Θανάσης Παπαδής - topontiki.gr

Η κυβέρνηση πανηγυρίζει για τη μείωση της ανεργίας, τα ποσοστά απασχόλησης και την «ανθεκτικότητα» της οικονομίας. Μόνο που έξω από τις παρουσιάσεις και τα κυβερνητικά power point, η πραγματική αγορά εργασίας μοιάζει πολύ διαφορετική. Για χιλιάδες εργαζόμενους, η δουλειά δεν αρκεί πλέον ούτε για τα βασικά.

Η νέα έρευνα του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ έρχεται να χαλάσει το success story της οικονομικής κανονικότητας, καταγράφοντας μια κοινωνία όπου οι μισθοί εξαντλούνται πριν τελειώσει ο μήνας και η καθημερινότητα μετατρέπεται σε άσκηση επιβίωσης.

Πίσω από τους αριθμούς της ανάπτυξης και της αποκλιμάκωσης της ανεργίας, η Ελλάδα εξακολουθεί να φιγουράρει στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης σε ό,τι αφορά την ποιότητα ζωής των εργαζόμενων. Και αυτό δεν αφορά μόνο τους ανέργους ή τις πιο ευάλωτες ομάδες. Αφορά πλέον ανθρώπους που εργάζονται κανονικά αλλά αδυνατούν να ζήσουν αξιοπρεπώς.

Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Σχεδόν ένας στους δέκα μισθωτούς στην Ελλάδα βρίσκεται σε συνθήκες σοβαρής υλικής και κοινωνικής στέρησης. Η χώρα καταγράφει τη δεύτερη χειρότερη επίδοση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πίσω μόνο από τη Βουλγαρία.

Και το πιο ανησυχητικό είναι ότι η εικόνα όχι μόνο δεν βελτιώνεται, αλλά χειροτερεύει. Το 2024 οι δείκτες επιδείνωσης αυξήθηκαν σχεδόν σε όλες τις κοινωνικές ομάδες, αποτυπώνοντας τη βίαιη σύγκρουση των εισοδημάτων με την ακρίβεια.

Γιατί μπορεί οι μισθοί να αυξήθηκαν ονομαστικά τα τελευταία χρόνια, όμως στην πράξη τα χρήματα εξαφανίζονται μέσα σε ενοίκια, σούπερ μάρκετ, λογαριασμούς ρεύματος και βασικές υποχρεώσεις. Η αγοραστική δύναμη συνεχίζει να καταρρέει και η «ανάπτυξη» δεν φτάνει ποτέ στο πορτοφόλι των περισσότερων.

Η έρευνα δείχνει ότι σχεδόν τρεις στους δέκα εργαζόμενους δεν μπορούν να διαθέσουν ούτε ένα μικρό ποσό μέσα στην εβδομάδα για προσωπικές ανάγκες ή στοιχειώδη ψυχαγωγία. Ούτε έναν καφέ, ούτε μια έξοδο, ούτε μια μικρή ανάσα από την πίεση της καθημερινότητας.

Το ποσοστό αυτό είναι το υψηλότερο σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση και απέχει περισσότερο από 20 ποσοστιαίες μονάδες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Με απλά λόγια, οι Έλληνες εργαζόμενοι δουλεύουν περισσότερο για να ζουν χειρότερα.

Ακόμη πιο σκληρή είναι η πραγματικότητα για όσους βρίσκονται εκτός σταθερής μισθωτής εργασίας. Μεταξύ των υπόλοιπων εργαζόμενων, πάνω από το 31% δηλώνει ότι δεν έχει τη δυνατότητα να καλύψει ούτε στοιχειώδεις προσωπικές ανάγκες.

Για τους ανέργους, η κατάσταση παίρνει πλέον διαστάσεις κοινωνικής ασφυξίας. Έξι στους δέκα δηλώνουν ότι αδυνατούν να διαθέσουν ακόμη και ένα μικρό ποσό για τον εαυτό τους, με το ποσοστό να είναι σχεδόν διπλάσιο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, η έρευνα αποτυπώνει και τη διάλυση της κοινωνικής ζωής. Το 23,5% των εργαζόμενων δηλώνει ότι δεν μπορεί να συμμετέχει σε δραστηριότητες αναψυχής ή κοινωνικής συμμετοχής. Η Ελλάδα καταγράφει ξανά τη χειρότερη επίδοση στην Ευρώπη.

Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας δεν στερείται μόνο χρήματα, αλλά και χρόνο, ξεκούραση, κοινωνική επαφή και ποιότητα ζωής. Η φτώχεια δεν αφορά πλέον μόνο το ψυγείο ή το ενοίκιο. Αφορά συνολικά τον τρόπο ζωής.

Η εικόνα είναι αντίστοιχα πιεστική και για τους συνταξιούχους. Σχεδόν τρεις στους δέκα δυσκολεύονται να καλύψουν ακόμη και βασικές προσωπικές ανάγκες, παρά τις αλλεπάλληλες κυβερνητικές εξαγγελίες περί στήριξης εισοδημάτων.

Κάπως έτσι, η Ελλάδα καταφέρνει το εξής παράδοξο: να εμφανίζει καλύτερους μακροοικονομικούς δείκτες, αλλά ολοένα πιο πιεσμένη κοινωνία. Οι αριθμοί μπορεί να «ευημερούν», όμως οι πολίτες συνεχίζουν να μετρούν το κόστος ζωής μέχρι και στο τελευταίο ευρώ.

Και πίσω από τις θριαμβολογίες για την ανεργία, η πραγματικότητα παραμένει αμείλικτη: στην Ελλάδα του 2026, η εργασία δεν εγγυάται πλέον ούτε αξιοπρεπή διαβίωση ούτε κοινωνική ασφάλεια. Για πολλούς εργαζόμενους, απλώς εγγυάται ότι θα συνεχίσουν να δυσκολεύονται… δουλεύοντας.