γράφει ο Δημήτρης Λένης*

Η ιδιωτικοποίηση του νερού είναι η επόμενη μεγάλη μπίζνα της κυβερνησάρας μας. Λοιπόν, της έχω μια σχετική ερευνούλα που θα την διευκολύνει πολύ, επειδή λέει όλα τα κόλπα, χαρτί και καλαμάρι.

Χτες λοιπόν, το ευαγγέλιο αυτό των φιλελέδων, οι Financial Times, δημοσίευσαν μια έρευνα που αποσπάσματα δημοσιεύω εδώ παρακάτω. Δεν ξέρω αν το ζώο (είναι τσιτάχ) ο Κούλης έχει την οικονομική ευχέρεια να κάνει μια συνδρομή στους Financial Times. Aν την έχει δεν θα ήταν κακή ιδέα να ποστάρει και αυτός την έρευνα αυτή, για να παίρνουν ιδέες οι ά(χ)ριστοι υπουργοί του. Αν δεν την έχει, του δίνω εγώ την άδεια να αντιγράψει από εδώ.

Ξαναλέω: είναι από τους Financial Times:

Τίτλος: «Η μάχη για να σωθούν τα ποτάμια της Αγγλίας, ή

«The privatised water industry: the broken promise of Thames Water and the UK’s water model» ή

«Πού πήγε λάθος η ιδιωτικοποίηση του νερού στο ΗΒ»

«Το ξεπούλημα όσο-όσο (wholesale sell-off) των περιφερειακών μονοπωλίων ύδρευσης από τη Μάργκαρετ Θάτσερ πλασαρίστηκε σε ένα δύσπιστο κοινό με το επιχείρημα ότι οι δυνάμεις της αγοράς θα εισήγαγαν την πειθαρχία του ιδιωτικού τομέα και ζωτικής σημασίας κεφαλαιουχικές επενδύσεις στο γερασμένο δίκτυο ύδρευσης και αποχέτευσης. Κι όμως, περισσότερες από τρεις δεκαετίες αργότερα, όλα τα μεγάλα μονοπώλια ύδρευσης και αποχέτευσης συλλαμβάνονται συστηματικά να παραβιάζουν τις άδειές τους, ρίχνοντας εκατομμύρια γαλόνια ανεπεξέργαστων λυμάτων στα ποτάμια και τα παράκτια ύδατα της χώρας, ενώ ορισμένα δυσκολεύονται ακόμη και να παράσχουν το βασικό τρεχούμενο νερό στους καταναλωτές.»

«Το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν ότι κανείς στην πραγματικότητα δεν έλεγχε αν οι εταιρείες είχαν υλοποιήσει τις δεσμεύσεις τους. “Η επικρατούσα αντίληψη ήταν ότι αυτό δεν μας αφορούσε καθόλου”, ανέφερε ένα πρώην υψηλόβαθμο στέλεχος της Ofwat [της ρυθμιστικής αρχής ύδρευσης]. “Η ρυθμιστική αρχή ήθελε ό,τι ήθελε και ο επενδυτής — και κανείς δεν ενδιαφερόταν πραγματικά για οτιδήποτε άλλο”».

Σύμφωνα με την εφημερίδα, είχαμε τα εξής:

— Υπερδανεισμό και εξαγωγή μερισμάτων (Financial Engineering):

Αντί να επενδύσουν ίδια κεφάλαια, τα funds και οι διεθνείς επενδυτές (όπως η Macquarie) φόρτωσαν τις εταιρείες με κολοσσιαία χρέη (πάνω από 60 δισ. λίρες συνολικά στον κλάδο), εκμεταλλευόμενοι τα χαμηλά επιτόκια των προηγούμενων ετών, ενώ παράλληλα απέσυραν δεκάδες δισεκατομμύρια σε μερίσματα και αμοιβές στελεχών.

— Κατάρρευση υποδομών και περιβαλλοντική κρίση:

Λόγω της υποεπένδυσης, [θυμίζω ότι ιδιωτικοποίηση γίνεται για να αυξηθούν τάχα οι επενδύσεις], το δίκτυο εμφάνισε τεράστιες διαρροές πόσιμου νερού, ενώ τα απαρχαιωμένα συστήματα αποχέτευσης οδήγησαν σε συστηματική και παράνομη απόρριψη εκατομμυρίων τόνων ανεπεξέργαστων λυμάτων σε ποτάμια και ακτές της Βρετανίας.

— Αποτυχία της ρυθμιστικής αρχής (Ofwat):

Η έρευνα αναδεικνύει το φαινόμενο του regulatory capture: η ρυθμιστική αρχή σχεδιάστηκε για να προστατεύει την ελκυστικότητα των επενδύσεων και τα κέρδη των μετόχων, παραβλέποντας τους ελέγχους για την ποιότητα των υπηρεσιών και την προστασία του περιβάλλοντος. [Δεν ήταν αποτυχία δηλαδή, επιτυχία ήταν, έτσι είναι πάντα σχεδιασμένες οι «ρυθμιστικές αρχές»]

— Το σημερινό αδιέξοδο:

Με την άνοδο των επιτοκίων και τα χρέη να καθίστανται μη βιώσιμα, εταιρείες-κολοσσοί (όπως η Thames Water) βρίσκονται στα πρόθυρα χρεοκοπίας. Το κόστος διάσωσης ή επανεθνικοποίησης απειλεί να μετακυλιστεί στους φορολογούμενους και στους λογαριασμούς των καταναλωτών.

