Tου Φάμπιαν Δημητρίου - KOMMON

«Εάν συνεχίσουμε στον δρόμο που βαδίζουμε, είναι σχεδόν βέβαιο ότι κάθε χρόνο θα καταγράφεται ένα νέο αρνητικό ρεκόρ εργατικών ατυχημάτων. Η ασφάλεια και η υγεία στους χώρους εργασίας αποτελούν πρωτίστως ευθύνη των εργοδοτών. Ωστόσο, η διεκδίκηση ασφαλών χώρων εργασίας είναι υπόθεση όλων μας».

Με αυτά τα λόγια ολοκληρωνόταν πρόσφατη ανάλυσή μας σχετικά με τα μέτρα ασφαλείας στους χώρους εργασίας και τις ευθύνες των εργοδοτών για τη συνεχή αύξηση των εργατικών ατυχημάτων. Δυστυχώς, η πραγματικότητα είναι αμείλικτη και ήρθε να μας επιβεβαιώσει.

Στις 09/10/2026, κατά τη διάρκεια εργασιών συντήρησης στη μονάδα αποθείωσης U-6700 της Motor Oil, δύο εργαζόμενοι έχασαν τη ζωή τους. Λίγες ημέρες αργότερα, και συγκεκριμένα στις 15/10/2026, δύο εργαζόμενοι εργολαβικού συνεργείου τραυματίστηκαν σοβαρά κατά τη διάρκεια εργασιών συντήρησης στη μονάδα U-7500.

Τα αίτια των δύο συμβάντων δεν έχουν γίνει ακόμη γνωστά και η εξαγωγή βιαστικών συμπερασμάτων σχετικά με τους λόγους που οδήγησαν σε αυτά δεν είναι σωστή.

Ωστόσο, σπάνια ένα ατύχημα σε βιομηχανική εγκατάσταση αποτελεί ένα εντελώς τυχαίο γεγονός. Συνήθως, έχουν προηγηθεί περιστατικά μικρότερης έκτασης ή παρ’ ολίγον ατυχήματα, δηλαδή συμβάντα που δεν κατέληξαν σε ατύχημα, αλλά θα μπορούσαν δυνητικά να έχουν σοβαρές συνέπειες. Όλα αυτά αποτελούν προειδοποιητικά σημάδια ότι τα πράγματα δεν βαίνουν καλώς.

Μια τέτοια κατάσταση φαίνεται να επικρατεί και στο διυλιστήριο της Motor Oil. Μετά το ατύχημα της 9ης Οκτωβρίου, καταφέραμε να συνομιλήσουμε με έναν εργαζόμενο σε βάρδια μονάδας παραγωγής της Motor Oil, ο οποίος θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του. Η μαρτυρία του αναδεικνύει το μέγεθος των προβλημάτων που, όπως περιγράφει, αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι στο διυλιστήριο.

Παρακάτω παραθέτουμε τη μαρτυρία του.

«Πριν από το θανατηφόρο ατύχημα, είχαμε τρία σοβαρά συμβάντα»

«Συγκεκριμένα, μόλις δύο ημέρες πριν από το θανατηφόρο ατύχημα της 9ης Οκτωβρίου, σημειώθηκαν δύο περιστατικά κοπής λανθασμένης γραμμής. Πρόκειται για ενέργειες που θα μπορούσαν να αποβούν καταστροφικές, ωστόσο τα χειρότερα αποφεύχθηκαν. Νωρίτερα, είχε εκδηλωθεί φωτιά σε καταλύτη μονάδας παραγωγής βενζινών, η οποία κατασβέστηκε άμεσα από τους χειριστές της Motor Oil.

Όλα αυτά συμβαίνουν ενώ, τον Σεπτέμβριο του 2024, είχε εκδηλωθεί στο διυλιστήριο μία από τις μεγαλύτερες βιομηχανικές πυρκαγιές, με διάρκεια μεγαλύτερη των δέκα ωρών, ευτυχώς χωρίς σοβαρούς τραυματισμούς. Μέχρι και σήμερα, σύμφωνα με τον ίδιο, κανένας εργαζόμενος δεν έχει ενημερωθεί για τα αίτια εκείνου του ατυχήματος.

