Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ, που πραγματοποιήθηκε στην Τουρκία στις 6-8 Ιούλη, είχε άμεσο αντίκτυπο και στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Οι συζητήσεις και οι δηλώσεις που έγιναν κατά τη διάρκειά της θορύβησαν την ελληνική κυβέρνηση, όπως φάνηκε και από τις τοποθετήσεις του Κυρ. Μητσοτάκη αλλά και από τα σχόλια και τις κριτικές που ακολούθησαν στα εγχώρια μέσα ενημέρωσης.

Είναι δεδομένο ότι οι ελληνοτουρκικές εξελίξεις καθορίζονται σε μεγάλο βαθμό από το πώς οι μεγάλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις που συμμετέχουν στο ΝΑΤΟ, πρώτα-πρώτα οι ΗΠΑ, διαμορφώνουν τη στάση τους και τις σχέσεις τους με την Ελλάδα και την Τουρκία. Σε αυτή τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, που είχε στο επίκεντρό της τα εξοπλιστικά προγράμματά του, η στρατιωτική συνεργασία της δυτικής συμμαχίας με την Τουρκία πήρε ένα ειδικό βάρος.

Ο λόγος δεν είναι άλλος παρά το ότι μέσα σε ένα παγκόσμιο σκηνικό όξυνσης των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών που τροφοδοτεί την αντιπαράθεση με στρατιωτική δύναμη, το ΝΑΤΟ θέλει να αξιοποιήσει, στους στρατιωτικούς σχεδιασμούς του, την περιφερειακή και στρατιωτική δύναμη που έχει αποκτήσει η Τουρκία αλλά και να ενδυναμώσει τη στρατιωτικοπολιτική σχέση που την προσδένει με τη Δύση, σε μια περίοδο όπου οι ανταγωνισμοί και αλλαγή συσχετισμών δυνάμεων προκαλούν ρωγμές στο δυτικό ιμπεριαλιστικό στρατόπεδο.

Ωστόσο, παίρνοντας, γι’ αυτό το λόγο, η Τουρκία μια αναβαθμισμένη θέση στη δυτική στρατιωτική συμμαχία, ενισχύει τη διεθνή θέση της και, αναμφίβολα, και τη θέση της στο πεδίο της αντιπαράθεσης για τα ελληνοτουρκικά ζητήματα. Αυτό, ακριβώς, το γεγονός, ξεσήκωσε, μετά τη σύνοδο του ΝΑΤΟ, ανησυχίες μέσα στους κυρίαρχους αστικούς κύκλους στην Ελλάδα και στην ίδια την ελληνική κυβέρνηση, που έχουν μάθει να επιζητούν την «ισορροπία δυνάμεων Ελλάδας και Τουρκίας», σε μια πολιτική υποτέλειας και καταφυγής στην επιδιαιτησία και στην παρέμβαση των μεγάλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, των ΗΠΑ και της ΕΕ.

