1 Δεκέμβρη 1944 δημοσιεύεται η ημερήσια διαταγή του Σκόμπυ για τη διάλυση του ΕΛΑΣ – Η απάντηση του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ: «Τα όπλα δεν τα δίνουμε»!

Μετά την αποχώρηση των Γερμανών, κατέφτασαν στην Ελλάδα οι Βρετανοί, με επικεφαλής τον αντιστράτηγο Ρόναλντ Σκόμπι. Σκόπευαν να ελέγξουν τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα.

Την 1η Δεκεμβρίου 1944, ο στρατηγός Σκόμπι, διοικητής των ελληνικών στρατευμάτων (και του EΛAΣ! βάσει της συμφωνίας της Kαζέρτας), είχε στείλει τελεσίγραφο στον EΛAΣ: «παραδώστε τα όπλα σας και φύγετε από την Αθήνα πριν τις 10 Δεκεμβρίου». Νωρίτερα ο τοποτηρητής των Bρετανών, πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου, είχε απευθύνει το ίδιο τελεσίγραφο.

Το σχέδιο απόφασης για την αποστράτευση των αντάρτικων δυνάμεων («Καθημερινά Νέα», Παρασκευή 1 Δεκεμβρίου 1944)

Προκήρυξη του Σκόμπυ («Καθημερινά Νέα», Σάββατο 2 Δεκεμβρίου 1944)

Το ΕΑΜ απέρριψε ως ετεροβαρή και εχθρική τη διαταγή του Σκόμπυ, επιμένοντας στην πάγια θέση του για αποστράτευση όλων των στρατιωτικών σωμάτων και τη συγκρότηση εθνικού στρατού εκκαθαρισμένου από δωσιλογικά στοιχεία. Η θέση αυτή απορρίφθηκε, προκαλώντας την παραίτηση των εκπροσώπων του ΕΑΜ από την κυβέρνηση «Εθνικής Ενότητας». Μαζικές και μαχητικές εκδηλώσεις ξέσπασαν σε όλη την Ελλάδα κατά του αφοπλισμού του ΕΛΑΣ. Η πεποίθηση του λαϊκού κινήματος ήταν σθεναρή και ξεκάθαρη: «Τα όπλα δεν τα δίνουμε»!

Την ίδια στιγμή, η Ορεινή Ταξιαρχία κινήθηκε ακροβολιζόμενη στους λόφους του Υμηττού, μεταξύ των συνοικιών Ζωγράφου και Καισαριανής, ενώ ο αρχηγός του ΕΔΕΣ Ν. Ζέρβας αναχώρησε βιαστικά για την Ήπειρο, όπου βρισκόταν ο κύριος όγκος των δυνάμεών του.

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, το Α’ Σώμα Στρατού του ΕΛΑΣ εκπόνησε «Σχέδιον Ενεργείας» με σκοπό την αντιμετώπιση «παντός πραξικοπήματος της αντιδράσεως.»

Ο Σκόμπι έγινε και τραγούδι απο τον λαό, με στίχους  σε ξένη μελωδία και το τραγούδι "Το βρακί του Σκόμπι". Η δεύτερη παραλλαγή (για το "πουλί"), ξανάγινε γνωστή χάρη στη σκηνή από το "Θίασο" του Θεόδωρου Αγγελόπουλου το 1975, με ερμηνεία της Νένας Μεντή.