Δημήτρης Μηλάκας - Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ τεύχος 2419 31/12/2025

Μπαίνουμε στο 2026 με χαμηλές προσδοκίες. Λιγότερη αισιοδοξία, περισσότερη προσαρμογή. Όχι επειδή ο κόσμος έγινε ξαφνικά πιο απαισιόδοξος, αλλά επειδή το 2025 λειτούργησε ως μάθημα. Ήταν η χρονιά που μας θύμισε ότι οι ελπίδες είναι συχνά οι πρώτες που διαψεύδονται και ότι η πραγματικότητα δεν κινείται με τον ρυθμό των προσδοκιών μας.

Στην αρχή του 2025 υπήρχε η ελπίδα ότι οι μεγάλες συγκρούσεις θα έμπαιναν σε τροχιά εκτόνωσης. Ότι η διεθνής κοινότητα, κουρασμένη από την ένταση, θα αναζητούσε λύσεις. Αντί γι’ αυτό, οι πόλεμοι δεν τελείωσαν, ούτε κλιμακώθηκαν δραματικά. Παγίωσαν τη θέση τους.

Το 2025 δεν έφερε ειρήνη, αλλά συνήθεια στη σύγκρουση – και αυτή η παγίωση εξηγεί γιατί το 2026 ξεκινά χωρίς αυταπάτες και με μεγαλύτερη έμφαση στη διαχείριση, όχι στη λύση.

Παρόμοια ήταν η διάψευση στο οικονομικό πεδίο. Η είσοδος του 2025 συνοδευόταν από προσδοκίες ανάκαμψης, μείωσης της ακρίβειας και αποκατάστασης της κατανάλωσης. Αυτό που ακολούθησε ήταν μια άνιση, εύθραυστη ανάπτυξη, με κοινωνίες να νιώθουν ότι «κρατούν ισορροπία» αντί να προχωρούν. Το μάθημα μεταφέρεται στο 2026: λιγότερες υποσχέσεις, περισσότερη προσοχή στη συνοχή και την αντοχή των κοινωνιών.

Στον τομέα της τεχνολογίας, οι προσδοκίες του 2025 ήταν σχεδόν λυτρωτικές. Η Τεχνητή Νοημοσύνη παρουσιαζόταν ως επιταχυντής λύσεων. Αντί γι’ αυτό, έγινε επιταχυντής αλλαγών – όχι πάντα ελεγχόμενων. Περισσότερη ταχύτητα, λιγότερη βεβαιότητα, περισσότερα ερωτήματα για την ευθύνη και τον έλεγχο. Έτσι, το 2026 αντιμετωπίζεται πλέον όχι ως τεχνολογικό άλμα, αλλά ως χρονιά κανόνων, ορίων και προσαρμογής.

Τέλος, διαψεύστηκε η ελπίδα πολιτικής εξομάλυνσης. Το 2025 δεν έφερε σταθερότητα, αλλά βαθύτερη δυσπιστία, πόλωση και κόπωση. Αυτή ακριβώς η εμπειρία εξηγεί γιατί το 2026 δεν ξεκινά με όνειρα, αλλά με χαμηλότερες προσδοκίες και μεγαλύτερη προσοχή στις λεπτές ισορροπίες.

Το 2025 τελικά αποδόμησε την ιδέα ότι η επιστροφή στην «παλιά κανονικότητα» ήταν δεδομένη. Και αυτή η διάψευση είναι το πραγματικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο χτίζονται οι πιο συγκρατημένες, αλλά ίσως πιο ρεαλιστικές, προσδοκίες του 2026…