Αν δεν υπήρχε μια τουρκάλα δημοσιογράφος να ρωτήσει τον Μαρκ Ρούτε για τις δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη σχετικά με το τουρκικό casus belli, η… ούλτρα πατριωτική «παρέμβαση» του Μητσοτάκη στην Αγκυρα θα περνούσε απαρατήρητη. Αλλά και η απάντηση του Ρούτε έδωσε το μέτρο με το οποίο η ιμπεριαλιστική λυκοσυμμαχία του ΝΑΤΟ αντιμετωπίζει το casus belli και γενικότερα τα ελληνοτουρκικά.

Είπε το γιουσουφάκι του «μπαμπάκα» Ντόναλντ Τραμπ:

«Εχουμε μια συμμαχία 32 εταίρων, συνεπώς μπορεί να υπάρχουν διμερείς συζητήσεις και διαφορές μεταξύ συμμάχων. Φυσικά και δεν είμαι σχολιαστής. Ο ρόλος μου είναι να διατηρώ την ενότητα της Συμμαχίας. Δεν σχολιάζω δημοσίως, έτσι ώστε να μπορώ να λειτουργώ βοηθητικά στο παρασκήνιο, αν χρειαστεί»!
Διμερής διαφορά, λοιπόν (και) το casus belli για το ΝΑΤΟ. Κατά συνέπεια, ο Μητσοτάκης διέπραξε «ανφέρ», προσπαθώντας να εγείρει μια διμερή διαφορά Ελλάδας-Τουρκίας στο ανώτατο επίπεδο του ΝΑΤΟ. Αυτά θα πρέπει να τα συζητάει με τον Ερντογάν κι αν χρειαστεί ο Ρούτε προσφέρεται να βοηθήσει ως μεσολαβητής.

Kαι ο Μητσοτάκης, όμως, ως διμερή διαφορά αντιμετώπισε το casus belli, στην πράξη. Δεν το έθεσε στο ΝΑΤΟ, όπως τσαμπουνάνε τα παπαγαλάκια του. Το ανέφερε καθαρά για εσωτερική κατανάλωση.

Με τον Σαμαρά με το μάτι στη διόπτρα, αλλά και την υπόλοιπη αντιπολίτευση να τον περιμένει στη γωνία, κάτι έπρεπε να σκηνοθετήσει για να τους «τη βγει». Αναφέρθηκε στο casus belli δύο φορές. Και τις δύο, εκτός νατοϊκής συνόδου. Μόνος του ήταν και τις δύο φορές, δεν υπήρχαν εκεί άλλοι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων των μελών του ΝΑΤΟ.

Η πρώτη φορά ήταν όταν προσερχόταν στη σύνοδο. Εστησαν μια δημοσιογραφική ερώτηση σχετικά με την επιρροή της Τουρκίας εντός του ΝΑΤΟ και το γεγονός ότι, όπως φαίνεται, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ θα επιτρέψει στην Τουρκία να αγοράσει αεροσκάφη F-35. Και ο Μητσοτάκης απάντησε: «Δεν θα σχολιάσω τις χθεσινές δηλώσεις του Προέδρου Trump και του Προέδρου Erdoğan. Το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι μία συμμαχία πρέπει να εδράζεται στη θεμελιώδη αρχή των σχέσεων καλής γειτονίας. Τη στιγμή που η χώρα μου αντιμετωπίζει casus belli από την Τουρκία σε περίπτωση που ασκήσουμε το έννομο δικαίωμά μας να επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα, πιστεύω ότι πρέπει να είναι σαφές ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ευαισθησίες όλων των μελών του NATO. Είμαστε, εξάλλου, μια αμυντική συμμαχία και είμαι βέβαιος ότι αυτές οι εκκρεμότητες μπορούν να επιλυθούν στο πνεύμα της σχέσης καλής γειτονίας και της συνεργασίας».

Πουθενά σ’ αυτή τη δήλωση δεν ανέφερε ότι το θέμα πρέπει ν’ απασχολήσει το ΝΑΤΟ. Αντίθετα, μίλησε για εκκρεμότητες που μπορούν να επιλυθούν στο πνεύμα της σχέσης καλής γειτονίας και της συνεργασίας. Διμερώς ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία, δηλαδή.