Όμως, η σύνοδος του ΝΑΤΟ έδειξε πως οι μεγάλες υπηρεσίες υποτέλειας της κυβέρνησης της ΝΔ στις ΗΠΑ και στην ΕΕ δεν απέτρεψαν να γέρνει η πλάστιγγά τους προς την πλευρά της Τουρκίας. Αυτό δεν έγινε φανερό μόνο και τόσο από τις θερμές φιλοφρονήσεις των ΝΑΤΟικών ηγετών προς τον Ερντογάν, του Τραμπ που μίλησε για την «πολύ ιδιαίτερη σχέση» ΗΠΑ-Τουρκίας και για το ότι «ο κόσμος δεν γνωρίζει πόσο ισχυρή είναι στην πραγματικότητα η Τουρκία», του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν πως «η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Τουρκία είναι στρατηγικοί εταίροι και δεσμευόμαστε να ενισχύσουμε τη μεταξύ μας σχέση», τις κολακείες του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε για «το στρατηγικό ρόλο της Τουρκίας και του προέδρου Ερντογάν για τη μελλοντική ασφάλεια του ΝΑΤΟ». Όσο από το γεγονός ότι οι συζητήσεις που έγιναν στη διάρκεια της Συνόδου του ΝΑΤΟ δρομολόγησαν έναν αναβαθμισμένο ρόλο της Τουρκίας στα ΝΑΤΟικά σχέδια για τη λειτουργία δικτύου αγωγών μεταφοράς καύσιμων που θα χρησιμοποιείται μόνο για τις στρατιωτικές ανάγκες του ΝΑΤΟ, για τη δημιουργία δυο στρατηγείων του στα Άδανα και στην Κωνσταντινούπολη, για την προώθηση στρατιωτικών συνεργασιών του ΝΑΤΟ και των χωρών του με την εξοπλιστική βιομηχανία της Τουρκίας. Ιδιαίτερα ενόχλησε την ελληνική πλευρά το γεγονός ότι ο Τραμπ, με τις δηλώσεις του ότι ο Ερντογάν «μας έχει βοηθήσει με τόσους διαφορετικούς τρόπους» και «ήλθε η ώρα να αρθούν οι κυρώσεις των ΗΠΑ κατά της Τουρκίας», άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο να ενισχύσει τη στρατιωτική δύναμη της Τουρκίας με σύγχρονης τεχνολογίας αμερικάνικα εξοπλιστικά συστήματα, αίροντας τα εμπόδια που έχει βάλει η αμερικάνικη πλευρά για την πώληση του αεροσκάφους F-35 στην Τουρκία και την πώληση κινητήρων General Electric για το τούρκικο μαχητικό αεροσκάφος ΚΑΑΝ.

Η ενόχληση της ελληνικής κυβέρνησης, που είδε -μέσα από αυτές τις δηλώσεις του Τραμπ- να οδηγείται σε ναυάγιο η από χρόνια επιδίωξή της να παρεμποδίζει ή να καθυστερεί αμερικάνικα εξοπλιστικά προγράμματα προς την Τουρκία, εκδηλώθηκε με την αμήχανη αντίδραση του Κυρ. Μητσοτάκη για τα νομικά εμπόδια που υπάρχουν για την πώληση των F-35 αλλά και την αποφυγή του να έλθει σε αντίθεση με τον Τραμπ λέγοντας ότι δεν «θα υποδείξει στις ΗΠΑ σε ποιους θα πουλήσει ή δεν θα πουλήσει αμυντικά συστήματα». Από την πλευρά του ο υπουργός Άμυνας Ν. Δένδιας δήλωσε, επίσης, πως «η Ελλάδα δε θα χαρεί αν η Τουρκία πάρει τα F-35 ή αν η Τουρκία πάρει τους κινητήρες για τα αεροσκάφη νέας γενιάς», αλλά για να μη φανεί και αυτός αντίθετος με τις βουλές του Τραμπ έσπευσε να φανεί συγκαταβατικός προσθέτοντας ότι «η δική μου συμβουλή θα ήταν» να τεθεί ως προϋπόθεση για την πώληση από πλευράς ΗΠΑ των F-35 στην Τουρκία η απλή δέσμευση να μη τα χρησιμοποιήσει εναντίον συμμαχικής χώρας…!

