αποτυχία», αλλά το μετρήσιμο  αποτέλεσμα μιας Δομικής Ασυμβατότητας (Structural Incopatibility ή και Structural Mismatch), όπως αυτή ορίζεται από την Πολιτική Οικονομία των Μέσων (Political Economy of Media).

Όταν ένα έργο φέρει έντονο Ταξικό περιεχόμενο και αμφισβητεί το κυρίαρχο κοινωνικό αφήγημα στην βαθιά του ουσία, τίθεται αυτόματα σε «ψηφιακή καραντίνα». Η λεγόμενη ως Καθοδηγούμενη από την Αγορά Σιωπή (Market-Driven Silence) που ορίζει ο Κανόνας 4. Οι social media managers, λειτουργώντας ως θεματοφύλακες του «brand safety» («ασφάλεια εμπορικού σήματος»), αρνούνται να αναπαράξουν περιεχόμενο που θεωρείται «περιεχόμενο υψηλής τριβής/συγκρουσιακότητας» («high friction content») και δη από έναν καλλιτέχνη με χαμηλό engagement στα social media, προστατεύοντας έτσι τα ποσοστά διατήρησης του κοινού τους (retention rates).

​● Η Αντικειμενική Αποπομπή

Για την 7μελή Επιτροπή της ΕΡΤ και κυρίως για τους ψηφιακούς διαμεσολαβητές/πυλωρούς (digital gatekeepers), η συμμετοχή κρίθηκε ως μη συμβατή με τις απαιτήσεις του cross–promotion (Κανόνας 1) και του commercial content (Κανόνας 2). Ένας καλλιτέχνης που καταγγέλλει ευθέως τον Σιωνισμό, αλλά και ένα τραγούδι που αναφέρεται στις δομές της εξουσίας, όσο έντεχνα, έξυπνα ή «διακεδαστικά» κι αν το πράττει, αποτελεί «συστημικό κίνδυνο» για το αποστειρωμένο ψυχαγωγικό αφήγημα της Eurovision, των Eurofans και όχι μόνον αυτών. Η απόρριψη, επομένως, δεν ήταν και δεν είναι αισθητική, αλλά λειτουργική καιΣυστημική. Ο μηχανισμός αποβάλει ένα «ξένο σώμα» που αρνούνταν και αρνείται να μετατραπεί σε ψηφιακό προϊόν και δη εύπεπτο και μη συγκρουσιακό.

• Η Αντίφαση του«Live» Στοιχείου ως Προσομοίωση (Simulation)

Εδώ είναι που αναδεικνύεται και μία δομική αντίφαση. Ενώ η Eurovision πλασάρεται ως «ζωντανό» («live») γεγονός, η ανάλυση των analytics, όπως είδαμε, αποδεικνύει ότι η δημοφιλία καλλιτεχνών και η απήχηση τραγουδιών είναι προκατασκευασμένη,πάντα υπό προκαθορισμένα πλαίσια, κανόνες και όρους. Το αποτέλεσμα είναι συχνά «προαποφασισμένο» από τα data streams μήνες πριν τη σκηνή ως ήδη προσομοιωμένο (simulated). Το «ζωντανό» στοιχείο καταλήγει να είναι μια σκηνοθετημένη βιτρίνα, όπου ο θεατής νομίζει ότι επιλέγει ελεύθερα, ενώ η γνώμη του και η τελική του ψήφος, έχουν ήδη διαπλαστεί παθητικά από τον μηχανισμό — μια διαδικασία που,όπως θα δούμε με λεπτομέρεια στο επόμενο άρθρο της έρευνας, αντικατοπτρίζει με ακρίβεια τη λειτουργία της χειραγώγησης και στις Εθνικές Εκλογές.

