Με αφορμή το έγκλημα στη «Βιολάντα»

«Η ιστορία της «Βιολάντα» ξεκινά από ένα συνοικιακό αρτοποιείο, όπου την παραγωγή ποιοτικών αρτοσκευασμάτων διαδέχθηκε η αγάπη και το ταλέντο στη ζαχαροπλαστική, μετατρέποντας τα παραπάνω συστατικά σε επιχειρηματική δραστηριότητα με ένα και μοναδικό όραμα: τη δημιουργία και παραγωγή ποιοτικών, πρωτότυπων αλλά και παραδοσιακών….» (ΑΠΕ-ΕΡΤ). ‘Όμως η Έλενα, η Βάσω, η Βούλα, η Αναστασία και η Αγάπη δεν γύρισαν στα σπίτια τους και στα παιδιά τους, σκορπίζοντας την οργή και ανείπωτο πόνο στα Τρίκαλα.

Η εργατική τάξη ξανά πληρώνει βαρύ φόρο αίματος για τα κέρδη των αφεντικών. Πάνω από 200 εργοδοτικά εγκλήματα το 2025, και το 2026 άνοιξε με νέο αίμα από το έγκλημα στη «Βιολάντα». Και ενώ η κοινωνία βράζει, τα κυρίαρχα ΜΜΕ μετατρέπουν το εργοδοτικό έγκλημα σε αμέλεια. Το «εργοστάσιο φέρετρο» το αναφέρουν σαν «υποδειγματική» βιομηχανία, τον ιδιοκτήτη σε «πετυχημένο» και «αυτοδημιούργητο», και το βασικότερο-χειρότερο «ότι πρόσφερε δουλειά».

Ούτε ο ιδιοκτήτης της «Βιολάντα» ήταν «αυτοδημιούργητος», ούτε οι εργαζόμενες που σκοτώθηκαν ήταν «άτυχες». Ήρθαν στο φως αρκετά για να αντιληφθούμε το χρονικό ενός προαναγγελθέντος εγκλήματος που γνώριζαν ότι κάποια στιγμή θα συνέβαινε και εγκληματικά αδράνησαν.

«Αυτοδημιούργητοι», μεγαλοεπιχειρηματίες δεν υπάρχουν. Το μυθεύματα σύμφωνα με τα οποία μια… εταιρεία αποτελεί προϊόν της δράσης του «άξιου» και «τυχερού» πολλές φορές ατόμου στις καπιταλιστικές κοινωνίες έχουν από καιρό καταρριφθεί. Ο Κ. Μαρξ, αναλύοντας τη συσσώρευση κεφαλαίου ως αποτέλεσμα δομικών κοινωνικών σχέσεων και της εκμετάλλευσης της εργατικής δύναμης, είχε ήδη απορρίψει την αστική αντίληψη περί ατομικής αρετής ή αποταμίευσης. «Το κεφάλαιο όμως, με το απεριόριστα τυφλό πάθος του και με την πείνα δράκου για υπερεργασία, σπάει όχι μόνο τα ηθικά, μα και τα φυσικά ανώτατα όρια της εργάσιμης ημέρας. Σφετερίζεται το χρόνο που είναι απαραίτητος για την ανάπτυξη, την εξέλιξη και τη διατήρηση της υγείας του σώματος» ( Καρλ Μαρξ, Το Κεφάλαιο, Για τον εργάσιμο χρόνο). Οι επιχειρήσεις τους χτίζονται με την εκμετάλλευση και την κλοπή της εργατικής δύναμης, τις άσχημες συνθήκες εργασίας, το φυλετικό -φύλου και χρώματος- διαχωρισμό των εργαζόμενων, την κρατική χρηματοδότηση και τα προνόμια των επενδυτικών νόμων, που είναι λεφτά του λαού, με τα κάθε λογής ταμεία ανάκαμψης και τα «δανεικά και αγύριστα», με τους αντεργατικούς νόμους τις φιλοεργοδοτικές κυβερνητικές πολιτικές.

