Χρήστος Κάτσικας

Το απλοϊκό ερώτημα λοιπόν που προκύπτει είναι: τους ενδιαφέρει η μάθηση, θέλουν εκπαιδευτικούς με ενισχυμένο διδακτικό ρόλο και εν τέλει θέλουν καλά δημόσια σχολεία; Προφανώς και όχι !! Ουσιαστικά αυτό που συντελείται είναι ο σταδιακός εξοβελισμός του εκπαιδευτικού από την αίθουσα διδασκαλίας. Ακούγεται ακραίο αλλά αυτό διαφαίνεται από τα γεγονότα.

Είναι γνωστή η απογείωση της εξουθένωσης του εκπαιδευτικού προσωπικού στα γρανάζια των εξωεκπαιδευτικών αναθέσεων. Κάθε νέα εξαγγελία του υπουργείου Παιδείας αυτόματα σημαίνει αφαίμαξη από το χρόνο και την ενέργεια των εκπαιδευτικών, πριμοδοτεί μια βραδυφλεγή βόμβα στο "κλίμα" του σχολείου.

Και όχι μόνο αυτό! Σταθερά και μεθοδικά το υπουργείο Παιδείας φορτώνει τις περικοπές, τις ελλείψεις και τις συνέπειες της πολιτικής του στις πλάτες του εκπαιδευτικού προσωπικού. 

Εκπαιδευτικοί - Απογείωση της εξουθένωσης στα γρανάζια των εξωεκπαιδευτικών αναθέσεων

Τρέχουν και δεν προλαβαίνουν οι εκπαιδευτικοί στα Νηπιαγωγεία, τα Δημοτικά, τα Γυμνάσια και τα Λυκεια καθώς οι ανάγκες, που δημιούργησαν και δημιουργούν οι απανωτές οδηγίες, αλλαγές, εγκύκλιοι και υπουργικές αποφάσεις, που στέλνει σχεδόν καθημερινά το υπουργείο Παιδείας στα σχολεία έχουν οδηγήσει σε πραγματική νευρική κρίση δασκάλους, νηπιαγωγούς και καθηγητές. Κάθε μέρα εκτός από τα διδακτικά τους καθήκοντα πρέπει ν΄ ανταποκριθούν σε δεκάδες γραφειοκρατικές διαδικασίες και ταυτόχρονα στις αυξημένες ανάγκες των μαθητών αλλά και των γονιών τους.

Οι εκπαιδευτικοί δηλώνουν… εξοντωμένοι και όπως χαρακτηριστικά είχε τονίσει ένας δάσκαλος σε σχολείο του Πειραιά «ξεκινάω για το σχολείο και δεν ξέρω τι καινούργια εγκύκλιο θα στείλουν και εμείς θα πρέπει να τρέχουμε να την εφαρμόσουμε. Και αυτό γίνεται σχεδόν κάθε μέρα. .. Λατρεύω το σχολείο μου, τους μαθητές μου και τη δουλειά μου, αλλά έχω φτάσει στο σημείο να θέλω να φύγω τρέχοντας!!!».

«Τις προηγούμενες μέρες μια νηπιαγωγός λιποθύμησε μέσα στην τάξη μπροστά στους μαθητές της. Την βρήκε στο έδαφος ένας γονιός που έφερε το παιδί του αργοπορημένα. Γύρω της τα παιδιά κλαίγανε. Δεν υπήρχε κανείς άλλος αφού εργάζεται μόνη της στο νηπιαγωγείο. Το υπουργείο δεν φαίνεται να το ενδιαφέρει ότι έχουμε γονατίσει από τις χιλιάδες εργασίες στις οποίες με υποχρεώνουν», υπογραμμίζει νηπιαγωγός από σχολείο της Νέας Σμύρνης.