Κι είναι αυτή ακριβώς η επικράτηση της προσομοίωσης που επιβεβαιώνει και την διορατική διαπίστωση του Γάλλου φιλοσόφου Ζαν Μποντριγιάρ [Jean Baudrillard (1929-2007)] για την «υπερπραγματικότητα»(«hyperréalité»), όπου το αντίγραφο —εν προκειμένω το ψηφιακό analytics hype— καθίσταται τελικά πιο πραγματικό και από αυτό καθ’ αυτό το γεγονός της ζωντανής εμφάνισης, ακυρώνοντας την ουσία της εμπειρίας υπέρ της στατιστικής της απεικόνισης. Δηλαδή το hype, γίνεται πιο σημαντικό από την ίδια την καλλιτεχνική πράξη.

Το εύρημα βαθιάς ουσίας και η αντίθεση του «Metronomos»

Το πιο τραγικό εύρημα αυτής της Ανάλυσης και της Μελέτης Περίπτωσης που προέκυψε, δεν είναι η ύπαρξη του ιδίου του μηχανισμού, αλλά η πλήρης εσωτερίκευσή του από τους λειτουργούς του!

Οι social media managers, είτε επειδή είναι «μεγαλωμένοι» απ’ τον μηχανισμό τον ίδιο λόγω του νεαρού της ηλικίας τους, είτε επειδή δουλεύουν επί σειρά ετών εντός αυτού του αυστηρού πλαισίου, προκύπτει ότι έχουν ενστερνιστεί τους κανόνες και τους όρους του τόσο βαθιά, που ο ίδιος τους ο νους έχει πλέον ταυτιστεί αμετάκλητα με τον αλγόριθμο του μηχανισμού. Και πως να μην συμβεί αυτό, όταν οι αλγόριθμοι δεν κοιμούνται ποτέ! Και όταν γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο η δουλειά τους, απαιτεί να σπαταλούν σ’ αυτήν το μεγαλύτερο μέρος της κάθε μέρας τους και ίσως και κάθε μέρα αδιάληπτα, την ίδια ώρα που ο μηχανισμός που εφαρμόζουν επαγγελματικότατα και από επαγγελματισμό, έχει κατ’ ουσίαν αποτελεσματικοποιήσει και εντείνει μέσω της ψηφιοποίησής του, αυτήν καθ’ αυτήν την χειραγώγηση που πάντα εφαρμοζόταν στην κοινωνία και που οι ίδιες οι μάζες της την αποδέχονται ανέκαθεν, διότι αποσιωπείται εσκεμένα η επίγνωση της ύπαρξής της — πολλώ δε μάλλον στις μέρες μας όπου έχει αυτοματοποιηθεί καταλυτικά.

Έτσι, δεν χρειάζονται πλέον «άνωθεν» οδηγίες για να λογοκρίνουν ή να αποκλείσουν, γιατί το «άνωθεν», τους έχει πια «καταπιεί» ολόκληρους και τους έχει «χωνέψει» κιόλας… Η σκέψη τους, η κριτική τους ικανότητα, οι προτιμήσεις τους, έως και η ενσυναίσθησή τους η ίδια (όπως θα δούμε στο 3^ο και τελευταίο άρθρο), έχει πλέον οικειοθελώς υποταχθεί αβλεπτί και ανεπιστρεπτί, στην αυτόματη λειτουργία υπό όρους engagement, market-driven, retention rate, commodification και tokenism.

Πρόκειται για την πλήρη υποταγή του Ανθρώπινου στον «Αλγοριθμικό Εαυτό» («Algorithmic Self»), όπου η προσωπικότητα δεν είναι πια το σύνολο των εμπειριών, αλλά το σύνολο των μετρήσιμων αντιδράσεων που επιτρέπει το σύστημα.

 Αυτό άλλωστε τους επιβάλλει η «υπερπραγματικότητα» των analytics, αφού δεν κάνουν τίποτε άλλο πια καθημερινά και επί σχεδόν 24ώρου βάσεως, απ’ το να προσαρμόζουν την συνείδησή τους σε αυτό που θωρούν πλέον ως «πιο πραγματικό» κι απ’ την ίδια τη ζωή!

