ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΑΝΑΤΡΟΠΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ

Σε χρόνια δίσεκτα οι γονείς, οι γείτονες με συμβουλεύανε: “Μην ανακατεύεσαι, κάνε πως δεν είδες τίποτα. Σώπα”. Μπορεί να μην είχαμε με δ’ αύτους γνωριμίες ζηλευτές, με τους γείτονες, μας ένωνε, όμως, το Σώπα.

(Απόσπασμα από το ποίημα του Αζίζ Νεσίν «Σώπα, μη μιλάς» σε απόδοση του Γιάννη Ρίτσου)

Με αφορμή την τραγική είδηση του θανάτου της συναδέλφου Σοφίας Χρηστίδου, καθηγήτριας αγγλικών σε σχολείο της Θεσσαλονίκης, άνοιξε μία συζήτηση, κατ’ αρχάς από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στη συνέχεια μεταξύ όλων των εκπαιδευτικών, για τις αιτίες αυτού του τραγικού γεγονότος, που εστίασε στο αν μίλησαν όταν έπρεπε όσοι ήξεραν, συνάδελφοι, διεύθυνση, μαθητές, για την πίεση που βίωνε στο σχολείο της, από μια μερίδα μαθητών/τριων της και τις ποινές που πρέπει να υπάρχουν σε «παραβατικούς» μαθητές.

Για αρχή να πούμε ότι είναι θετικό να κατανοούμε ότι ο θάνατος ενός ανθρώπου είναι κάτι που μας αφορά όλους και όλες και οποιαδήποτε αιτία που μπορεί να οδήγησε σε αυτό το γεγονός και σχετίζεται με χώρο εργασίας πρέπει να αναδεικνύεται και να καταπολεμείται. Δεν μπορούμε όμως να μην επισημάνουμε πως η όλη συζήτηση ξεκίνησε από μία παραδοχή η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε εντελώς άλλη κατεύθυνση από την ουσιαστική αντιμετώπιση όλων αυτών που δημιουργούν αφόρητη πίεση τα τελευταία χρόνια σε όλους και όλες μας στο σχολείο.

Ναι, όλες μας έχουμε βιώσει, ακόμα και αν δεν είναι στον ίδιο βαθμό, πως είναι να προσπαθείς να κάνεις μάθημα σε μία δύσκολη τάξη. Πώς είναι να νιώθεις κυρίως απαξιωτικές, προσβλητικές, επιθετικές συμπεριφορές από τους μαθητές/τριες σου, ενώ εσύ προσπαθείς να προσφέρεις το καλύτερο που μπορείς. Είναι όμως αυτή η συνθήκη η αιτία για να οδηγηθεί κάποιος στο θάνατο ή είναι ένα εξίσου σύμπτωμα της διαρκούς, συνεχώς εντεινόμενης πίεσης που βιώνει συλλογικά σήμερα η κοινωνία και ιδιαίτερα τα εργαζόμενα κοινωνικά στρώματα;

Η καθημερινή πίεση που ασκεί το σχολείο από τις 8.15 κάθε μέρα μέχρι τη στιγμή που αποκαμωμένοι θα αποκοιμηθούμε, αφορά εξίσου, στον βαθμό που τους αναλογεί, εκπαιδευτικούς και μαθητές/τριες. Όπως και εμείς, έτσι και οι μαθητές μας, δεν αφήνουν εύκολα πίσω τους, όταν μπαίνουν στην τάξη, τα άγχη που αντιμετωπίζει καθημερινά η οικογένειά τους, το υπαρξιακό στρες που καραδοκεί σε κάθε πτυχή της ζωής μας, λόγω των οικονομικών αδιεξόδων που η μεγάλη πλειοψηφία βιώνει και της καθημερινής απειλής του πολέμου (υπάρχουν μαθητές που δεν μας ρωτάνε για τον πόλεμο;). Οι μαθητές και οι μαθήτριες μας τα τελευταία χρόνια ήρθαν αντιμέτωποι και αυτοί, όπως και εμείς, με μία αυταρχικοποίηση του σχολείου. Όποιος/α νομίζει πως είναι φυσιολογικό για έναν έφηβο να συμμερίζεται την αγωνία μας για το αν θα βγει η ύλη, για το αν θα ανταποκριθούμε στην τράπεζα θεμάτων, για το ότι θα πρέπει να δεχτεί ως κάτι λογικό τις απανωτές εξετάσεις που του επιβάλουμε και το ασφυκτικό πλαίσιο των επιτρεπόμενων απουσιών (μόλις 10% των συνολικών ωρών παρακολούθησης μαθημάτων), μάλλον… έχει ξεχάσει πώς είναι να είσαι έφηβος. Δικαιολογημένα βέβαια θα το έχει ξεχάσει… αφού με τους μαθητές μας μπορεί να έχουμε και 50 χρόνια διαφορά!