Η κυρίαρχη άποψη πάντα θα αναφέρεται στον ιδιοφυή επιχειρηματία που κρατάει το λυχνάρι για να φωτίζει αυτό το βάρβαρο δρόμο. Αυτός κάνει τα πάντα. Οι εργαζόμενοι και η εργασία τους δεν υπάρχουν. Υπάρχει μόνο ένα πρόσωπο. Ο νεοφιλελευθερισμός σ’ όλο του το μεγαλείο. Ο επιχειρηματίας φαίνεται να ενεργεί δίχως να δέχεται επιδράσεις από το περιβάλλον του… και παράγει χωρίς ο ίδιος να αναπαράγεται…

Ο επιχειρηματίας της κάθε «Βιολάντα» μπορεί να εμφανίζεται να είναι οραματιστής, οι εργαζόμενοι να είναι αόρατοι, σαν να μην υπάρχουν. Στον καπιταλισμό η εργασία παύει να αποτελεί μία κοινωνική διαδικασία και γίνεται απρόσωπη. Στην περίπτωσή μας μόνο τα φέρετρα αναδεικνύουν την ύπαρξή τους. Η εξύμνηση της ατομικής επιτυχίας και της διαδικασίας της δημιουργίας είναι το καθημερινό μοτίβο της κυρίαρχης νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας και αυτό αναπαράγεται κάθε στιγμή και σε όλες τις συνθήκες της καπιταλιστικής βαρβαρότητας. Συσκοτίζεται όμως όταν εμφανίζουν τον επιχειρηματία σαν δημιουργό και επενδυτή που διαφέρει ριζικά από τον μπίζνεσμαν ή από τον καπιταλιστή ραντιέρη παλαιάς κοπής.

Ο «δημιουργικός επιχειρηματίας» αναδεικνύεται ως «επαναστάτης», αφού μάχεται… κατά του κατεστημένου. Είναι άνθρωπος της αγοράς και μάλιστα ο σκεπτόμενος άνθρωπος της βούλησης, γι’ αυτό είναι και «αυτοδημιούργητος». Οι φτωχοί απλά δεν έχουν βούληση, γι’ αυτό και παραμένουν φτωχοί. Η θεωρία της αξιοκρατίας έλκει την καταγωγή της στην «ηθική του χαρακτήρα» και συνιστά έμμεση καταγγελία των «ανάξιων φτωχών». Η οικονομική επιτυχία συνιστά την επιβράβευση των τολμηρών!! Και η ηθική; Ακόμη και ανήθικοι να είναι κάποιοι (όταν θαλασσοπνίγονται ή καίγονται… οι εργάτες τους) απ’ αυτούς τους «επιχειρηματίες», τους συγχωρούμε, γιατί «συμβάλλουν στην ανάπτυξη».

Σε τελική ανάλυση η έννοια του δημιουργικού και αυτοδημιούργητου επιχειρηματία είναι μια έννοια με κυρίως ιδεολογικό και πολιτικό χαρακτήρα, μια ιδεολογική κατασκευή του καπιταλισμού. Και αποσκοπεί στη νομιμοποίηση της «θεωρίας της αξιοκρατίας», της αξιολόγησης κτλ, αλλά και σε πολύ πιο απτά θέματα, όπως στη συγκάλυψη της κλεψιάς και της ρεμούλας στη νομιμοποίηση της μη φορολόγησης του πλούτου και του ανεξέλεγκτου των εργασιακών συνθηκών και σχέσεων για τις εταιρείες-βιομηχανίες αυτών των «άξιων».