Έχουν πάψει να βλέπουν την τέχνη ως πνευματικό έργο και τον άνθρωπο ως υποκείμενο, γιατί είναι η ίδια τους η συνείδηση που έχει μετατραπεί σε έναν «εσωτερικό αλγόριθμο» — σε «content» για άσκεπτο, άκριτο, παθητικό και ατέρμονο scroll–άρισμα. Και η αλλοίωση αυτή είναι τόσο δομική, που η δυνατότητά τους για αυθόρμητη συγκίνηση ή για την αναγνώριση της αλήθειας ως μη εμπορεύσιμη αξία, έχει πια απονεκρωθεί. Είναι, δυστυχώς, οι πρώτοι ζωντανοί νεκροί του Συστήματος που οι ίδιοι υπηρετούν…

​Σε μια εποχή λοιπόν, όπου ο «Metronomos» πρόκειται να κυκλοφορήσει οσονούπω σε όλες τις μουσικές πλατφόρμες, καθώς και ως ταινία μικρού μήκους θρίλερ στο YouTube —αποτέλεσμα της ενεργητικής και συλλογικής συνεργασίας μιας ολόκληρης «στρατιάς» καλλιτεχνών της μουσικής, του ήχου, της υποκριτικής και του κινηματογράφου— η παρουσία του, εκ των πραγμάτων δεν θα έχει να κάνει με views, likes και follow, αλλά με το πόσο βαθιά υπογραμμίζει, μεταξύ πολλών άλλων και τη στάση των νεκροζώντανων social media managers, λόγω της δουλειάς που έχουν συνειδητά επιλέξει να κάνουν, τα πλαίσια της οποίας είναι αυστηρά καθορισμένα —όχι απ’ τους ίδιους μα «άνωθεν»— και που εάν δεν περιοριστούν σε αυτά, απλά, δεν θα έχουν views, likes, shares, followers, τηλεθέαση ή ακροάσεις, δεν θα έχουν παρουσία σε τηλεοπτικές εκπομπές, δουλειά σε εταιρίες παραγωγής και προσκλήσεις σε events κι ούτε θα προσελκύσουν ποτέ το οποιοδήποτε προϊόν ή τυχόν χορηγούς.

Το βίντεο κλιπ του «Metronomos» δε, οπτικοποιεί καίρια τον τρόμο που όλοι αυτοί προσπαθούν να πνίξουν μέσα στο «λάδι» του Συστήματος, το οποίο είναι σκόπιμα «συμπεριληπτικό» μονάχα όσων δεν το αμφισβητούν ουσιαστικά και σε βάθος και που δεν επιθυμούν την Ανατροπή του.

Γιατί από τη μία πλευρά έχουμε το πλαστικό, τεχνητά φωταυγές, «high-definition», μα παθητικό και νεκροζώντανο χαμόγελο το δικό τους, των ιδρυμάτων τέχνης, των εταιριών παραγωγής και της Eurovision, και από την άλλη έχουμε τον ωμό «τρόμο» και την αλήθεια που φέρει ως αξία, το ενεργητικό, εν τέχνη, συλλογικό και συνεργατικό μας έργο.

Και αυτή ακριβώς η βαθιά αξιακή αντίθεση είναι η τρανότερη απόδειξη του γιατί ο μηχανισμός μάς απέρριψε. Επειδή η στιχουργική, μουσική, ενορχηστρωτική και κινηματογραφική αλήθεια του «Metronomos» (όπως άλλωστε και τα περισσότερα απ’ τα καλλιτεχνικά μου έργα) δεν δύναται να χωράει στο κάδρο της επίπλαστης, τεχνητής ευτυχίας που προωθεί ο μηχανισμός τον οποίον έχουν αποδεχτεί, οικειοποιηθεί,ενστερνιστεί και αφομοιώσει.