Η δεύτερη φορά ήταν στις δηλώσεις που έκανε μετά το τέλος της συνόδου. Αφού έγλειψε τον Τραμπ, δίνοντάς του δίκιο επειδή ζητάει αύξηση των στρατιωτικών δαπανών από τις ευρωπαϊκές χώρες (!) και καμάρωσε ότι η Ελλάδα «το 2026 έχει πετύχει κι έχει ξεπεράσει τον στόχο του 3,5% ως προς τις κύριες αμυντικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ» (!), δέχτηκε προς το τέλος ερώτηση (από τον απεσταλμένο του ΣΚΑΪ – από ποιον άλλο;) για το casus belli. Kαι απάντησε: «Δεν είναι η πρώτη φορά που έχω αναφερθεί στο casus belli. Είχα την ευκαιρία να το κάνω κι όταν βρέθηκα στη διμερή μας συνάντηση με τον Πρόεδρο Erdoğan πριν από κάποιους μήνες. Νομίζω ότι είναι μία ιστορική ανορθογραφία, η οποία δεν συντάσσεται ούτε με τη Διακήρυξη των Αθηνών, ούτε με το καλό κλίμα το οποίο θέλουμε να χτίσουμε ως δύο γειτονικές χώρες που, παρά τις διαφορές μας, θα πρέπει να μάθουμε να ζούμε ειρηνικά και να χτίζουμε σχέσεις καλής γειτονίας. Νομίζω ότι όλοι οι συνάδελφοί μου στην Ευρώπη αντιλαμβάνονται ότι δεν -θα έλεγα- ταιριάζει και με το κλίμα της Συμμαχίας να υπάρχει αυτή η απειλή πολέμου, η οποία, όπως σας είπα, έρχεται από το βαθύ παρελθόν, από το 1995. Νομίζω ότι έχει έρθει η ώρα πια να την αφήσουμε πίσω μας».

Στον δε τούρκο δημοσιογράφο του καναλιού A Haber, που τον ρώτησε ποια είναι τα νεότερα όσον αφορά τις σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, έδωσε μια μακροσκελή απάντηση στην οποία περίσσευαν οι έπαινοι για την πρόοδο στις διμερείς σχέσεις, για να καταλήξει: «και γι’ αυτό πιστεύω ότι τα προβλήματα που προέρχονται από το παρελθόν, οι αποφάσεις που έλαβε η τουρκική Εθνοσυνέλευση τη δεκαετία του ’90, απλά δεν έχουν θέση στον σημερινό κόσμο».

Τα είπε για να βγει από την υποχρέωση. Δεν ήγειρε κάποιο θέμα μέσα στο ΝΑΤΟ (πού να τολμήσει;), αλλά έστησε ένα επικοινωνιακό σόου για εσωτερική κατανάλωση, μπας και καταφέρει να ισοσταθμίσει λίγο τις εντυπώσεις από τις εικόνες με τον Τραμπ και τον Ερντογάν να χαριεντίζονται δημόσια, να μιλάνε για τη «στενή προσωπική φιλία τους» (έξι φορές μέτρησαν οι αστοί δημοσιογράφοι), να μιλούν για τη «χημεία» που έχουν και για τη σχέση της Ουάσιγκτον με την Αγκυρα που «δεν ήταν ποτέ καλύτερη» (Τραμπ) και για την ανακοίνωση του Τραμπ ότι δεν έχει ακόμα αποφασίσει για τα F-35, όμως αποφάσισε να άρει τις κυρώσεις CΑΑTSA, τις οποίες μπορεί να ακυρώσει με προεδρικό διάταγμα, αφού με προεδρικό διάταγμα τις επέβαλε κατά την πρώτη προεδρική θητεία του. «Ηρθε η ώρα. Δεν θέλουμε να επιβάλλουμε κυρώσεις σε φίλους», πρόσθεσε ο Τραμπ, ανακοινώνοντας ότι ο υπουργός Εξωτερικών και ο υπουργός Οικονομικών εργάζονται πάνω στο θέμα.

Ο Μητσοτάκης ούτε φωτογραφία δεν μπόρεσε να βγάλει με τον Τραμπ. Οι δε προσδοκίες που το ίδιο το μέγαρο Μαξίμου καλλιεργούσε στα φιλικά του μίντια, ότι κάποιος ανώτατος αμερικανός αξιωματούχος θα περάσει από την Αθήνα προτού πάει στην Αγκυρα (μάλλον ο υπουργός Πολέμου Χέγκσεθ, έλεγαν), δεν ευοδώθηκαν. Ο Χέγκσεθ προτίμησε να αδειάσει ένα μπουκάλι μπέρμπον παρά να χάσει μερικές ώρες στην Αθήνα για λόγους εντυπώσεων.