Ούτε βέβαια, από τους μαθητές/τριες μας περνάει από τον νου, ο αγώνας που κάναμε για να βρεθούμε να διδάσκουμε στο δημόσιο σχολείο. Δεν γνωρίζουν το οικονομικό και συναισθηματικό κόστος που είχε αυτή η πορεία, δεν διανοούνται τις συνεχείς παράλογες διαγωνιστικές δοκιμασίες που υποστήκαμε, δεν αναγνωρίζουν τη ματαίωση που ίσως νιώθουμε καθημερινά μέσα στην τάξη, δεν μαθαίνουν καν για την απαξίωση με την οποία μας αντιμετωπίζουν οι «ανώτεροί» μας, υπουργείο, διευθύνσεις κ.ο.κ. Ψιλοκαταλαβαίνουν όμως την εξευτελιστική διαδικασία της ατομικής αξιολόγησης και οι πιο παρατηρητικοί βλέπουν ότι στο σχολείο δεν είμαστε μόνο εκπαιδευτικοί, είμαστε και γραμματείς και τηλεφωνητές και διοργανωτές εκδηλώσεων και εκδρομών, ενίοτε είμαστε και ο «ώμος στον οποίο θα κλάψουν». Μήπως, όμως, και εμείς  ξεχνάμε ότι όλα αυτά τα κουβαλάμε στην τάξη μας; Φαίνεται πως ξεχνάμε πως αυτή η εργασιακή και εκπαιδευτική συνθήκη δεν είναι φυσική, αλλά προκύπτει από τους νόμους και τις αλλαγές που έφερε και θέλει να φέρει στο μέλλον η κυβέρνηση και η πολιτική της Ε.Ε., του Ο.Ο.Σ.Α. και όλων αυτών που επιδιώκουν να κάνουν τη ζωή των εργαζομένων και της νεολαίας άλλο ένα γρανάζι στην ικανοποίηση των συμφερόντων του κεφαλαίου και του ιμπεριαλισμού. Ακόμα και αν αυτή η θυσία σημαίνει να γίνουμε κρέας στις μηχανές του πολέμου τους.

Αν κάποιος αναγνωρίσει αυτήν την καταθλιπτική συνθήκη που καταλήγει να είναι σήμερα το σχολείο για όλα τα μέλη του, είναι αρκετό για να δικαιολογήσει «κακές» μαθητικές συμπεριφορές; Πάντως μπορεί να τις κατανοήσει προκειμένου να αλλάξουν. Είναι η απάντηση περισσότερη πειθαρχία; Μπορεί να είναι η απάντηση η αστυνομία μέσα στα σχολεία; Αλήθεια πιστεύει κάποιος πως οι περισσότεροι έφηβοι σήμερα δεν ξέρουν τι είναι η αστυνομία ή δεν την έχουν «συναντήσει» επειδή αράζουν απλά σε μια πλατεία, επειδή κάποιος ελεγκτής τους τσαμπουκαλεύτηκε, επειδή συμμετείχαν σε μαθητικούς αγώνες από πορείες μέχρι καταλήψεις; Ή μήπως δεν έχουν αυστηροποιηθεί ήδη οι ποινές στους ανηλίκους; Έφτασαν όλα αυτά για να τους κάνουμε να σωπάσουν; Μήπως παρακούγονται δυνατά; Μήπως κραυγάζουν ασυντόνιστα; Μήπως μας φαίνεται πως κάνουν πολύ φασαρία γιατί όλοι οι άλλοι σωπάσαμε;