Το Αιματοβαμμένο Ευρωανέκδοτο

​Μετά από τα αποτελέσματα λοιπόν της παραπάνω ανάλυσης και τα επιστημονικώς τεκμηριωμένα συμπεράσματά της, γίνεται απόλυτα απτό, ξεκάθαρο, μα και εντελώς συνειδητό, πως το σλόγκαν «United by Music» («Ενωμένοι από την Μουσική»), κατάντησε να ‘ναι το πιο μηχανιστικό, καλοστημένο, μα και αιματοβαμμένο Ευρωανέκδοτο…

Όταν το Ισραήλ γενοκτονεί τους Παλαιστινίους στη Γάζα, όταν τους φυλακίζει ως «τρομοκράτες» και εν συνεχεία τους επιβάλλει την θανατική ποινή κι όταν τους εκτοπίζει βίαια απ‘ την Δυτική Όχθη, ενώ παράλληλα ηγείται των βομβαρδισμών κατά του Λιβάνου και του Ιράν μαζί με τις ΗΠΑ και η EBU παριστάνει πως δεν βλέπει και δεν ακούει, η μουσική και όλες οι μορφές τέχνης μαζί, έχουν ηττηθεί κατά κράτος στην κυριολεξία!
Αν βάλουμε μέσα στο «κάδρο» και τον ρόλο των απανταχού και ποικίλων social media manager, τότε, ιδίως η μουσική, έχει διαπιστωμένα όχι απλά ηττηθεί, αλλά έχει θαφτεί κιόλας για τα καλά, πολύ πριν ο αλέκτωρ λαλήσει πανευρωπαϊκά το σλόγκαν περί… «Ενότητας»…

Διότι η τέχνη, αποδεικνύεται τελικά πεντακάθαρα πως είναι απ’ τη φύση της πολιτική πράξη.

Και ως τέτοια, υποτάσσεται στυγνά μαζί με την γεωπολιτική, όχι μονάχα στην δικτατορία των analytics και των πάσης φύσεως κερδοσκόπων, αλλά και σε μακροχρόνια σχέδια κυριαρχίας των ελίτ ( που όσον αφορά στα του πολέμου κατά των Παλαιστινίων και κατά του Ιράν, μιλάμε για τα σχέδια κυριαρχίας των ελίτ του Κράτους του Ισραήλ και των ΗΠΑ του κραταιού Ισραηλινού λόμπι). Σχέδια κυριαρχίας με βάθος δεκαετιών που η EBU, η ΕΡΤ και η πλειονότητα των social media managers επιλέγουν συνειδητά να τα υπηρετούν είτε καμώνοντας πως αδιαφορούν γι’ αυτά ή και αγνοώντας τα εσκεμμένα, ώστε διά της σιωπής που επιβάλλουν και που καθοδηγείται από την ίδια την αγορά, να συνεχίζουν να κάνουν τη δουλειά τους δίχως να «χαλάει η συνταγή» και «δυσαρεστηθούν» οι λογής παραγωγοί και χορηγοί.

Και το πιο δυστυχές απ’ όλα, είναι το γεγονός πως είν’ ελάχιστοι οι εν λόγω managers που δεν συνειδητοποιούν ότι η σιωπή που οικειοθελώς προωθούν και επιβάλλουν δεν είναι τυχαία, αλλά το πλέον απαραίτητο γρανάζι για να συνεχίσει να λειτουργεί η αγοραία μηχανή της προπαγάνδας της αγοράς…

​Εμείς οι «Τραγουδόσαυροι» απ’ την άλλη, απολύτως συνειδητά, δεν το σηκώνει το «φολιδωτό πετσί» των Ανθρώπινων Αξιών μας να λειτουργούμε σε αυτό το «άνωθεν» προκαθορισμένο πλαίσιο, υπό αυτούς τους όρους κι αυτούς τους κανόνες. Οι θέσεις μας είναι Κοινωνικά Ταξικές και η Φωνή μας ούτε σιγεί, ούτε αγνοεί, ούτε εξαγοράζεται — τι κι αν αποσιωπείται ψηφιακά και μη.

Και για να εξηγηθώ στο έπακρο: Πολλοί θα αναρωτηθούν γιατί ένας καλλιτέχνης με αυτές τις θέσεις επέλεξε να δηλώσει συμμετοχή στον Διαγωνισμό της ΕΡΤ για έναν θεσμό που αποδεικνύεται πως αποτελεί την επιτομή του Συστημικού ξεπλύματος, ειδικά σε μια χρονιά όπου η EBU κλείνει επιδεικτικότατα το μάτι στην Γενοκτονία των Παλαιστινίων, στις διά νόμου αποφασισμένες εκτελέσεις τους και στον Ισραηλινό Ιμπεριαλισμό.

