Σε όλη αυτή τη συζήτηση  που αναπτύσσεται για τις επιδόσεις των υποψηφίων στις πανελλαδικές και την κίνηση των βάσεων εισαγωγής θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας ορισμένες βασικές παρατηρήσεις:

1. Η θέσπιση της ΕΒΕ από το 2021 είναι ένα επιπλέον μεγάλο εμπόδιο για τους υποψηφίους, κυρίως των ασθενέστερων τάξεων και στρωμάτων και των απομακρυσμένων περιοχών της χώρας. Υπολογίζεται ότι περίπου 10.000 αποκλείονται κάθε χρόνο λόγω της ΕΒΕ που λειτουργεί σαν ταξική λαιμητόμος. 

2.  Τα ίδια τα στοιχεία του Υπουργείου Παιδείας είναι αποκαλυπτικά. Το 2025 αποκλείστηκαν περίπου 33.700 υποψήφιοι από την τριτοβάθμια εκπαίδευση, σχεδόν ένας στους τρεις. Το 2024 οι αποκλεισμένοι πλησίασαν τις 40.000 υποψήφιοι όλων των κατηγοριών από τον μηχανισμό των πανελλαδικών εξετάσεων που λειτουργεί ως ταξικός κόφτης για τα παιδιά των λαϊκών, κυρίως, τάξεων και στρωμάτων και των απομακρυσμένων περιοχών της χώρας. Δεκάδες είναι και φέτος τα τμήματα που έχουν μεγάλο ποσοστό κενών θέσεων.

3. Με θέματα σωστά ή λανθασμένα, σύμφωνα ή όχι με τους στόχους, θεωρητικά ή πρακτικά, έξυπνα ή ηλίθια, πονηρά ή παπαγαλίστικα, ο πραγματικός στόχος των εξετάσεων που είναι να επιλεγούν κάποιοι με τρόπο που να φαντάζει αντικειμενικός, επιτυγχάνεται.

4. Η «μάχη» των υποψηφίων στις Γενικές Εξετάσεις είναι «μάχη» που γίνεται με κοινωνικούς όρους, και ότι η όποια ελαστικότητα του Ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος σε καμιά περίπτωση δε μπόρεσε να αναιρέσει το γεγονός ότι οι γόνοι ευνοημένων -οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά- οικογενειών είχαν και έχουν απείρως μεγαλύτερες δυνατότητες πρόσβασης στα Α.Ε.Ι. και ιδιαίτερα στις προνομιούχες σχολές τους.

Παραθέτουμε το παρακάτω άρθρο από το alfavita.gr με εκτιμήσεις για την κίνηση των βάσεων:

Βάσεις 2026: Τέσσερα πεδία, τέσσερις διαφορετικές ταχύτητες – Πού ανεβαίνουν και πού πέφτουν τα μόρια

Οι Βάσεις 2026 φαίνεται ότι θα είναι μια χρονιά έντονων αντιθέσεων. Δεν θα υπάρξει μία ενιαία τάση για όλα τα πεδία, αλλά τέσσερις διαφορετικές πραγματικότητες. Και αυτό κάνει τη σωστή συμπλήρωση του μηχανογραφικού ακόμη πιο κρίσιμη για τους υποψηφίους.

Ηανακοίνωση των βαθμολογιών των Πανελληνίων 2026 έδωσε την πρώτη εικόνα για την πορεία των βάσεων εισαγωγής. Τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι κάθε επιστημονικό πεδίο θα κινηθεί με διαφορετική δυναμική, με τις Πολυτεχνικές σχολές να αναμένεται να καταγράψουν τη μεγαλύτερη άνοδο και το 4ο Πεδίο να δέχεται ισχυρές πιέσεις λόγω των χαμηλότερων επιδόσεων στην Οικονομία.

Αν και η τελική εικόνα θα διαμορφωθεί μετά την υποβολή των μηχανογραφικών δελτίων, οι πρώτες εκτιμήσεις των εκπαιδευτικών αναλυτών δείχνουν πλέον τις βασικές τάσεις: άνοδος στο 2ο και στο 3ο Πεδίο, ήπια πτώση στο 1ο και μεγαλύτερη υποχώρηση στο 4ο.

