Στις 29 Σεπτέμβρη 1944 οι ναζί κατακτητές, μαζί με τους ντόπιους συνεργάτες τους, έπνιξαν στο αίμα το Αιγάλεω. Με μεθοδικότητα περικύκλωσαν την πόλη, έκαψαν σπίτια, ξεκλήρισαν οικογένειες, εκτέλεσαν εν ψυχρώ γέροντες, γυναίκες και παιδιά. Πάνω από 100 νεκροί μέσα σε λίγες ώρες – αυτή ήταν η «απάντηση» των κατακτητών στην ηρωική δράση του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ που είχαν κάνει το Αιγάλεω κάστρο της Αντίστασης.

Η «σφαγή του Αιγάλεω» δεν ήταν τυχαίο γεγονός. Ήταν οργανωμένη τρομοκρατία. Ήταν έγκλημα πολέμου, καρφωμένο στην καρδιά ενός εργατικού προπυργίου που έδειχνε με πράξεις ότι ο λαός μπορεί να σταθεί όρθιος απέναντι σε κάθε κατακτητή.

Ασήμαντη ήταν η αφορμή αλλά ισχυρότατη η αιτία που προκάλεσε το αιματοκύλισμα του Αιγάλεω, καταγεγραμμένου ως «Σφαγή του Αιγάλεω»,«Ολοκαύτωμα του Αιγάλεω» ή «μάχη του Πυριτιδοποιείου», την 29η Σεπτεμβρίου 1944, 80 χρόνια από σήμερα, όταν περισσότεροι από 100 πολίτες της περιοχής έπεσαν νεκροί, χωρίς προφανή λόγο, αθώα θύματα της ανελέητης ναζιστικής θηριωδίας.

Το συμβάν δεν πήρε έκταση, καθώς ο ΕΛΑΣ εκείνη την εποχή προσπαθούσε να αποφύγει ενέργειες που θα οδηγούσαν σε αντίποινα εναντίον του γενικού πληθυσμού.

Κάτοικος της περιοχής που ήταν αυτόπτης μάρτυρας στο συμβάν, είπε αργότερα ότι οι γερμανοί απλώς έπεσαν στο ποτάμι, για να αποφύγουν τα πυρά των ανταρτών και μετά έσπευσαν στη βάση τους, στη σημερινή περιοχή του Ασυρμάτου (τότε περιοχή Μαρκόνι) προκειμένου να αναφέρουν το συμβάν. Στην αναφορά τους, έδωσαν ως σημείο του συμβάντος τη γέφυρα της Ιεράς Οδού, μια παραποίηση που ίσως έγινε λόγω σύγχισης ίσως και επίτηδες.

Σημασία έχει ότι λίγο αργότερα ένα επίλεκτο τάγμα των δυνάμεων κατοχής ξεκινά από τον Ασύρματο με προορισμό το Αιγάλεω για να «εκκαθαρίσει την περιοχή».

Ο ισχυρός ΕΛΑΣ

Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι μεταξύ του 1942 και του 1943, ένας μεγάλος αριθμός κατοίκων του Αιγάλεω είχε ενταχθεί σε οργανώσεις της Αντίστασης. Σε αυτό το γεγονός οφείλεται και η αποτυχία των κατοχικών δυνάμεων να οργανώσουν ομάδες δωσίλογων και συνεργατών, καθώς η αντιστασιακή δραστηριότητα εναντίον του κατακτητή ήταν διάχυτη στην Κοινότητα του Αιγάλεω.

Οι Γερμανοί, θορυβούνται από τις δραστηριότητες του ΕΛΑΣ στην περιοχή. Την ίδια ώρα έχουν αρχίσει να αντιλαμβάνονται ότι ο χρόνος μετρά αντίστροφα για το γ’ ράιχ. Η απόβαση των συμμαχικών δυνάμεων στη Νορμανδία και η προέλαση του σοβιετικού στρατού στο Ανατολικό μέτωπο το φέρνουν όλο και πιο κοντά στην τελειωτική ήττα. Γνωρίζουν καλά πως όπου νάναι θα αναγκαστούν να αποσυρθούν από τη χώρα και μέλημά τους είναι να διατηρήσουν ανοικτές τις εξόδους για τα στρατεύματά τους.

Κύμα τρομοκρατικής δράσης

Καθώς νιώθουν το κλοιό της ήττας να σφίγγει γύρω τους και να τους απειλεί, επιδίδονται σε ένα μπαράζ τρομοκρατικών ενεργειών που περιλαμβάνει ληστείες, καταστροφές υποδομών και δολοφονίες πατριωτών, τις περισσότερες φορές χωρίς αφορμή.

