Σαν σήμερα στις 23 Ιουνίου 2005 πέθανε ο Μανόλης Αναγνωστάκης. Ο Μ. Αναγνωστάκης ήταν από τους σημαντικότερους ποιητές της μεταπολεμικής γενιάς. Γεννήθηκε στις 10 Μαρτίου 1925 στη Θεσσαλονίκη.

Όλοι αυτοί οι πολεοδόμοι, φιλόσοφοι, οικονομολόγοι, καθηγητές κτλ. που γράφουν, συζητούν, αγορεύουν σε συνέδρια και σεμινάρια για τη βαρβαρότητα των πόλεων, τη μαζοποίηση, την αλλοτρίωση, το αδιέξοδο του σύγχρονου τεχνολογικού πολιτισμού, από προοδευτική πάντα σκοπιά, αριστερή και συνήθως άκρως ριζοσπαστική - πόσο βολεμένοι οι ίδιοι σε θέσεις με γερούς μισθούς και επιμίσθια, με παροχές και ταξίδια, πόσο δεμένοι οι ίδιοι με το σύστημα που καταριούνται και, υποτίθεται, αγωνίζονται για την ανατροπή του, πόσο βέβαιοι τελικά πως τίποτα ευτυχώς δεν κινδυνεύει ν' αλλάξει, τουλάχιστο στο αμέσως προσεχές μέλλον.

«Με προκαλούν» είπες. 

Μανόλης Αναγνωστάκης - Το περιθώριο '68 - '69

Ο ποιητής Μανόλης Αναγνωστάκης μαθητής ακόμα του Γυμνασίου, το 1942, εμφανίστηκε στο περιοδικό «Πειραϊκά Γράμματα», που εξέδιδαν ΕΑΜίτες και άλλοι προοδευτικοί λογοτέχνες του Πειραιά, και το 1944 στο ΕΠΟΝίτικο φοιτητικό περιοδικό «Ξεκίνημα», του οποίου ήταν αρχισυντάκτης.

Μετά τη δημιουργία της ΕΠΟΝ, εντάχθηκε στην Οργάνωση της Θεσσαλονίκης και στο ΚΚΕ, ενώ με τη διάσπαση του ΚΚΕ, το 1968, εντάχθηκε στο «ΚΚΕ Εσωτερικού». Σπούδασε Ιατρική στο ΑΠΘ και το 1955 μετεκπαιδεύτηκε στη Βιέννη.

Για τη δράση του συνελήφθη το 1948, βασανίστηκε, καταδικάστηκε για παράνομη δράση από έκτακτο στρατοδικείο σε θάνατο και φυλακίστηκε στο Επταπύργιο, έως το 1951. Μετά την αποφυλάκισή του εργάστηκε στη Θεσσαλονίκη σαν ακτινολόγος, ενώ το 1978 μετεγκαταστάθηκε στην Αθήνα.

”Μανώλης Αναγνωστάκης. Απόλυτος ταξιδευτής της σιωπής και της μοναξιάς. Ρομαντικός και ονειροπόλος, διαποτισμένος από την ποίηση του μεσοπόλεμου. Πένθιμα χρώματα, κίτρινο χιονόνερο, τσιγάρα χωρίς άρωμα.
Κλεισμένα παράθυρα, λησμονημένοι άνθρωποι…

Ο Μανώλης Αναγνωστάκης στα δεκαοχτώ του χρόνια είχε κιόλας διανύσει την απόσταση από την ατέλειωτη νεότητα έως την ολόπικρη γνώση….

Ο νέος άνθρωπος που προσπαθεί να διακρίνει πίσω από τα γεγονότα, να εννοήσει την εποχή του, να συγκρατήσει το πρόσωπο του, να συμπονέσει κατ’ αρχήν την ανθρώπινη μοίρα, να συμβαδίσει… 

Οκτώβρη του 1948, φοιτητής ακόμα ιατρικής, και ήδη διαγραμμένος από το ΚΚΕ ως επικίνδυνος για την κομματική τάξη- τροτσκιστή θα τον λένε για χρόνια- θα συλληφθεί μαζί με εξήντα οκτώ άλλους Επονίτες.

Τον Ιανουάριο του ’49 ένας εισαγγελέας. ονόματι Σπυρόπουλος προτείνει για τον Αναγνωστάκη και δώδεκα συγκρατουμένους του την ποινή του θανάτου.
Καταδικάζεται λοιπό σε θάνατο ο Αναγνωστάκης, με ψήφους τρεις έναντι δυο. Θα μείνει έγκλειστος στο Επταπύργιο έως το ’51….

Η δική του περιπέτεια, οι προσωπικές του στιγμές δεν θα τον απομακρύνουν από τον έξω κόσμο που σπαράσσεται…

Θα αντισταθεί στην ευκολία, στις ωραιοποιήσεις, στα σχήματα. Αμετακίνητος, θα υποσκάψει όσο λίγοι, το ύψωμα απ’ όπου ατένισε τη ζωή του.
Ούτε θρηνεί, ούτε εθελοτυφλεί,…

21 τραγούδια και απαγγελίες του Μανώλη Αναγνωστάκη 

Τρυφερός αλλά και παιδικά αδέκαστος, ανυπεράσπιστος αλλά ποτέ μοιραίος.
Η διαγραφή του από το ΚΚΕ θα παραμείνει κλειστή, απόλυτα δική του. . .
Δεν θα την προτάξει ούτε για να μετριάσει την καταδίκη του από τους στρατοδίκες, ούτε για να κομπάσει επιδεικνύοντας διορατικότητα.

Η φωνή του δεν θα βραχνιάσει από μεμψιμοιρίες, όπως δεν βράχνιασε ποτέ από θούριους.
Ο βηματισμός του θα παραμείνει σταθερός, δεν θα παρελάσει με σκοπούς εμβατηρίων, ούτε θα λικνιστεί με μουσικές ξεφαντωμάτων…

Μανώλης Αναγνωστάκης. Είναι αυτός που ταύτισε το ήθος και την ηθική με την συνειδητή και επίμονη άρνηση της λησμονιάς…
Ο αμήχανος, ο λιτός ο απροσχημάτιστος. Αυτός που αναμετρήθηκε με την ποίηση και που συνειδητά αποποιήθηκε την παρηγοριά της…
Ο αδιάφθορος και ο μετρημένος, σ’ ένα κόσμο που δεκαετίες τώρα ανεμίζει την παρατονία και την αμετροέπεια του…

Μάρω Δουκα: ”Τίποτα δεν χαρίζεται”: “Μανώλης Αναγνωστάκης. Σημάδεψε τη νιότη μας, χάραξε την μετέπειτα πορεία μας… Και μας έμαθε να μην παραδεχόμαστε την ήττα, ακόμη κι αν θέλει πολύ φως να ξημερώσει”…

Με στοιχεία από kozani.tv & vathikokkino.gr