Είναι εμφανές ότι η κυβέρνηση της ΝΔ δεν τολμά να δυσαρεστήσει τις βουλές του Αμερικάνου προστάτη της και αναγκάζεται να «καταπιεί» κι αυτά που την ενοχλούν. Η υποτέλεια είναι ο αδιατάρακτος άξονας της εξωτερικής πολιτικής της και αυτήν επέλεξε ξανά στα πλαίσια της Συνόδου του ΝΑΤΟ να προβάλει, λέγοντας πως «η Ελλάδα είναι πρωταγωνίστρια στη μεγάλη προσπάθεια του ΝΑΤΟ» για την αύξηση των δαπανών για τους εξοπλισμούς και ότι «αυτό αναγνωρίζεται και από τον γγ του ΝΑΤΟ και από τις ΗΠΑ». Καυχήθηκε, ακόμα, ότι η Ελλάδα ήδη δαπανά το 3,5% του ΑΕΠ της για στρατιωτικές ανάγκες και συμμετέχει και στο συμφωνημένο εξοπλιστικό πρόγραμμα 28 δισ. ευρώ και ότι «πάντα τηρούσε τη δέσμευση ως προς τις δαπάνες που προβλέπει το ΝΑΤΟ, ακόμη και σε περιόδους αυστηρής λιτότητας, και σήμερα είμαστε μία από τις πέντε χώρες που βρίσκονται στις πρώτες θέσεις στο ΝΑΤΟ όσον αφορά τις αμυντικές δαπάνες»! Υποστήριξε ότι ο Τραμπ έχει δίκιο όταν ζητά «οι ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν ένα μεγαλύτερο βάρος, να δαπανούν περισσότερους πόρους έτσι ώστε να επέλθει μια στοιχειώδης ισορροπία μεταξύ των δαπανών των ΗΠΑ και των υπόλοιπων μελών του ΝΑΤΟ». Δεν παρέλειψε ακόμα να προσθέσει ότι «η Ελλάδα είναι παρούσα στη Μέση Ανατολή», «είναι παρούσα στην επιχείρηση “Aspides”» της ΕΕ στην Ερυθρά Θάλασσα, «και εφόσον μας ζητηθεί και εφόσον θα εσυμφωνείτο σε επίπεδο ΟΗΕ θα είμαστε παρόντες και σε μια αντίστοιχη επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ».

Ο Κυρ. Μητσοτάκης πήγε στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ για να εκφωνήσει ένα λόγο και για να κάνει δηλώσεις που, για μια ακόμα φορά, επιδείκνυαν πόσο πρόθυμα υπηρετεί η κυβέρνησή του τη ΝΑΤΟική και ιδιαίτερα την αμερικάνικη ιμπεριαλιστική πολιτική. Υπολογίζοντας ότι έτσι θα έχει οφέλη και εύνοιες από τους ιμπεριαλιστές ιθύνοντες της Συνόδου. Έφυγε, ωστόσο, δυσαρεστημένος γιατί δεν εισέπραξε αυτά που ανέμενε και επιπλέον από το ΝΑΤΟικό ιμπεριαλιστικό κονκλάβιο οφέλη είχε ο Ερντογάν. Ο οποίος, σε αντιδιαστολή με τον Έλληνα πρωθυπουργό, εκφώνησε ένα λόγο και έκανε τοποθετήσεις στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ που πρόβαλαν τη δύναμη της χώρας του και ειδικότερα την επιτυχία της στην αμυντική βιομηχανία, η οποία -όπως είπε- «έχει γίνει μία από τις 10 κορυφαίες χώρες στον κόσμο όσον αφορά την αμυντική παραγωγή και την εξαγωγική ικανότητα». Γνωρίζοντας τι βλέπουν και τι ζητούν οι ΗΠΑ και οι υπόλοιποι ΝΑΤΟικοί από τη χώρα του και προβάλλοντας τη δύναμη που έχει αυτή αποκτήσει, έθεσε τις διεκδικήσεις της για την «άρση των περιορισμών στη συνεργασία μεταξύ των συμμάχων, κυρίως στην αμυντική βιομηχανία» και για την ένταξη της Άγκυρας στο ευρωπαϊκό εξοπλιστικό πρόγραμμα SAFE. Δεν παρέλειψε να απαντήσει και στις αντιδράσεις της Ελλάδας για το ζήτημα της πιθανής αγοράς αμερικάνικων αεροσκαφών F35, λέγοντας ότι η Τουρκία δεν προτίθεται να υποχωρήσει στα εξοπλιστικά της πλάνα και έχει κάθε νόμιμο δικαίωμα να αγοράζει μαχητικά αεροσκάφη καθώς και αμυντικό εξοπλισμό.

Σε μια προσπάθεια, μετά απ’ όλα αυτά, να αντισταθμίσει το επικριτικό κλίμα για την κυβερνητική πολιτική στα ελληνοτουρκικά, ο Κυρ. Μητσοτάκης έθιξε το θέμα του του τουρκικού casus belli για την επέκταση των χωρικών υδάτων της Τουρκίας στα 12 μίλια, λέγοντας πως η Ελλάδα «αντιμετωπίζει casus belli από την Τουρκία σε περίπτωση που ασκήσουμε το έννομο δικαίωμά μας να επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα, πιστεύω ότι πρέπει να είναι σαφές ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ευαισθησίες όλων των μελών του NATO». Προφανώς, στο νου του ήταν και οι επερχόμενες εκλογές, όπου γι’ αυτό το θέμα δέχεται και εθνικιστική κριτική από κομμάτι της Δεξιάς και ακροδεξιάς που απειλεί να του κόψει ψήφους.