Ιερά οδός η μοναδική έξοδος

Επιπλέον, γνωρίζουν πολύ καλά ότι γέφυρα της Ιεράς Οδού είναι η μοναδική ικανή έξοδος που θα διασφαλίσει την αναχώρηση των τμημάτων του γερμανικού στρατού από την Αθήνα και την θέλουν πάση θυσία ανοικτή. Στόχος τους λοιπόν είναι να βρουν την αφορμή  για να εκκαθαρίσουν την περιοχή και όποια απειλή προκύπτει από τους κατοίκους της.

Η κρίσιμη αψιμαχία με τους γερμανούς μοτοσικλετιστές.

Και η αφορμή που αναζητούν προκύπτει το πρωί της  29ης Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με  μαρτυρίες κατοίκων αλλά και μελών της αντίστασης,  ένα επεισόδιο μικρής έκτασης μεταξύ δύο  ανταρτών και δύο Γερμανών που επιβαίνουν σε μοτοσιλέτα του γερμανικού στρατού, είναι η αφορμή που ο Γερμανοί αναζητούν και αν δεν την έβρισκαν θα την κατασκεύαζαν.

Σφαγή από τη γέφυρα της Ιεράς Οδού έως την Παλ. Καβάλας

Άρθρο από το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας Ελευθερία (2/10/1944) σχετικά με τη «Σφαγή του Αιγάλεω» στις 29 Σεπτεμβρίου 1944.

Οι Γερμανοί, ενώ το περιστατικό είχε συμβεί στη γέφυρα της Παλαιάς Καβάλας, ξεκινούν τη σφαγή τους από τη γέφυρα της Ιεράς Οδού και συγκεκριμένα από το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου για να καταλήξουν στο σημείο από όπου ξεκίνησε.

Οι εκτελέσεις

Οι Γερμανοί μπαίνουν στην πόλη και αρχίζουν να εκτελούν όποιον βρεθεί μπροστά τους. Η ώρα κοντεύει μεσημέρι. Κάποιοι εργάτες σχολούν μόλις από το κλωστουφαντουργείο του Λαναρά, πέφτουν πάνω στη λυσαλέα επίθεση και εκτελούνται. Το τάγμα των Γερμανών δεν περιορίζεται στους εργάτες που βρήκαν από το εργοστάσιο στο δρόμο.

Η εισβολή στα καμίνια

Πρωτοσέλιδο άρθρο της εφημερίδας Δημοκρατική Σημαία (2/10/1944) σχετικά με τα τραγικά γεγονότα της 29ης Σεπτεμβρίου 1944

Ανεβαίνοντας από την Ιερά Οδό στη Καβάλας εισβάλλουν στα καμίνια κεραμικής που φτιάχνουν τούβλα και κεραμίδια και εκτελούν τους εργάτες. Στη συνέχεια φτάνουν στην γέφυρα της Παλαιάς Καβάλας και εκτελούν πολίτες μέσα στους λαχανόκηπους τους.

Το τετράγωνο στο οποίο σήμερα βρίσκονται οι αντιπροσωπείες αυτοκινήτων “ΚΟΜΒΟΣ”, “ΤΟΥΟΤΑ” και “OPEL” και ορίζεται από την Παλαιάς Καβάλας τη Λεωφόρο Καβάλας και τον Κηφισό, είναι χωράφια που καλλιεργούνται λαχανίδες και άλλα λαχανικά.

«Είναι όλοι στόχοι»

Οπως περιγράφει η κα Δήμητρα Κορμπά, «οι ανενδοίαστοι, διψασμένοι για αίμα Γερμανοί στρατιώτες σκορπούν τον φόνο προς κάθε κατεύθυνση. Δεν υπάρχει κριτήριο ή αναστολή, σκέψη έστω στην επιλογή των θυμάτων. Είναι όλοι αναλώσιμοι και είναι όλοι άοπλοι, άμαχοι, αθώοι, είναι όλοι στόχοι.. »

Η επιστροφή στον Αγιο Γεώργιο

Κι ενώ οι Γερμανοί έχουν εκτελέσει αδιακρίτως όποιον έχουν βρει μπροστά τους από την Ιερά Οδό ως την Καβάλας, επιστρέφουν από εκεί που ξεκίνησαν. Από τον Αγιο Γεώργιο τον συνοικισμό τον οποίο αποκλείουν. Επιτρέπουν την αποχώρηση ορισμένων μόνο γυναικοπαιδων. Τους άνδρες άνω των 15 ετών τους αποκλείουν στα σπίτια τους. Βάζουν φωτιά και τους καίνε ζωντανούς. Περισσότερα από εκατό σπίτια (117) παραδίδονται στις φλόγες και γίνονται κυριολεκτικά στάχτη.

Με στοιχεία από το "BHMA" q Το ολοκαύτωμα του Αιγάλεω: 80 χρόνια από τη φωτιά και το θάνατο – Η σφαγή & vathikokkino.gr 

82 χρόνια από την σφαγή στο Αιγάλεω – Δεν ξεχνάμε δεν συγχωρούμε