Πότε φωνάξαμε εμείς συλλογικά και η καθεμιά μόνη της ΦΤΑΝΕΙ στα επιπλέον εξωδιδακτικά καθήκοντα, στις ανούσιες, όλοι το παραδεχόμαστε πως είναι τέτοιες, απανωτές «δράσεις», στην ατελείωτη γραφειοκρατία, στα υποστελεχωμένα – ξεχαρβαλωμένα σχολεία, στην αύξηση του ωραρίου και μέσω των πιέσεων για υπερωρίες, στον πενιχρό μισθό, στην στρατιωτικοποίηση του σχολείου μέσω απειλών και τελεσιγράφων από τους αξιολογητές, στα χιλιάδες πειθαρχικά για όσους και όσες τόλμησαν να φωνάξουν και να δράσουν συνδικαλιστικά, στη συνεχή ομηρία των αναπληρωτών, στην άρση της μονιμότητας που μας περιμένει στη γωνία; Αυτές τις πιέσεις πώς γίνεται να μην τις βάζουμε στο κάδρο; Και γιατί θα πρέπει μια συναδέλφισσα να πεθάνει για να μην σιωπούμε πια;

Στο στρες και την καθημερινή πίεση και φόβο, η απάντηση δεν μπορεί να είναι περισσότερη πειθάρχηση, μία από τις αιτίες δηλαδή που μας έφτασε εδώ. Ούτε μπορεί να είναι η παραπομπή όλων μας, εκπαιδευτικών και μαθητών, στον ψυχολόγο και στον ψυχίατρο. Γιατί δυστυχώς σήμερα μιλάμε για ψυχιατρικοποίηση του σχολείου και της κοινωνίας συνολικά, με όρους απόλυτης πειθάρχησης σε ένα σύστημα που δημιουργεί μόνο αδιέξοδα και η μόνη λύση που προτείνει είναι η ατομική ευθύνη, ο ανθρωποφάγος ανταγωνισμός και η κατασυκοφάντηση της όποιας συλλογικής δράσης. Χαρακτηριστική είναι πρόσφατη ημερίδα για τις «παραβατικές συμπεριφορές μαθητών», στην οποία ομιλητές ήταν η αστυνομία και οι ψυχολόγοι της. Ο ρόλος των ψυχολόγων είναι να συμβάλλουν μαζί με την αστυνομία στην πειθάρχηση των νέων; Ο ρόλος του σχολείου είναι να αναλάβει η αστυνομία την διαπαιδαγώγηση των μαθητών; Μήπως να αναλάβει η αστυνομία και τις δράσεις του ενεργού πολίτη;

Δεν μπορεί να μην βλέπουμε πως όλη αυτή η μανία με την πειθαρχία μας προετοιμάζει για να δεχτούμε μοιραία πως το μέλλον μας είναι ο πόλεμος και μια στρατιωτικού τύπου κοινωνία. Εάν το νόημα της ειρήνης και η δημοκρατία, δεν έχουν καταλήξει κενού περιεχομένου κλισέ που επαναλαμβάνονται απλά στις σχολικές εκθέσεις και στα μαθήματα των κοινωνικών επιστημών, πρέπει να σχεδιάσουμε συλλογικά μέσα από τα σωματεία μας, κόντρα στον εργοδοτικό, υποταγμένο συνδικαλισμό, τον τρόπο με τον οποίο θα ανατρέψουμε το σημερινό σχολείο και θα συμβάλουμε σε ένα μέλλον που το σχολείο θα δίνει τη χαρά της ζωής σε μαθητές/τριες και εκπαιδευτικούς.

Σε αυτούς που μας θέλουν φοβισμένους, εμείς πάντα θα απαντάμε με τη χαρά ως μέσο αντίστασης!

Να αντισταθούμε και να ανατρέψουμε με φωνασκίες, διαδηλώσεις, απεργίες

• τα χιλιάδες πειθαρχικά για την απεργία – αποχή στην ατομική αξιολόγηση και για συνδικαλιστική δράση
• τα σχέδιά τους για το νέο λύκειο – εξεταστικό κέντρο
• την κατηγοριοποίηση των σχολείων σε Πρότυπα, Ωνάσεια, Τεχνικά Γυμνάσια – σωφρονιστικά ιδρύματα
• τους νόμους για την αξιολόγηση της σχολικής μονάδας και την ατομική αξιολόγηση
• τον πόλεμο!

Να υπερασπιστούμε

• το δικαίωμα στην απεργία
• το ωράριο εργασίας σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα με τον αγώνα για κατάργηση του 13ωρου
• το δημόσιο σχολείο και τη δωρεάν εκπαίδευση για όλα τα παιδιά
• την ειρήνη!

Να διεκδικήσουμε

• αυξήσεις στους μισθούς
• να γυρίσει η Χρύσα Χοτζόγλου στο σχολείο της
• ζωή με αξιοπρέπεια για όλες και όλους!