Ο «επιχειρηματίας» δεν είναι ένας κλέφτης με την τρέχουσα έννοια. Αντίθετα, ο ίδιος μπορεί να θεωρεί τον εαυτό του καθόλα «τίμιο άνθρωπο», που κάνει μάλιστα από τις «οικονομίες του» και σημαντικές φιλανθρωπίες. Σίγουρα έχει καταλάβει από την αρχική του εμπειρία «πώς βγαίνουν τα λεφτά» και στη συνέχεια σκέφτηκε, όπως ο Άνταμ Σμιθ και ο Ρικάρντο πριν απ’ τον Μαρξ, και φυσικά όπως ο ίδιος ο Μαρξ, το πόθεν του πλούτου του. Δηλαδή, πώς συμβαίνει να αυγατίζουν τα χρήματα, ποιοι είναι οι νόμοι που κάνουν το κεφάλαιο να συσσωρεύεται και να μεγαλώνει. Κατάλαβε αυτό που και ο ίδιος ο εργάτης καταλαβαίνει στο πετσί του όταν «… πωλεί την εργατική του δύναμη στον ιδιοκτήτη του εδάφους, των εργοστασίων και των εργαλείων της εργασίας. Ο εργάτης ξοδεύει ένα μέρος της εργάσιμης ημέρας για να καλύψει τα έξοδα της συντήρησης αυτού και της οικογένειάς του (μισθός εργασίας), ενώ στο άλλο μέρος της ημέρας δουλεύει χωρίς ανταμοιβή, δημιουργώντας για τον καπιταλιστή υπεραξία, την πηγή κέρδους, την πηγή του πλούτου της τάξης των καπιταλιστών. Η διδασκαλία της υπεραξίας είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της οικονομικής θεωρίας του Μαρξ» (Β. Λένιν, Oι Τρεις πηγές & Τα τρία Συστατικά Μέρη του Μαρξισμού).

Το σύστημά τους είναι σάπιο και εγκληματικό

Στα πολλά-πολλά χρόνια της καπιταλιστικής βαρβαρότητας «… το χρήμα γεννιέται με φυσικές κηλίδες αίματος στο ένα μάγουλο» και «το κεφάλαιο γεννιέται από την κορυφή ως τα νύχια βουτηγμένο στο αίμα και τη βρομιά και στάζοντας αίμα απ’ όλους τους πόρους» (Μαρξ, Κεφάλαιο, λεγόμενη πρωταρχική συσσώρευση σελ. 784-785). Έτσι μετατράπηκε η «Βιολάντα» από συνοικιακό φούρνο σε «αυτοκρατορία του μπισκότου με 2.500 σημεία πώλησης», όπως έγραψε ο Τύπος.

Είναι ανάγκη να δώσουμε τη μάχη απέναντι σε κάθε δύναμη που κατευθύνει τις σκέψεις και τις συνειδήσεις του κόσμου προς το νεοφιλελευθερισμό και τα συνακόλουθά του, όπως η λεγόμενη αξιοκρατία-αξιολόγηση, οι ιδιωτικοποιήσεις, το τσάκισμα του κοινωνικού κράτους κλπ.

«Οι άνθρωποι ήταν πάντα και θα είναι πάντα τα απλοϊκά θύματα της εξαπάτησης και της αυτο-εξαπάτησης στην πολιτική, ωσότου μάθουν να ανακαλύπτουν τα συμφέροντα τούτης ή εκείνης της τάξης πίσω από όλες τις ηθικές, θρησκευτικές, πολιτικές και κοινωνικές φράσεις, διακηρύξεις και υποσχέσεις. Οι υποστηρικτές των μεταρρυθμίσεων και των βελτιώσεων θα εξαπατούνται πάντα από τους υπερασπιστές του παλιού, ωσότου συνειδητοποιήσουν ότι κάθε παλιός θεσμός, όσο βάρβαρος και σάπιος μπορεί να φαίνεται πως είναι, διατηρείται από τις δυνάμεις τούτων ή εκείνων των κυρίαρχων τάξεων. Και υπάρχει μόνο ένας τρόπος για να σπάσουμε την αντίσταση αυτών των τάξεων: να βρούμε μέσα στην ίδια την κοινωνία που μας περιβάλλει τις δυνάμεις εκείνες που μπορούν -και λόγω της κοινωνικής τους θέσης οφείλουν- να αποτελέσουν τη δύναμη την ικανή να σαρώσει το παλιό και να δημιουργήσει το νέο, και να διαφωτίσουμε και να οργανώσουμε αυτές τις δυνάμεις για την πάλη» (Β. Λένιν, Oι Τρεις πηγές & Τα τρία Συστατικά Μέρη του Μαρξισμού). Πρέπει να αναμετρηθούμε με κάθε πολιτική που βάζει αναχώματα στην ανάπτυξη αυτού του αναγκαίου αγώνα.

Πηγή: Λαϊκός Δρόμος