του Τάκη Πολίτη

«Για θέματα μεγάλου δημόσιου ενδιαφέροντος υπάρχει μια άρρητη κοινωνική απαίτηση οι εννοιολογικά/θεσμικά/θεματικά συσχετιζόμενες συλλογικότητες να παίρνουν θέση. Ειδικά για τη γενοκτονία στη Γάζα, ακριβώς λόγω της τεράστιας αρνητικής ηθικής βαρύτητας που έχει μια γενοκτονία, η απαίτηση αυτή γίνεται πιο έντονη, η δε αφωνία συσχετιζόμενων συλλογικοτήτων -μέσω της προσέγγισης «η σιωπή είναι συνενοχή»- εκλαμβάνεται, και σωστά, ως σιωπηλή μεν, ξεκάθαρη δε, συμφωνία με τον δρώντα, στην περίπτωση της Γάζας, με το γενοκτονικό Ισραήλ.

Για τους βομβαρδισμούς, για παράδειγμα, στη Γιουγκοσλαβία, οι εβραϊκές συλλογικότητες δεν τοποθετήθηκαν και βεβαίως -αφού το θέμα δεν είχε κανενός είδους συσχέτιση με αυτές- κανένας δεν νομιμοποιείται να τις εγκαλεί για τη σιωπή τους. Για την συνεχιζόμενη όμως γενοκτονία στη Γάζα, από ένα κράτος που με νόμο ψηφισμένο στη Βουλή του επίσημα έχει αυτοχαρακτηρισθεί ως εβραϊκό και που διακηρύσσει ότι εκπροσωπεί τον απανταχού εβραϊσμό, οι εβραϊκές συλλογικότητες οφείλουν να τοποθετηθούν.

Και όντως, πάρα πολλές εβραϊκές συλλογικότητες τοποθετήθηκαν. Δεκάδες εβραϊκές κοινότητες, οργανώσεις, πρωτοβουλίες σε ΗΠΑ, Ευρώπη, Λατινική Αμερική, Καναδά, Αυστραλία, ακόμα και στο Ιράν, τοποθετήθηκαν γραπτά, προφορικά, ή και έμπρακτα, κατά της ισραηλινής βαρβαρότητας. «Not in our name», φώναξαν δεκάδες χιλιάδες εβραίοι σε όλο τον κόσμο, ενώνοντας τις φωνές τους με τις φωνές όλων των άλλων, των μη εβραίων, που καταδικάζουμε την γενοκτονία, δείχνοντας με την στάση τους ότι στη Γάζα δεν υπάρχει θρησκευτική αντιπαράθεση, παρά μόνο αξιακή, αποδεικνύοντας με τη στάση τους ότι η καταγγελία της δολοφονικής πολιτικής του σιωνιστικού κράτους δεν συνιστά αντισημιτισμό.

Και ενώ η σφαγή, ο λιμός και η ισοπέδωση στη Γάζα συνεχίζονται με εκατοντάδες δολοφονημένους -μεταξύ άλλων- δημοσιογράφους, γιατρούς, πανεπιστημιακούς, δικηγόρους, σε μια φαντασιακή μικρή πόλη διοργανώνεται μια πορεία διαμαρτυρίας για να στηλιτεύσει την γενοκτονία, αλλά ταυτόχρονα και την αφωνία των συσχετιζόμενων θεσμών της τοπικής κοινωνίας που δεν έχουν πάρει θέση. Η πορεία περνά από το δημαρχείο, τον ιατρικό σύλλογο, το πανεπιστήμιο, την ένωση δημοσιογράφων, τον δικηγορικό σύλλογο και την εβραϊκή κοινότητα. Σε κάθε ένα από τα σημεία που περνά, θυροκολλεί ένα μεγάλο banner με φωτογραφίες δολοφονημένων παιδιών και την επιγραφή «Η σιωπή είναι συνενοχή».