Η απάντηση είναι πολύ απλή, ειλικρινής και βαθιά πολιτική:

Η αποχή είναι παραχώρηση ζωτικού χώρου στο Σύστημα. Είναι το βολικό «μάντρωμα» της κριτικής στα στενά όρια των δικών μας «κύκλων» (του λεγόμενου «filter bubble» που θα δούμε αναλυτικά στο επόμενο 2^ο άρθρο που θα δημοσιευθεί αμέσως μετά την λήξη της Eurovision). Επέλεξα λοιπόν την συμμετοχή, όχι για ενσωμάτωση, αλλά γιατί εάν επιλεγόμουν να συμμετάσχω, θα υπήρχα ως η εσωτερική αντίφαση του Διαγωνισμού. Σε μια περίοδο που χώρες όπως η Ισλανδία ή η Ισπανία επιλέγουν την ηχηρή αποχή ως διαμαρτυρία —μια στάση απόλυτα σεβαστή— εγώ επέλεξα την «εντός των τειχών» αποκάλυψη η οποία δεν συνέβη τελικά, απλά, επειδή η συμμετοχή μου δεν ήταν στο χέρι μου για όλους τους λόγους που αναλύθηκαν. Γιατί εάν η τέχνη μας δεν τολμά να σταθεί απέναντι στο τέρας, μέσα στο ίδιο του το λημέρι, τότε κινδυνεύει να γίνει μια ακίνδυνη άσκηση επί χάρτου. Ο «Metronomos», συνεπώς, δεν δήλωσε συμμετοχή για να «χορέψει» στους «ρυθμούς» της EBU, αλλά για να «μετρήσει αντίστροφα» τον χρόνο της υποκρισίας τους.

Κι όσοι με γνωρίζουν προσωπικά και βαθιά, ξέρουν πολύ καλά ότι επειδή αρνούμαι συνειδητά να το «βουλώσω», όλα ‘τούτα θα τα ‘λεγα ακόμα κι αν κρατούσα το τρόπαιο.Όχι από αλαζονεία, αλλά γιατί και μόνο η συμμετοχή μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο θα ήταν η μεγαλύτερη ευκαιρία απόδειξης της ύπαρξης «τρύπας» («glitch») στο σύστημα που θα την αποκάλυπτα χωρίς δεύτερες σκέψεις και χωρίς «ναι μεν αλλά…».

Κατά τ’ άλλα κι επειδή η Eurovision… «δεν έχει καμία σχέση με την πολιτική»… ας έχουμε κατά νου πως το χρήμα που ‘χει «αίφνης» ρίξει φέτος η Ελλάδα στην επικοινωνιακή και μη προώθηση της συμμετοχής μας είναι πιο μπόλικο από ποτέ, διότι —μην ξεχνάτε— έρχονται εκλογές! Και, αφ’ ενός μεν μια ενδεχόμενη νίκη θα προσέθετε ολίγον τι από ευρωλάγνο «θολωτικό» γόητρο στην παρούσα κυβέρνηση που πλέον «τα ‘χει βρει πάρα πολύ σκούρα» με τ’ αλλεπάλληλα σκάνδαλα στην παρατεταμένη προεκλογική περίοδο που διάγουμε και αφ’ ετέρου δε, ενδεχόμενη διοργάνωση της Eurovision το 2027 (δηλαδή σε απόλυτα προεκλογικό χρόνο), κάλλιστα θα μπορέσει να εργαλειοποιηθεί αποπροσανατολιστικά.

​Καλή απόλαυση λοιπόν στη σκηνή της Eurovision, όσο ο κόσμος από κάτω καίγεται…

Και μακάρι να κερδίσει ο Ακύλας,αφού είναι ο μόνος που το Σύστημα ανέχθηκε να φέρει έστω κι ένα λιλιπούτειο ψήγμα προβληματισμού περί υπερκαταναλωτισμού και απληστίας που κάνει ελάχιστους να πλουτίζουν, ενόσω οι πολλοί προσπαθούμε μ’ αυτά μάταια να «κλείσουμε κενά» εντός μας, όπως πολύ εύστοχα τονίζει και το ίδιο το «Ferto» στο λυρικότερο σημείο του.