«Δουλεύουμε 12 ώρες την ημέρα για 20 και 30 ημέρες χωρίς ρεπό»

Σε περιόδους συντήρησης, τα ωράρια εργασίας είναι εξαντλητικά. Δουλεύουμε 12 ώρες την ημέρα. Πολλοί χειριστές και εργοδηγοί εργάζονται συνεχόμενα, χωρίς ρεπό, για 20 ή και 30 ημέρες. Η κατάσταση είναι ακόμη χειρότερη για τους εργαζομένους που απασχολούνται σε εργολαβικά συνεργεία. Υπάρχουν συνάδελφοι που εργάζονται σε εξωτερικά συνεργεία για δύο μήνες χωρίς καμία ημέρα ανάπαυσης.

«Ο κάθε χειριστής έχει υπό την ευθύνη του πάνω από 40 άδειες εκτέλεσης εργασίας»

Η βασική διαδικασία που εφαρμόζουμε στο διυλιστήριο της Motor Oil για την αποτροπή των ατυχημάτων είναι η έκδοση Άδειας Εκτέλεσης Εργασίας (ΑΕΕ).

Πριν από την έναρξη κάθε εργασίας, εκδίδεται η σχετική ΑΕΕ, ένα έντυπο που υπογράφεται από τον εργοδηγό της περιοχής όπου πρόκειται να πραγματοποιηθεί η εργασία, από το συνεργείο που θα την εκτελέσει και από τον χειριστή της μονάδας. Ο τελευταίος είναι υπεύθυνος για τη διενέργεια όλων των απαραίτητων ελέγχων, όπως η μέτρηση αερίων και η απομόνωση του εξοπλισμού, ώστε να διασφαλιστεί ότι η εργασία μπορεί να ξεκινήσει με ασφάλεια.

Ο εργοδηγός οφείλει να καθορίσει τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας, με βάση την αναγνώριση των κινδύνων. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική και απαιτητική διαδικασία, καθώς, εάν κάποιος κίνδυνος δεν αναγνωριστεί εγκαίρως, υπάρχει πιθανότητα να προκληθεί ατύχημα.

Κατά τις περιόδους συντήρησης του διυλιστηρίου, ο εργοδηγός εκδίδει κατά μέσο όρο 200 άδειες την ημέρα, ενώ οι χειριστές έχουν υπό την ευθύνη τους περισσότερες από 30 άδειες, αριθμός που, σύμφωνα με τον εργαζόμενο, υπερβαίνει τα προβλεπόμενα από τις εσωτερικές διαδικασίες του διυλιστηρίου όρια. Στην πράξη, είναι εξαιρετικά δύσκολο να ελεγχθεί το σύνολο αυτών των εργασιών. Ως αποτέλεσμα, πολλοί έλεγχοι δεν πραγματοποιούνται με τον ενδεδειγμένο τρόπο, ενώ οι διευθυντές των μονάδων ασκούν συνεχώς πιέσεις για την όσο το δυνατόν ταχύτερη έναρξη των εργασιών.

«Το διυλιστήριο μεγαλώνει, η βάρδια μένει ίδια»

Τα εξαντλητικά ωράρια εργασίας έρχονται να προστεθούν σε ένα διυλιστήριο που επεκτείνεται συνεχώς, με την προσθήκη νέων μονάδων παραγωγής. Ωστόσο, ο αριθμός των εργαζομένων στις βάρδιες παραμένει ο ίδιος. Οι προσλήψεις προσωπικού είναι ελάχιστες, με αποτέλεσμα να αυξάνονται διαρκώς οι έλεγχοι και οι υποχρεώσεις που πρέπει να διεκπεραιώνουμε κατά τη διάρκεια κάθε βάρδιας.

«Εργαζόμενοι εργολάβων χωρίς εμπειρία και με ανεπαρκείς γνώσεις»

Τις τελευταίες ημέρες, στο διυλιστήριο απασχολούνται περισσότεροι από χίλιοι εργαζόμενοι σε εργολαβικά συνεργεία. Σύμφωνα με τον εργαζόμενο, η βασική προϋπόθεση για να εργαστεί κάποιος εντός του διυλιστηρίου ως μέλος εργολαβικού συνεργείου είναι η παρακολούθηση μιας οκτάωρης εκπαίδευσης από ιδιωτικούς φορείς.

Με άλλα λόγια, ένας άνθρωπος χωρίς προηγούμενη εμπειρία σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις μπορεί να αποκτήσει κάρτα εισόδου στο διυλιστήριο έχοντας παρακολουθήσει μόλις μία ημερήσια εκπαίδευση. Δυστυχώς, όπως αναφέρει ο εργαζόμενος, βλέπουμε πρόσφυγες και νέους Έλληνες εργαζομένους να εκτελούν εργασίες υψηλού κινδύνου χωρίς να διαθέτουν καμία εμπειρία.

