Η Διεθνής Αμνηστία εκφράζει ανησυχία για αναφορές ότι 400 άνθρωποι που κατοικούν στο ιστορικό συγκρότημα κατοικιών των Προσφυγικών στην Αθήνα διατρέχουν σοβαρό κίνδυνο αναγκαστικής έξωσης. Στις/στους πληγείσες/έντες περιλαμβάνονται προσφύγισσες/ες και άλλα άτομα που ανήκουν σε ομάδες ευάλωτες σε διακρίσεις και περιθωριοποίηση, συμπεριλαμβανομένων ατόμων που βίωσαν στο παρελθόν αστεγία και ατόμων που λαμβάνουν υπηρεσίες απεξάρτησης.

Η «Κοινότητα Κατειλημμένων Προσφυγικών» αποτελεί μια αυτοοργανωμένη γειτονιά που διαχειρίζεται διάφορες αυτοοργανωμένες δομές κοινωνικής πρόνοιας τόσο για τους κατοίκους της όσο και για τον πληθυσμό της Αθήνας, παρέχοντας μεταξύ άλλων δωρεάν στέγαση σε άτομα που λαμβάνουν θεραπεία για καρκίνο σε κοντινό νοσοκομείο*.

Τον Ιούνιο του 2025, η Περιφέρεια Αττικής ενέκρινε την υπογραφή προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας, του Υπουργείου Πολιτισμού και την Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης για την αποκατάσταση και ανάδειξη τεσσάρων πολυκατοικιών του συγκροτήματος των Προσφυγικών. Η σύμβαση αναφέρεται σε σειρά εργασιών αποκατάστασης των κτιρίων με σκοπό την κοινωνική κατοικία. Ωστόσο, δεν περιέχει καμία αναφορά στην υφιστάμενη κοινότητα που κατοικεί στα κτίρια και στους κινδύνους έξωσης.

Η Διεθνής Αμνηστία έχει πληροφορηθεί από εκπροσώπους της «Kοινότητας Κατειλημμένων Προσφυγικών» ότι οι κάτοικοι δεν συμμετείχαν σε καμία φάση διαβούλευσης σχετικά με τα σχέδια της Περιφέρειας και αποκλείστηκαν από τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Τα σχέδια, τα οποία φέρεται να περιλαμβάνουν την έξωση των κατοίκων, δεν προβλέπουν επαρκή εναλλακτική στέγαση.

Ένας κάτοικος των Προσφυγικών, ο Αριστοτέλης Χατζής, βρίσκεται σε απεργία πείνας από τις 5 Φεβρουαρίου 2026. Διανύει την 82ή ημέρα και σύμφωνα με εκπροσώπους της κοινότητας, η υγεία του επιδεινώνεται ταχύτατα. Τα αιτήματα της κοινότητας περιλαμβάνουν την ανάκληση των σχεδίων που οδηγούν σε αναγκαστική έξωση και την ανάκληση της απόφασης της Περιφερειακής Επιτροπής που ενέκρινε τη σύναψη της προγραμματικής σύμβασης.

Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, υποχρέωση των κυβερνήσεων είναι να σέβονται, να προστατεύουν και να υλοποιούν το δικαίωμα σε επαρκή στέγαση και συνεπώς να αποτρέπουν αναγκαστικές εξώσεις. Το δικαίωμα σε επαρκή στέγαση κατοχυρώνεται σε πολυάριθμα διεθνή νομικά κείμενα για τα ανθρώπινα δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένου του Διεθνούς Συμφώνου για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά Δικαιώματα, στο οποίο η Ελλάδα είναι συμβαλλόμενο μέρος.

Βάσει του διεθνούς δικαίου και των διεθνών προτύπων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εξώσεις επιτρέπεται να πραγματοποιούνται μόνο ως έσχατη λύση, αφού τεθούν σε ισχύ όλες οι διαδικαστικές και νομικές διασφαλίσεις. Στις διασφαλίσεις αυτές συγκαταλέγονται η διερεύνηση όλων των εφαρμόσιμων εναλλακτικών λύσεων αντί της έξωσης, η ουσιαστική διαβούλευση με τους θιγόμενους/ες, η παροχή εύλογης και επαρκούς προειδοποίησης, καθώς και η πρόβλεψη νομικών μέσων προστασίας για περιπτώσεις προσβολής δικαιωμάτων. Τα κράτη οφείλουν να παρέχουν επαρκή εναλλακτική στέγαση σε άτομα που δεν μπορούν να την εξασφαλίσουν μόνα τους, και κανείς δεν πρέπει να καταλήξει άστεγος/η ως αποτέλεσμα έξωσης.

Η Διεθνής Αμνηστία καλεί τις αρχές της Περιφέρειας να παγώσουν όλα τα σχέδια που θα οδηγήσουν στην έξωση της «Κοινότητας των Κατειλημμένων Προσφυγικών», έως ότου θεσπιστούν οι νομικές και διαδικαστικές διασφαλίσεις που ορίζουν τα διεθνή πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η οργάνωση εκφράζει ανησυχία για το ότι η υλοποίηση εξώσεων χωρίς αυτές τις διασφαλίσεις ενδέχεται να συνιστά αναγκαστικές εξώσεις, οι οποίες αποτελούν κατάφωρη παραβίαση του δικαιώματος σε επαρκή στέγαση, μεταξύ άλλων ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Τέλος, ενόψει της σοβαρότητας της κατάστασης, η Διεθνής Αμνηστία καλεί τις αρχές να εξετάσουν με επείγοντα χαρακτήρα και ευαισθησία την κατάσταση και τα αιτήματα του Αριστοτέλη Χατζή και της κοινότητας, και να λάβουν δράση ώστε να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τα διεθνή πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

*Μια αυτοοργανωμένη κοινότητα είναι μια κοινότητα ανθρώπων που αναζητούν τρόπους ζωής που βασίζονται στη συνεργασία, την αλληλεγγύη και την αυτοοργάνωση.