Και όμως η Moody’s απέφυγε την υποβάθμιση της Γαλλίας !

Του Φάνη Π.

Στο κλείσιμο της χρηματιστηριακής εβδομάδας, ενώ στο Παρίσι κορυφώνονται οι διαδηλώσεις και η κοινωνική ένταση, με την κυβέρνηση να εξετάζει ακόμη και την επιβολή αυστηρών μέτρων ασφαλείας όπως το να κατέβει ο στρατός στον δρόμο, οι αγορές κεφαλαίου ανέμεναν την αξιολόγηση του οίκου Moody’s για το γαλλικό χρέος. Με το δημοσιονομικό έλλειμμα να ξεπερνά το 5,5% του ΑΕΠ (πολύ πάνω από το όριο του 3% που ορίζει το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Σταθερότητας), το δημόσιο χρέος να κινείται άνω του 121% —επίπεδα που θυμίζουν τις παραμονές της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους του 2010-2012, όταν η δημοσιονομική εκτροπή της περιφέρειας απείλησε τη συνοχή της Ευρωζώνης— και τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων να επιβαρύνονται αισθητά, ξεπερνώντας ακόμη και χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας, η υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας θεωρούνταν από πολλούς αναλυτές σχεδόν βέβαιη. Άλλωστε, αντίστοιχες υποβαθμίσεις είχαν ήδη πραγματοποιηθεί προηγουμένως από άλλους μεγάλους οίκους αξιολόγησης, όπως η S&P και η Fitch.

Ωστόσο, η Moody’s, αν και στην έκθεσή της διαπίστωσε τη σαφή επιδείνωση των οικονομικών μεγεθών και την πολιτική αβεβαιότητα, επέλεξε να διατηρήσει αμετάβλητη την αξιολόγηση. Η απόφασή της να μην προχωρήσει σε υποβάθμιση δεν υπαγορεύθηκε από κάποια ουσιαστική βελτίωση της γαλλικής οικονομίας, αλλά από τον κίνδυνο πρόκλησης ευρύτερων αλυσιδωτών κραδασμών.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) παρακολουθεί τις εξελίξεις διατηρώντας μια προσεκτική στάση, καθώς αποτελεί τον βασικό πυλώνα σταθερότητας για τα ομόλογα της Ευρωζώνης. Τεχνικά, η ΕΚΤ διαθέτει τα κατάλληλα εργαλεία, όπως τον Μηχανισμό Προστασίας της Μετάδοσης (TPI) —ένα ειδικό εργαλείο που δημιουργήθηκε το 2022 για την αγορά ομολόγων χωρών που αντιμετωπίζουν αδικαιολόγητη πίεση από τις αγορές— ώστε να παρέμβει στη δευτερογενή αγορά και να συγκρατήσει το κόστος δανεισμού της Γαλλίας.

Εντούτοις, η εφαρμογή μιας τέτοιας στήριξης συναντά σημαντικούς περιορισμούς. Η δυνατότητα επιβολής αυστηρών όρων δημοσιονομικής προσαρμογής, ανάλογων με εκείνους της κρίσης του 2010-2012, προσκρούει στην περιορισμένη πολιτική ισχύ της παρούσας κυβέρνησης στο Παρίσι. Παράλληλα, η έντονη κοινωνική δυσαρέσκεια και οι κινητοποιήσεις καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη την εφαρμογή μέτρων λιτότητας χωρίς την πρόκληση περαιτέρω αστάθειας.

Μια ευρεία παρέμβαση της ΕΚΤ για τη στήριξη των γαλλικών τίτλων, χωρίς την παράλληλη ανάληψη δημοσιονομικών δεσμεύσεων, θα μπορούσε να εκληφθεί από τις αγορές ως έμμεση νομισματοποίηση του χρέους —δηλαδή τη «χρηματοδότηση» των ελλειμμάτων του κράτους μέσω εκτύπωσης νέου χρήματος από την κεντρική τράπεζα. Κάτι τέτοιο συνεπάγεται κινδύνους για τη συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ, την πορεία του πληθωρισμού και τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού τομέα. Λόγω του μεγέθους και του κεντρικού ρόλου της Γαλλίας στην Ευρωζώνη, μια τυχόν αναταραχή στο τραπεζικό της σύστημα θα είχε επιπτώσεις στο σύνολο της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Σε ένα διεθνές περιβάλλον που σημαδεύεται από την αμφισβήτηση των επιπέδων του δημοσίου χρέους και την αβεβαιότητα στις κεφαλαιαγορές, η στάση της Moody’s αποτυπώνει την πρόθεση αποφυγής μιας νέας εστίας έντασης. Η απόφαση αυτή δεν αποτελεί ψήφο εμπιστοσύνης προς τη δημοσιονομική διαχείριση της Γαλλίας, αλλά μια κίνηση τακτικής για τη διατήρηση της ισορροπίας στο ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Φανταστείτε μια τέτοια πράξη, σε μια Ευρώπη υπό το βάρος της ανόδου του AfD στη Γερμανία που στο πρόγραμμα του μιλάει για έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ευρώ. Μια τέτοια ενδόρρηξη του ενωμένου ευρωπαϊκού ιμπεριαλισμού, σε συνδυασμό με την συνεχιζόμενη ήττα που υφίσταντο το ΝΑΤΟ στην Μέση Ανατολή, μας σπρώχνει όλους στις ακόμα πιο ενδιαφέρουσες σελίδες της Ιστορίας.