«Εργασίες διάρκειας τριών μηνών ολοκληρώνονται σε μόλις έναν μήνα»

Σε κάθε περίοδο συντήρησης, ο βασικός στόχος της διοίκησης είναι η μείωση της διάρκειας των εργασιών. Αυτό συμβαίνει επειδή, κατά τη διάρκεια της συντήρησης, το διυλιστήριο δεν παράγει προϊόντα, με αποτέλεσμα να καταγράφονται απώλειες.

Εργασίες που υπό κανονικές συνθήκες θα έπρεπε να ολοκληρώνονται σε τρεις μήνες, εμείς τις ολοκληρώνουμε σε μόλις έναν μήνα. Τα συνεργεία εργάζονται κυριολεκτικά το ένα πάνω στο άλλο, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο ατυχήματος. Ο κίνδυνος είναι ακόμη μεγαλύτερος όταν πραγματοποιούνται ταυτόχρονα εργασίες σε ύψος. Σε προηγούμενες περιόδους συντήρησης, είχαμε τραυματισμούς συναδέλφων εξαιτίας πτώσης αντικειμένων.

«Έχουμε πυροσβεστικά οχήματα και εξοπλισμό, αλλά ποιος τα χειρίζεται;»

Το διυλιστήριο διαθέτει σημαντικά ποσά για την προμήθεια πυροσβεστικών οχημάτων και εξοπλισμού. Ο στόλος των οχημάτων ανανεώνεται συνεχώς, αλλά το ερώτημα παραμένει: ποιος αναλαμβάνει τον χειρισμό τους;

Εμείς, οι χειριστές της Motor Oil, είμαστε υπεύθυνοι, μεταξύ άλλων, και για την πλήρωση των πυροσβεστικών οχημάτων, πέρα από όλες τις υπόλοιπες υποχρεώσεις μας. Σε περίπτωση εκδήλωσης πυρκαγιάς στο διυλιστήριο, ηχεί η σειρήνα και οι συνάδελφοι που έχουν οριστεί ως μέλη του πληρώματος πυροσβεστικού οχήματος πρέπει να κατέβουν από τα σημεία όπου εργάζονται ,ενδεχομένως από έναν αντιδραστήρα ύψους είκοσι μέτρων, και να μεταβούν στο όχημα.

Το προσωπικό πυρόσβεσης στη Motor Oil αριθμεί μόλις δύο άτομα ανά βάρδια για ολόκληρο το διυλιστήριο. Δεν υπάρχει αυτοτελές τμήμα πυρόσβεσης. Έτσι, ένας χειριστής που έχει υπό την ευθύνη του σαράντα άδειες εκτέλεσης εργασίας είναι παράλληλα υπεύθυνος και για την πλήρωση των πυροσβεστικών οχημάτων. Από όσο γνωρίζουμε, σε άλλα διυλιστήρια της Ελλάδας υπάρχει τμήμα πυρόσβεσης, το οποίο είναι υπεύθυνο και για την πλήρωση των οχημάτων.

Κάνουμε πάντα το καλύτερο που μπορούμε, αλλά είναι αδύνατο να είμαστε και πυροσβέστες.

«Τα τελευταία χρόνια φοβόμαστε τις ποινές»

Τα τελευταία χρόνια, επικρατεί ένα κλίμα φόβου εντός του διυλιστηρίου. Οι χειριστές είναι πάντα τα εξιλαστήρια θύματα. Πολλοί συνάδελφοί μου έχουν δεχτεί ποινές από τη διοίκηση του διυλιστηρίου. Κανείς, όμως, δεν αναρωτιέται πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν ουσιαστικά τα προβλήματα. Οι ποινές δεν βοηθούν, απλώς δημιουργούν ένα κλίμα φόβου, ο οποίος ενδέχεται να οδηγήσει σε ακόμη περισσότερα ατυχήματα.

Αυτή τη περίοδο, κυριαρχεί ένα κλίμα έντονης δυσαρέσκειας μεταξύ των εργαζομένων τόσο της Motor Oil όσο και των εξωτερικών συνεργείων. Κάποιοι εργαζόμενοι έχασαν τους συναδέλφους τους. Είναι πραγματικά επικίνδυνο να συνεχιστούν οι εργασίες συντήρησης».

Εμείς από τη πλευρά μας αναρωτιόμαστε αν γνωρίζει κάτι για όλα τα παραπάνω το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας; Τα συμπεράσματα δικά σας…