1ο Πεδίο: Ήπια πτώση λόγω Αρχαίων

Στις Ανθρωπιστικές, Νομικές και Κοινωνικές Σπουδές, η εικόνα είναι οριακά καθοδική. Η μεγάλη πτώση στις επιδόσεις των Αρχαίων Ελληνικών υπερισχύει της βελτίωσης στα Λατινικά και της μικρής ανόδου στη Νεοελληνική Γλώσσα.

Η μέση μεταβολή των τμημάτων εκτιμάται περίπου στα -90 μόρια.

Οι Νομικές σχολές αναμένεται να κινηθούν ελαφρώς χαμηλότερα:

Η πτώση δεν αναμένεται θεαματική, αλλά δείχνει καθαρά ότι τα Αρχαία αποτέλεσαν φέτος το μάθημα που «τράβηξε» τις βάσεις προς τα κάτω.

2ο Πεδίο: Η μεγάλη έκρηξη στις Πολυτεχνικές

Το 2ο Επιστημονικό Πεδίο είναι ο μεγάλος πρωταγωνιστής των φετινών βάσεων. Οι πολύ καλές επιδόσεις στη Φυσική και η βελτίωση στα Μαθηματικά δημιουργούν συνθήκες έντονης ανόδου.

Η μέση αύξηση εκτιμάται περίπου στα +600 μόρια, ενώ σε αρκετά υψηλόβαθμα Πολυτεχνικά τμήματα η άνοδος μπορεί να φτάσει ή και να ξεπεράσει τα 1.000 μόρια.

Η Φυσική λειτουργεί ως ο βασικός μοχλός της ανόδου, ενώ τα Μαθηματικά ενισχύουν ακόμη περισσότερο την τάση.

3ο Πεδίο: Ανεβαίνουν οι Ιατρικές, αλλά συγκρατημένα

Στις Επιστήμες Υγείας, η εικόνα είναι ανοδική, αλλά όχι με την ένταση του 2ου Πεδίου. Η Φυσική ανεβάζει τις βάσεις, όμως η Βιολογία και η Χημεία λειτουργούν ως αντίβαρο.

Οι Ιατρικές σχολές αναμένεται να κινηθούν ανοδικά κατά περίπου 150 έως 250 μόρια.

Η άνοδος είναι σαφής, όμως περιορίζεται από τις δυσκολότερες επιδόσεις σε Βιολογία και Χημεία.

4ο Πεδίο: Πτώση λόγω Οικονομίας

Στο 4ο Επιστημονικό Πεδίο, η εικόνα είναι καθοδική. Παρά τη βελτίωση στα Μαθηματικά και στην Πληροφορική, οι χαμηλότερες επιδόσεις στην Οικονομία φαίνεται ότι καθορίζουν την πορεία των βάσεων.

Η μέση πτώση εκτιμάται περίπου στα -250 μόρια, ενώ σε ορισμένα τμήματα μπορεί να φτάσει τα 300 έως 400 μόρια.

Το μηχανογραφικό θα κρίνει την τελική εικόνα

Οι εκτιμήσεις δείχνουν καθαρές τάσεις, αλλά δεν αποτελούν τελικό αποτέλεσμα. Οι βάσεις δεν διαμορφώνονται μόνο από τις βαθμολογίες. Καθοριστικό ρόλο παίζουν και οι επιλογές των υποψηφίων στο μηχανογραφικό δελτίο.

Αν οι προτιμήσεις κινηθούν όπως πέρυσι, τότε η εικόνα διαμορφώνεται ως εξής:

• μεγάλη άνοδος στις Πολυτεχνικές και Θετικές σχολές,

• ηπιότερη άνοδος στις Ιατρικές και στις σχολές Υγείας,

• μικρή πτώση στις Νομικές και στις Ανθρωπιστικές σχολές,

• μεγαλύτερη πτώση στα Οικονομικά και Διοικητικά τμήματα.

Οι Βάσεις 2026 φαίνεται ότι θα είναι μια χρονιά έντονων αντιθέσεων. Δεν θα υπάρξει μία ενιαία τάση για όλα τα πεδία, αλλά τέσσερις διαφορετικές πραγματικότητες. Και αυτό κάνει τη σωστή συμπλήρωση του μηχανογραφικού ακόμη πιο κρίσιμη για τους υποψηφίους.