Παρ’ όλ’ αυτά, ας μην γελιόμαστε! Το Σύστημα είναι αρκετά ευφυές ώστε να παραχωρεί έναν ελεγχόμενο χώρο στο «Ferto» και στα ψήγματα ενσυναίσθησης και κοινωνικής αλληλεγγύης του ιδίου του καλλιτέχνη αφού μέσω αυτού, εφαρμόζει στην πράξη αυτό που η Κριτική Θεωρία της Επικοινωνίας ονομάζει Κατασταλτική Ανοχή (Repressive Tolerance), δηλαδή, την ενσωμάτωση της κριτικής μέσα στο ίδιο το εμπορικό προϊόν, ώστε να την καταστήσει ακίνδυνη και εκτονωτική. Μετατρέπει έτσι την έντεχνη και έξυπνη κριτική του Ακύλα (λίγο πριν τον «καταπιεί» σύσσωμο η εν Συστήματι δημοφιλία) σε ένα ακόμη εμπορεύσιμο προϊόν, το οποίο και κρίνεται ως εμπορεύσιμο, ακριβώς επειδή «αποσυμπιέζει» την κοινωνική «βαλβίδα» την ίδια στιγμή που εξορίζει τον ουσιαστικό αντίλογο, ψηφιακά και μη.

Όμως, η ανατομία αυτής της αλλοτρίωσης δεν εξαντλείται στην τέχνη και στις σκηνές των διαγωνισμών. Οι μηχανισμοί που περιγράψαμε —η αλγοριθμική επιβολή, η κατασκευασμένη δημοφιλία και η «χωνεμένη» πια συνείδηση των διαμεσολαβητών— αποτελούν το δομικό υλικό για το επόμενο και πιο σκοτεινό πεδίο της έρευνας. Στο δεύτερο μέρος λοιπόν, θα δούμε πώς το ψηφιακό και μη «γκλίτερ» της κατασκευασμένης δημοφιλίας και της Eurovision, το οικειοποιούνται πριν και πρώτα απ’ όλους τα Αστικά Πολιτικά Κόμματα, για να χειραγωγούν με την ίδια ευκολία, με τα ίδια ψηφιακά εργαλεία, μα και με περισσότερες, ακόμη πιο αβυσσοπελαγικές και επικίνδυνες για την κοινωνία την ίδια μεθόδους, που στοχεύουν ως και στο ασυνείδητο του κάθ’ ενός μας ατομικά. Θα βυθιστούμε στα άδυτα των αδύτων της Κοινωνικής Μηχανικής ώστε μεθοδικά, με σοκαριστική λεπτομέρια, επιστημονικά πειστήρια και με εκλαϊκευμένο, εύληπτο τρόπο, να δούμε κατάματα, το πόσο ανεπίγνωτα γίνεται η ψήφος μας στυγνό analytics και η ίδια η Δημοκρατία μια προσομοιωμένη (simulated) διαδικασία προαποφασισμένων αποτελεσμάτων.

Μέχρι τότε, αλλά και πάντα, εμείς θα συνεχίζουμε έντεχνα και συνειδητά να παράγουμε «τρόμο» —την αλήθεια— για να διαταράσσουμε την «αναπαυτική σιωπή» όσων έχουν πια για αυτιά τους το «λάδι» της εξουσίας.

Διότι η αξιοπρέπεια δεν χρειάζεται analytics για να υπάρξει και επειδή η αληθινή τέχνη, αναπνέει μόνο εκεί όπου η στατιστική αδυνατεί να την καταγράψει. Εκεί όπου ο παγωμένος κώδικας των analytics υποχωρεί μπροστά στην οργανική, βιολογική αλήθεια της Ανθρώπινης Επαφής. Εκεί όπου η Αλληλεγγύη παύει να είναι pixel και γίνεται βίωμα.