Πυρκαγιά Γογγάκη: ζωικά & πλαστικά απόβλητα. Τι δεν έγινε και έπρεπε να γίνει

 Eco7νησα Βιο7νησα

Συμφωνούμε πλήρως με τις θέσεις του Συλλόγου Προστασίας Περιβάλλοντος Κέρκυρας που βάζει το θέμα σε σωστές διαστάσεις και θέτει και το ζήτημα της χωροθέτησης τέτοιων χρήσεων. Θέλουμε να προσθέσουμε ορισμένες σκέψεις σχετικά με την ευθύνη και τις αρμοδιότητες των κρατικών φορέων.

1) Γιατί δεν ενεργοποιήθηκε κάποιος μηχανισμός ώστε η “αδρανοποίηση” και η μεταφορά των υπολειμμάτων να γίνει έγκαιρα και αποτελεσματικά χωρίς επιπτώσεις στο περιβάλλον και στην υγεία μας που ο κίνδυνος ακόμα συνεχίζει να υπάρχει;

Η διαχείριση των νεκρών ζώων και των ζωικών υποπροϊόντων σε σήψη (ΖΥΠ) μετά από μια μεγάλη καταστροφή (όπως πυρκαγιά, πλημμύρα, σεισμός) δεν εμπίπτει απευθείας στο Σχέδιο “ΙΟΛΑΟΣ” (το οποίο επικεντρώνεται στην πυρόσβεση και τον αρχικό συντονισμό), αλλά αποτελεί αντικείμενο ενός ξεχωριστού, εξειδικευμένου πρωτοκόλλου.

Η αρμόδια αρχή για τη διαχείριση των νεκρών ζώων, ιδίως μετά από φυσικές καταστροφές, είναι το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ), μέσω των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών των Περιφερειών.

Το πλαίσιο αρμοδιότητας βασίζεται στον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1069/2009 της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος ρυθμίζει τα Ζωικά Υποπροϊόντα (ΖΥΠ), δηλαδή τα νεκρά ζώα και τα μέρη τους που δεν προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση.
Σε επίπεδο Ελλάδας, το ΥΠΑΑΤ έχει εκδώσει Εγκυκλίους και Οδηγίες που αφορούν ρητά τη “Διαχείριση νεκρών ζώων μετά από φυσικές καταστροφές”.

Το πρόβλημα λοιπόν δεν ήταν η έλλειψη πρωτοκόλλου, αλλά η δυσκολία εφαρμογής του σε μια κατάσταση μαζικής απώλειας και χάους μετά από μια τόσο μεγάλη καταστροφή, όπως έγινε και με τις πλημμύρες στη Θεσσαλία (που έφεραν στο φως αυτό το ζήτημα).

Επομένως ήταν υποχρέωση των κτηνιατρικών και υγειονομικών υπηρεσιών της Περιφέρειας να δράσουν έγκαιρα. Και να χρεώσουν την εταιρεία (ή την ασφάλειά της, αναλόγως τι έχει και τι καλύπτει) για τα έξοδα (Ο ρυπαίνων πληρώνει)

2) Πως γίνεται σωστά η “Αδρανοποίηση”;

Μόνο με ασβέστη, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά σε όσο μεγάλη ποσότητα χρειάζεται, χωρίς να θέσει καθόλου σε κίνδυνο την δημόσια υγεία και το περιβάλλον. Η χρήση του ασβέστη (σβησμένος ασβέστης) είναι ένα βασικό και προβλεπόμενο μέτρο στα πρωτόκολλα αντιμετώπισης και υγειονομικής ταφής των νεκρών ζώων μετά από φυσικές καταστροφές.

Η χρήση χημικών σκευασμάτων σε τόσο μεγάλη κλίμακα στο προχωρημένο αυτό στάδιο σήψης θα δημιουργήσει επιπλέον επιπλοκές στην δημόσια υγεία, ίσως και μεγαλύτερες από τον ίδιο τον κίνδυνο της σήψης. Και δεν θα είναι το ίδιο αποτελεσματική, όσο θα είναι ο ασβέστης που μπορεί να καλύψει πλήρως την επιφάνεια του προϊόντος.

Και με την καύση πλαστικών και τα μικροπλαστικά τι γίνεται;

ΑΠΟΤΈΦΡΩΣΗ:

Σε περίπτωση που τα απόβλητα οδηγηθούν σε αποτέφρωση, αυτή πρέπει να γίνει σε σταθερές θερμοκρασίες άνω των 1000 βαθμών Κελσίου, (στους 1100+) ώστε οι πλαστικές συσκευασίες να καούν τελείως. Αν γίνει αποτέφρωση σε κάτω από 1000 βαθμούς, τότε τα πλαστικά δεν καίγονται, αλλά διασπώνται αμέσως σε δισεκατομμύρια μικροπλαστικά τα οποία ρυπαίνουν τον αέρα το νερό, το έδαφος, τα φυτά και τα ζώα και στο τέλος απορροφώνται και εισβάλουν στο σώμα μας.

ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΦΗ:

Με την πάροδο του χρόνου τα πλαστικά διασπώνται επίσης σε μικροπλαστικά. Θα ρυπάνουν την γη και τον υδροφόρο ορίζοντα αργότερα.

Όσον αφορά τα ζωικά απόβλητα, οι οδηγίες για την υγειονομική ταφή, όπως φαίνεται και από τα επίσημα έγγραφα των Περιφερειών/Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, είναι σαφείς:

“Στον πυθμένα της τάφρου ρίχνουμε σκόνη ή μικρά τεμάχια ασβέστη, στη συνέχεια τα πτώματα των ζώων, μετά και πάλι ασβέστη, στη συνέχεια στρώμα χώματος ύψους δύο (2) μέτρων περίπου, το οποίο δεν πρέπει να πατηθεί.”

Επομένως, ο ασβέστης έπρεπε να χρησιμοποιηθεί από την αρχή ως μέτρο υγειονομικής προστασίας, είτε κατά την προσωρινή εναπόθεση πριν την περισυλλογή, είτε ως μέρος της άμεσης υγειονομικής ταφής (εάν αυτή ήταν η μόνη εφικτή λύση). Η καθυστέρηση στην εφαρμογή αυτού του μέτρου αυξάνει τον κίνδυνο δημόσιας υγείας και περιβαλλοντικής μόλυνσης.