Παζάρια πίσω από κλειστές κουρτίνες

Ένα κατ’ επίφαση πανηγυρικό κλίμα επικράτησε κατά την επίσκεψη Ερντογάν στον Λευκό Οίκο μετά από 6 χρόνια. Ο Τούρκος Πρόεδρος προσέφερε «δώρα» δεκάδων δισεκατομμυρίων στον Τραμπ στα διαπιστευτήριά του, προκειμένου να πάρει το χρίσμα κύριου εντολοδόχου των ΗΠΑ στο «φέουδο» της Μέσης Ανατολής και της Μεσογείου. Το κλίμα είχε προδιαγραφεί στη συνάντηση Τραμπ με αραβικά και μουσουλμανικά κράτη, όταν ο Ερντογάν βρέθηκε να κάθεται στην κεφαλή του τραπεζιού στο πλευρό του Τραμπ.

Παραμένει ωστόσο άγνωστο τι διαμείφθηκε πίσω από τις κλειστές κουρτίνες. Ο Ερντογάν δεν φάνηκε πάντως ενθουσιασμένος.
Πρώτα στη λίστα του Τούρκου προέδρου ήταν η απόκτηση F-16 και F-35 και η προμήθεια της Τουρκίας με αμερικανικούς κινητήρες αεροσκαφών για την κατασκευή του τουρκικού μαχητικού αεροσκάφους 5ης γενιάς, KAAN, με αίτημα να αρθούν οι κυρώσεις σε βάρος της Τουρκίας και η Άγκυρα να επιστρέψει στο πρόγραμμα συνεργασίας ΗΠΑ – Τουρκίας στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, η αύξηση του διμερούς εμπορίου, η απόκτηση από την Τουρκία μέχρι και 200 νέων αεροσκαφών από την Boeing, αλλά και η «εμβάθυνση» των ενεργειακών σχέσεων. Στις τελευταίες περιλαμβάνεται σειρά διμερών συμφωνιών 20χρονης διάρκειας που προβλέπει την ετήσια προμήθεια της Τουρκίας με περίπου 4 δισ. κυβικά μέτρα αμερικανικού LNG, αλλά και συνεργασία για την κατασκευή μονάδων παραγωγής πυρηνικής ενέργειας.

Στο τραπέζι βρέθηκαν και τα ζητήματα Γάζας και Συρίας, με τον Αμερικανό πρόεδρο να αποδίδει στο Ερντογάν τη «νίκη» έναντι του Άσαντ στη Συρία και με τον ρόλο του Τούρκου προέδρου στα μεγάλα διπλωματικά τραπέζια να εξαίρεται.

Συζητήθηκε σαν εξισορροπητικό αντάλλαγμα, σαν ζήτημα χαμηλού ρίσκου και το θέμα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, από τον Τραμπ, ο οποίος είχε νωρίτερα συναντηθεί με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο.

Πίσω από τα δισεκατομμύρια των διμερών εμπορικών συμφωνιών και κολακευτικά σχόλια που ανταλλάχθηκαν βρίσκεται η επιδίωξη των ΗΠΑ να αποσπάσουν την Τουρκία από την επιρροή των ανταγωνιστών τους, κύρια Ρωσίας και Κίνας. Στις αμερικανικές απαιτήσεις δεν βρίσκονται μόνο οι ρωσικοί S 400, προστίθεται και η απεξάρτηση της Τουρκίας από το ρωσικό πετρέλαιο και η αντικατάστασή του με αμερικανικό υγροποιημένο αέριο. «Εκείνος χρειάζεται ορισμένα πράγματα, χρειαζόμαστε κι εμείς ορισμένα πράγματα και πρόκειται να καταλήξουμε κάπου», έτσι υποδέχθηκε τον Ερντογάν ο οικοδεσπότης του Λ. Οίκου. Αντίστοιχα ο Ερντογάν αποτιμώντας τη συνάντηση δήλωσε: «Η επίλυση κάθε ζητήματος σε μία μόνο συνάντηση είναι, φυσικά, αδύνατη. Ωστόσο, αυτή η συνάντηση οδήγησε σε ουσιαστική πρόοδο σε πολλά θέματα. Τόσο ο όγκος των εμπορικών συναλλαγών όσο και οι δυνατότητες των δύο χωρών μας είναι εμφανείς. Έχουμε έναν διμερή εμπορικό στόχο ύψους 100 δισ. δολαρίων. Ως ηγέτες διαθέτουμε την πολιτική βούληση να τον υλοποιήσουμε».

Τη σκυτάλη των αμερικανοτουρκικών παζαριών ανέλαβαν στελέχη των δυο πλευρών. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών στις καθυστερήσεις των αμερικανικών αποφάσεων σχετικά με τα F-35 και τους κινητήρες των KAAN σημείωσε από τη Νέα Υόρκη: «στην πραγματικότητα, η ύπαρξη συστημικών περιορισμών στις σχέσεις μας με τις ΗΠΑ θα μας ωθήσει αναπόφευκτα να αναζητήσουμε διαφορετικές λύσεις στο διεθνές σύστημα. Ήδη αναπτύσσουμε τις δικές μας δυνατότητες, δεν υπάρχει πρόβλημα σε αυτό, αλλά καμία χώρα δεν είναι αυτάρκης με τις ικανότητες που έχει αναπτύξει».

Ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία, Μπάρακ, απάντησε: «εδώ είναι Ουάσινγκτον, και η λέξη γρήγορα δεν υπάρχει. Παρόλο που πιστεύω ότι θα υπάρξει κάποια πρόοδος, οι νόμοι που έχουν θεσπιστεί από το Κογκρέσο, τόσο ο CAATSA (νόμος κυρώσεων) όσο και η τροπολογία στον αμυντικό προϋπολογισμό (NDAA), απαιτούν τη συνεργασία τόσο του Κογκρέσου όσο και του προέδρου. Οι πλευρές βρίσκονται σε τροχιά για να το πετύχουν, και εμείς πιέζουμε για να ολοκληρωθεί αυτό». Η διελκυστίνδα συνεχίζεται.

πηγή: Λαϊκός Δρόμος