Μέρες που ήρθαν ή έρχονται, συνηθίζεται να ανταλλάσσουμε ευχές για τον χρόνο με γιορταστικό περιεχόμενο. Η ευχή είναι παλιό έθιμο, αντανακλά τους μύχιους και εσώτερους πόθους ή απλώς είναι μία συνήθεια. Η στήλη μας διαφωνεί με τον φωνακλάδικο αριστερισμό που αρνείται γιορτές και ευχές γιατί αποτυπώνουν συντηρητικό περιεχόμενο. Αν ήταν έτσι, «θα κόβαμε» και το «καλημέρα», ακόμα κι όταν λέγεται ανόρεχτα ή και φαρισαϊκά. Αλλά η γλώσσα και όλο το γλωσσικό πεδίο είναι κάτι παραπάνω από μία σύμβαση στο χώρο και τον χρόνο. Είναι αποτύπωμα κοινωνικών σχέσεων, αξιών και αναφορών, γι’ αυτό δεν είναι διόλου τυχαίο ότι τα καθεστώτα μπορεί να αλλάξουν, ωστόσο, η γλώσσα παραμένει βασικά η ίδια, προσθέτοντας ή αφαιρώντας όρους από την τεχνολογία, τις ξένες χώρες ή λησμονώντας κάποιες λέξεις.

Η κυρίαρχη τάξη, ούσα νικήτρια, δίπλα στο καθιερωμένο γλωσσικό πεδίο συνεννόησης φρόντισε να προσθέσει στη γλώσσα τα δικά της παράσημα και να «θάψει» τις γλωσσικές αναφορές της Αριστεράς. Αίφνης, ο ανταγωνισμός, η αξιολόγηση, η επιτυχία ντύνονται με ένα «αγιοποιημένο» φωτοστέφανο, ενώ ο αγώνας, ο ταξικός, το μπλόκο, η συλλογικότητα, η οργάνωση κλπ ρίχνονται στον Καιάδα της λήθης και της συκοφαντίας. Οι επιτήδειοι, αλλά και οι κουτούτσικοι φίλοι μας αναμασούν και αναπαράγουν αυτά που λέγονται, εγκωμιάζονται και ξανασερβίρονται από τα ΜΜΕ. Μία φίλη μας έλεγε, ότι όταν είπε τη φράση «ταξικό συνδικάτο» στην άμορφη και ασπόνδυλη παρέα της, αντιμετώπισε έκπληξη, αδιαφορία, ερωτηματικά και δυσφορία. Είναι απόλυτα εξηγήσιμο. Διότι, η υποχώρηση της Αριστεράς σε εγχώριο και διεθνές επίπεδο κουβάλησε μαζί της και την υποχώρηση των αξιών και των γλωσσικών κωδίκων της. Στις νερόβραστες τηλε-εκπομπές «γνώσεων» υπάρχει ερώτηση για το τι νούμερο παπούτσια φοράει ο βασιλιάς Κάρολος της Αγγλίας, αλλά «ξεχνιέται» ποιος ήταν ο Ν. Ζαχαριάδης, ο Ν. Μπελογιάννης, ο Γρ. Λαμπράκης. Σημεία των καιρών!

Θα πρέπει λοιπόν οι κομμουνιστές, οι αριστεροί και γενικότερα οι «ψαγμένοι» πολίτες να επικοινωνούν με τις εργαζόμενες μάζες με ένα ακατάληπτο και δύσμορφο λεξιλόγιο, ώστε να μην τους καταλαβαίνει κανείς, ή έστω… ολίγιστοι; Όχι, χίλιες φορές όχι. Από το λαϊκό ρεπερτόριο των συνηθειών, της γλώσσας, των εθίμων πρέπει να κρατάμε τη φόρμα και να αλλάζουμε το περιεχόμενο. Να «πατάμε» στο καθιερωμένο και να μετασχηματίζουμε την ουσία του. Να εφευρίσκουμε ακόμα και νέες μορφές (πχ γκράφιτι) και να τα γεμίζουμε με διεθνισμό, ταξική αλληλεγγύη, αγώνα, μίσος και οργή ενάντια στους σύγχρονους τυράννους στην πατρίδα μας και σ’ όλο τον κόσμο. Για παράδειγμα, η τετράχρωμη σημαία της Παλαιστίνης και τα αντίστοιχα συνθήματα βρέθηκαν σε τοίχους και στα χείλη χιλιάδων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο. Η λέξη αγρότης, από συνώνυμο των επιδοτήσεων και του ΟΠΕΚΕΠΕ, βαφτίστηκε ξανά στα μπλόκα, «καθαγιάστηκε» στους δρόμους και έγινε αντικείμενο αναφοράς και μελέτης.

Οι καιροί βέβαια είναι δύσκολοι και θα ήταν ακόμα δυσκολότερο να κάνουμε ένα «μορφωτικό κίνημα». Όπως οι Κοραήδες το 1800 πού ήθελαν να μορφωθεί ο λαός μας για να κάνει επανάσταση. Εμείς λέμε πως «το ζήτημα είναι πολιτικό». Δίπλα στους πολιτικούς και κοινωνικούς αγώνες, θα ανθίζει το περιβόλι της γλώσσας μας και νέα λουλούδια θα αναπτύσσονται. Ακριβώς τότε θα υποχωρήσουν οι κούφιες εκφράσεις και «οι λέξεις θα καρφώνονται σαν πρόκες για να μην τις παίρνει ο άνεμος» (Μ. Αναγνωστάκης). Τότε ακριβώς θα λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, όπως εκμεταλλευτής, ιμπεριαλιστής, σιωνιστής, φασίστας. Αλλά, πάντοτε, θα πρέπει να υπερασπιζόμαστε όλο το αξιακό γλωσσικό πεδίο της Αριστεράς και ό,τι γέννησε ο μόχθος, ο κόπος, αλλά και ο θάνατος πολλών ανθρώπων.

Και αν σήμερα τα νεοφιλελεύθερα μηδενικά βαφτίζουν δρόμους, βιβλιοθήκες και πλατείες με νεκρά ονόματα, θα ’ρθει η ώρα που οι πυρκαγιές των αγώνων θα κατακάψουν την ανοησία, τη σκοπιμότητα, αλλά και την πολιτική λήθη και θα φτιάξουν τα βάθρα που θα γράφουν «Ελευθερία», «Ισότητα», «Δικαιοσύνη», «Σοσιαλισμός».

Γιατί «η γλώσσα κόκκαλα δεν έχει, αλλά τσακίζει κόκκαλα».

Θανάσης Τσιριγώτης

πηγή: Λαϊκός Δρόμος