Η πορεία δεν πέρασε από το δημαρχείο επειδή μισεί την αυτοδιοίκηση, δεν πέρασε από τον ιατρικό σύλλογο επειδή μισεί την ιατρική επιστήμη, δεν πέρασε από το πανεπιστήμιο επειδή μισεί την διδασκαλία και την έρευνα, ούτε πέρασε από την εβραϊκή κοινότητα επειδή μισεί τους εβραίους. Πέρασε λόγω της αφωνίας όλων αυτών των θεσμών, θεσμών που οι διαδηλωτές θεωρούν πως θα έπρεπε να έχουν πάρει θέση, μπροστά σε αυτήν την ώρα ντροπής για την ανθρωπότητα.

Το ολοκαύτωμα των εβραίων έχει δημιουργήσει ένα συλλογικό ενοχικό αίσθημα, στη γερμανική πρωτίστως, αλλά και σε ολόκληρη σχεδόν την ευρωπαϊκή αριστερά. Σε μια ψυχολογική προσπάθεια εξιλέωσης από το άγος του ολοκαυτώματος, αλλά και με μια φοβική στάση απέναντι σε πιθανό χαρακτηρισμό ως αντισημίτη, τμήματα και τάσεις της αριστεράς έχουν υιοθετήσει μια στάση κριτικής ασυλίας απέναντι σε κάθε εβραϊκή συλλογικότητα, έχουν θεωρητικοποιήσει ένα ιδιότυπο πέπλο προστατευτισμού και σεβασμού που καλύπτει κάθε εβραϊκή συλλογικότητα από κάθε είδους κριτική, πολύ δε περισσότερο από κάθε συμβολική παρέμβαση, ακόμα και αυτήν την ώρα της συνεχιζόμενης γενοκτονίας από το δολοφονικό κράτος που διακηρύσσει ότι τις εκπροσωπεί.

Όμως ο σεβασμός δεν κληρονομείται, ο σεβασμός οικοδομείται με πράξεις και στάσεις αυτών που τον διεκδικούν. Το προ 80 ετών διεπραχθέν έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, το ολοκαύτωμα των εβραίων, δεν μπορεί να αποτελεί σήμερα πηγή σεβασμού και ασπίδα προστασίας έναντι της κριτικής για εκείνες τις εβραϊκές συλλογικότητες που επιμένουν να παραμένουν άφωνες μπροστά στο σύγχρονο, νέο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Ναι, τεράστιος σεβασμός για εκείνες τις εβραϊκές συλλογικότητες που φωνάζουν «No to genocide», αλλά κανένας σεβασμός, αντίθετα οξεία κριτική, για τις άλλες εβραϊκές συλλογικότητες που παραμένουν σιωπηλές.

Παρέμβαση σε εβραϊκό νεκροταφείο ή σε μνημείο του ολοκαυτώματος των εβραίων, παρέμβαση δηλαδή απέναντι σε νεκρούς και σε συλλογικές μνήμες, προφανώς είναι καταδικαστέα πράξη ανηθικότητας, προφανώς συνιστά και αντισημιτισμό. Αλλά συμβολική παρέμβαση σε γραφεία εβραϊκής συλλογικότητας, συμβολική παρέμβαση δηλαδή απέναντι σε ζώντες οργανισμούς που παραμένουν σιωπηλοί μπροστά στη σύγχρονη γενοκτονία, ούτε καταδικαστέα πράξη είναι, ούτε συνιστά αντισημιτισμό.

«Η σιωπή είναι συνενοχή», και οι συλλογικότητες που θα έπρεπε να έχουν τοποθετηθεί για την γενοκτονία στη Γάζα, αλλά δεν το κάνουν, είναι πράγματι συνένοχες. Από αυτήν την προσέγγιση δεν μπορεί να εξαιρούνται οι εβραϊκές συλλογικότητες. Και οι εβραϊκές συλλογικότητες που εξακολουθούν μέχρι σήμερα να σιωπούν είναι συνένοχες, όχι γιατί είναι εβραϊκές, αλλά γιατί είναι σιωπηλές. Και οι συμβολικές παρεμβάσεις ενάντια σε συνενόχους στη γενοκτονία, δεν μπορεί να είναι καταδικαστέες».

Από το λογαριασμό του Τάκη Πολίτη στο Facebook