Ο Ερντογάν, ωστόσο, με πονηρό, σχεδόν υποτιμητικό, τρόπο έσπευσε να το υποβαθμίσει εντελώς λέγοντας ότι… «η συντριπτική πλειοψηφία του λαού μου δε γνωρίζει καν τι είναι το ζήτημα του casus belli» και πως… «η επίλυση του προβλήματος αυτών των υδάτων αποτελεί καθήκον των ηγετών»!

Από τους ΝΑΤΟικούς δε, που ζήτησε να δείξουν «ευαισθησίες» για το έννομο δικαίωμα της Ελλάδας, ο Κυρ. Μητσοτάκης έλαβε, δια στόματος του γγ του ΝΑΤΟ, την ακόμα χειρότερη απάντηση, ότι «φυσικά δεν είμαι σχολιαστής […] όταν υπάρχουν συζητήσεις ή μερικές φορές “ενοχλήσεις” μεταξύ των Συμμάχων, δεν σχολιάζω δημοσίως…».

Απάντηση που υπογραμμίζει πως το ΝΑΤΟ δεν έχει ευαισθησίες για νόμιμα κυριαρχικά διακαιώματα και με την απάντησή του καλύπτει και ενθαρρύνει την παράνομη τουρκική διεκδίκηση.

52 χρόνια μετά το αμερικανόπνευστο πραξικόπημα στην Κύπρο και την τουρκική εισβολή, ευρωπαίοι και ΝΑΤΟικοί «σύμμαχοι» εξακολουθούν να αδιαφορούν για την τουρκική κατοχή του νησιού. Η Τουρκία προωθεί σχέδια για την κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου που θα συνδέει την Τουρκία με τα κατεχόμενα της Κύπρου. Ο αγωγός αυτός θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο την ενεργειακή εξάρτηση των κατεχομένων από την Τουρκία, η οποία θα ελέγχει την τροφοδοσία και τις βασικές ενεργειακές υποδομές του κατεχόμενου μέρους της Κύπρου. Ταυτόχρονα, η ειδική εκπρόσωπος του γγ του ΟΗΕ για το Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν Κουεγιάρ, φέρεται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, να διακινεί «μέση λύση» για το Κυπριακό που προβλέπει διεξαγωγή συζήτησης στη βάση μιας ανταλλαγής που ορίζεται ως «επιστροφή εδάφους έναντι αναγνώρισης». Δηλαδή, να επιστραφούν κάποια εδάφη στην ελληνοκυπριακή πλευρά με αντάλλαγμα αυτή να δεχθεί μοντέλο διακυβέρνησης που θα περιλαμβάνει «δύο συνιστώντα κρατίδια, δύο Βουλές και ένα σώμα που θα λειτουργεί περισσότερο ως υπερκείμενο συμβούλιο για τα ομοσπονδιακά ζητήματα» και «θα επιλαμβάνεται κοινών θεμάτων». Η «μέση λύση» προβλέπει, επίσης, την ένταξη της Κύπρου στο ΝΑΤΟ, που θα «εγγυάται την ασφάλεια της Κύπρου και επιτρέπει, στο πλαίσιο ενός μικρού ΝΑΤΟικού στρατού ή και βάσεων, την ύπαρξη και Τούρκων και Ελλήνων και Γάλλων και Βρετανών και Αμερικανών στρατιωτών στο έδαφος της χώρας».

Με φόντο το παραπάνω συζητούμενο διχοτομικό πλαίσιο, το Κυπριακό απασχόλησε πολλές από τις διμερείς επαφές στο περιθώριο της πρόσφατης Συνόδου του ΝΑΤΟ…

πηγή: Λαϊκός Δρόμος