Δικά μου σχόλια.

Αυτό που δεν λέει το άρθρο είναι ότι τα ίδια ισχύουν για ΟΛΕΣ τις δημόσιες υπηρεσίες, ακόμα και για τις πιο επιτυχημένες (τις τηλεπικοινωνίες). Οι οργανισμοί δημόσιας ωφελείας ήταν δημόσιοι επειδή προσφέρουν έργο που ενδεχομένως να μην είναι κερδοφόρο, ή ίσως η κερδοφορία του να είναι μικρότερη από τον μέσο κοινωνικό όρο της κεφαλαιακής κερδοφορίας, άρα κανένα κεφάλαιο δεν τις αναλάμβανε από μόνο του. χωρίς κρατική «ενθάρρυνση» (ξεπούλημα μπιρ παρά, αύξηση τιμών κλπ).

Το νερό δεν είναι κερδοφόρο αν γίνεται σωστά. Οι δημόσιες συγκοινωνίες μπαίνουν μέσα, αν είναι να καλύπτουν και τις άγονες γραμμές. Η δημόσια υγεία δεν μπορεί αν είναι κερδοφόρα αν είναι να παρέχεται και στους φτωχούς. Η παιδεία μπορεί να είναι κερδοφόρα μόνο αν προσφέρεται στους πλούσιους (ένα μικροσκοπικό τμήμα του πληθυσμού), όλοι οι υπόλοιποι μπορούν να μείνουν αμόρφωτοι.

Αυτό το ανεχόταν ο ευρωπαϊκός καπιταλισμός μέχρι την κρίση της δεκαετίας του 70 και την πτώση του αντίπαλου δέους με το τέλος του ψυχρού πολέμου. Οι ιδιωτικοποιήσεις της Θάτσερ (και οι δικές μας) εκχωρούν τέτοιες περιοχές αξιοποίησης στο ιδιωτικό κεφάλαιο με σκοπό όχι τόσο την (αδύνατη) κερδοφορία, αλλά περισσότερο την επιδότηση όλων αυτών των μεγαλοκαρχαριών που διατηρούν καλές σχέσεις με τις κυβερνήσεις και τρώνε από τον δημόσιο κορβανά.

ΚΑΜΙΑ από αυτές τις ιδιωτικοποιήσεις δεν έγινε για μείωση των τιμών και βελτίωση των υπηρεσιών, όλες (ακόμα και οι τηλεπικοινωνίες αλλά δεν έχω χώρο εδώ να το εξηγήσω) σημαίνουν στην καλύτερη περίπτωση χαλάρωση των νόμων, παράνομες συναλλαγές και απευθείας χρηματοδότηση («επιδότηση»), ενώ όταν στο τέλος πέφτουν έξω, το κόστος το επωμιζόμαστε εμείς, όπως έγινε στην Βρετανία με τα τρένα παλιότερα και το νερό τώρα.

Πάντα θα έχουμε το ίδιο χάλι με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, είτε οικονομική κατάρρευση, ή ρυθμιστική κατάρρευση (όπως με τα ιδιωτικά πανεπιστήμια), ή διαρκή ρεμούλα (όπως με το ρεύμα, που η κυβέρνηση καθυστερεί την εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας επειδή αυτό δεν συμφέρει τους παραγωγούς με αέριο, με αποτέλεσμα τιμές ακόμα πιο ακριβές).

όχι μόνο αυτό: τα κόστη είναι αυξημένα ΚΑΙ για το υπόλοιπο κεφάλαιο. Το ακριβό ρεύμα σαμποτάρει οποιαδήποτε άλλη βιομηχανία υπάρχει. Η ακριβή υγεία σημαίνει κατώτερη ποιότητα εργατικού δυναμικού, άρα αύξηση τελικά του κόστους για μισθούς (πχ περισσότερες απουσίες λόγω ασθένειας κτλ).

Με άλλα λόγια: Ακόμα και οι υποσχέσεις της κυβέρνησης στους βιομηχάνους πάνε κατά διαόλου, μόνο οι λίγοι καλωδιωμένοι με Μαξίμου εργολάβοι βγάζουν παραδάκι, οι άλλοι τον κουβά…

Ειλικρινής απορία: οι ψηφοφόροι του ζώου (είναι τσιτάχ), δεν αισθάνεστε εντελώς κορόιδα με όλες αυτές τις νόμιμες ρεμούλες που γίνονται στην πλάτη σας; Αφού ελάχιστοι τρώτε από αυτές, οι υπόλοιποι που είστε μπατίρηδες, δεν νιώθετε ντιπ μαλάκες που και δεν τρώτε με τρεις μασέλες όπως ο αρχηγός, αλλά και πληρώνετε το ρεύμα (προσεχώς και το νερό) όπως το πληρώνουμε και οι υπόλοιποι, δηλ. καραβίσιο;

*Το κείμενο από την προσωπική του σελίδα στο FACEBOOK