Εγινε και κάτι άλλο. Βγήκε ο Νετανιάχου και ανέλαβε υπό την προστασία των σιωναζιστών Κύπρο και Ελλάδα. Κάλεσε τους Αμερικανούς να μην πουλήσουν F-35 στην Τουρκία, γιατί θα ανατραπεί η ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή υπέρ της Τουρκίας που απειλεί το Ισραήλ και την Ελλάδα και κατέχει τη μισή Κύπρο. Πρέπει να τα πήρε άγρια στο κρανίο ο πορτοκαλομαλλιάς φασίστας, γι’ αυτό και ο Χέγκσεθ ακύρωσε την προγραμματισμένη επίσκεψή του στη σιωνιστική οντότητα και επέστρεψε κατευθείαν στην Ουάσιγκτον χωρίς να περάσει από το Τελ Αβίβ. Ο Μητσοτάκης, ενήμερος προφανώς για την αμερικάνικη οργή κατά του στρατηγικού συμμάχου του Νετανιάχου, κράτησε απόσταση από τις δηλώσεις του τελευταίου, λέγοντας πως αυτός (ο Μητσοτάκης) δε θα πει στους Αμερικανούς σε ποιους θα πουλήσουν οπλικά συστήματα.

Ο πονηρός Ερντογάν από την άλλη άδειασε κανονικότατα τον Μητσοτάκη με το χαμόγελο στα χείλη: τι casus belli μου λέτε τώρα, ο λαός της Τουρκίας δεν ξέρει τέτοια πράγματα. Ας έρθουν να τα συζητήσουμε όλα.

Σ’ αυτό το «όλα» είναι το κλειδί της ανάγνωσης. Η Τουρκία αναφέρεται σε «γκρίζες ζώνες», σε βραχονησίδες με αδιευκρίνιστο καθεστώς, αναφέρεται στο παράδοξο να έχει η Ελλάδα χωρικά ύδατα 6 μιλίων και εναέριο χώρο 10 μιλίων και κυρίως θέλει ένα πράγμα: να μην μετατραπεί το Αιγαίο σε ελληνική λίμνη. Αυτές οι τουρκικές θέσεις στον πυρήνα τους γίνονται δεκτές από τις ιμπεριαλιστικές πρωτεύουσες. Δεν είναι δυνατό, επειδή υπάρχουν πολλά ελληνικά νησιά, να αποκλειστεί εντελώς η Τουρκία από το Αιγαίο. Κανένα διεθνές δικαστήριο δε θα έβγαζε μια τέτοια απόφαση.

Γι’ αυτό και δεν ιδρώνει κανενός το αυτί στις ιμπεριαλιστικές πρωτεύουσες από το τουρκικό casus belli. Δεν το θεωρούν δείγμα τουρκικής επιθετικότητας αλλά παράγοντα σταθερότητας: η Τουρκία διατηρεί το casus belli και η Ελλάδα δεν τολμά να επεκτείνει μονομερώς τα χωρικά της ύδατα στο Αιγαίο στα 12 ναυτικά μίλια. Ετσι, οι ιμπεριαλιστικές πρωτεύουσες γλιτώνουν από το ενδεχόμενο να υπάρξει μια θερμή αντιπαράθεση στο Αιγαίο. Εκεί ισχύει το «φοβάται ο Γιάννης το θεριό και το θεριό τον Γιάννη».

Τότε γιατί οι δύο κυβερνήσεις δεν κάθονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με στόχο να καταλήξουν σε ένα συνυποσχετικό που θα στείλει τις διαφορές τους στη Χάγη; Γιατί η τουρκική πλευρά βάζει στο τραπέζι όλα τα ζητήματα, Και η ελληνική πλευρά θέλει να συζητήσει μόνο τον καθορισμό των χωρικών υδάτων με βάση τα 12 ν.μ. Επειδή, όμως, ξέρει ότι δεν υπάρχει περίπτωση το δικαστήριο της Χάγης να μετατρέψει το Αιγαίο σε ελληνική λίμνη, δεν έχει καμιά όρεξη να πάει στη Χάγη και βρίσκει πρόσχημα το «όλα» της τουρκικής πλευράς.

Γι’ αυτό δεν ιδρώνει κανένα αυτί στις ιμπεριαλιστικές πρωτεύουσες για το casus belli. Ούτε θα «τραβήξουν τ’ αυτί» του Ερντογάν γι’ αυτό, όσο αυτός τους «κάνει τη δουλειά» στην περιοχή.

Ο εθνικισμός, είτε στην επιθετική είτε στην «ήπια» έκδοσή του, δεν είναι παρά ένα εργαλείο άσκησης εξωτερικής πολιτικής και από τις δύο πλευρές, αλλά και ένα σημαντικότατο εργαλείο άσκησης ιδεολογικής ηγεμονίας επί της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων, προκειμένου να εξασφαλίζεται η υποταγή τους στο αστικό σύστημα.