Εντατικοποίηση, τοξικό περιβάλλον, έλλειψη νοήματος

Όπως εύστοχα σημειώνει ο εκπαιδευτικός - Φυσικός Δημήτρης Τσιριγώτης, για το φετινό σχολικό έτος το «μενού» περιλαμβάνει πέρα από τα γνωστά «πρώτα πιάτα»: υπεύθυνοι τμημάτων, υπεύθυνοι προγράμματος, υπεύθυνοι εργαστηρίων, ατελείωτη γραφική εργασία σε μητρώα, πρακτικά, κλπ, υπεύθυνοι εορτών, υπεύθυνοι εκδρομών, υπεύθυνοι βιβλιοθηκών-κυλικείων και γενικά ένας ατέλειωτος κατάλογος υπεύθυνων εξωδιδακτικών εργασιών και επιπλέον τα «δεύτερα πιάτα», τα πιο ψαγμένα: υποχρεωτική συμμετοχή στις ομάδες αξιολόγησης της σχολικής τους μονάδας, ένα σωρό νέες αρμοδιότητες (συντονιστές πεδίου, συντονιστές τάξης, μέντορες, υπεύθυνοι covid, σύμβουλοι σχολικής ζωής, υπεύθυνοι σχολικού εκφοβισμού, συντονιστές ομίλων, μέλη σχολικού συμβουλίου), ένα σωρό εκτός ωραρίου επιμορφώσεις και συνελεύσεις του συλλόγου διδασκόντων. Και τέλος περνάμε στο «επιδόρπιο»: την ατομική αξιολόγηση κάθε εκπαιδευτικού.

Το απλοϊκό ερώτημα λοιπόν που προκύπτει είναι: τους ενδιαφέρει η μάθηση, θέλουν εκπαιδευτικούς με ενισχυμένο διδακτικό ρόλο και εν τέλει θέλουν καλά δημόσια σχολεία; Προφανώς και όχι !! Ουσιαστικά αυτό που συντελείται είναι ο σταδιακός εξοβελισμός του εκπαιδευτικού από την αίθουσα διδασκαλίας. Ακούγεται ακραίο αλλά αυτό διαφαίνεται από τα γεγονότα.

Το υπουργείο Παιδείας νομοθετεί και οι διευθυντές σχολείων και οι εκπαιδευτικοί "πληρώνουν τη νύφη"

Πρόσφατα, με αφορμή  τη δίκη για τον θάνατο μαθητή του δημοτικού και τον τραυματισμό δύο ακόμη, σε σχολείο των Σερρών, έπειτα από έκρηξη λέβητα στις 5 Δεκεμβρίου 2022 όπου μεταξύ των έντεκα που κατηγορούνται είναι ο (τότε) διευθυντής του σχολείου, ο (τότε) διευθυντής εκπαίδευσης Σερρών και ο (τότε) συντονιστής εκπαιδευτικού έργου, ήρθε στην επιφάνεια ο σχετικά πρόσφατος (από 22.6.2023)  Κτιριοδομικός Κανονισμός για τα σχολεία και όσα σχετίζονται με αυτόν.

Οπως ορίζει, λοιπόν, ο Κτιριοδομικός Κανονισμός για τα σχολεία, «η μέριμνα για τον προγραμματισμό, τη μελέτη και την ανέγερση νέων σχολικών υποδομών, καθώς και για έργα συντήρησης, βελτίωσης και επισκευής τους, εμπίπτει στον τομέα ευθύνης των Δήμων».

Αν η σχολική διοίκηση και οι εκπαιδευτικοί δεν έχουν λάβει τις αναγκαίες οδηγίες ή δεν έχει γίνει πρόβλεψη και εφαρμογή μέτρων ασφαλείας στην κατασκευή των σχολικών κτιρίων, γιατί οι εκπαιδευτικοί πρέπει να έχουν την ευθύνη;

Πώς για παράδειγμα μπορεί να βρίσκονται καυστήρες μέσα σε σχολικά κτίρια, δίπλα σε αίθουσες εκδηλώσεων, ενώ ο κτιριοδομικός κανονισμός προβλέπει άλλα; Τι μπορούν να κάνουν γι’ αυτό οι εκπαιδευτικοί;

Οι διευθυντές των σχολείων και τα στελέχη εκπαίδευσης φορτώνονται με αρμοδιότητες τελείως άσχετες με το εκπαιδευτικό έργο και τις σπουδές τους και αυτός είναι ο βασικός λόγος, μαζί με τον γραφειοκρατικό φόρτο, που έχει εκτιναχθεί ο αριθμός των παραιτήσεων διευθυντών σχολείων. Είναι μόνον προς όφελος των σχολείων και της αποφυγής δυστυχημάτων η ορθή κατανομή των αρμοδιοτήτων, ώστε να υπάρχει καταλογισμός στους υπευθύνους και όχι τσουβάλιασμα «υπευθύνων». Διότι άλλο δάσκαλος, άλλο «καυστηρατζής».

Εκπαιδευτικός θατσερισμός με αναβολικά!

Παράλληλα ένα βαθιά τοξικό περιβάλλον για τα εργασιακά δικαιώματα των εκπαιδευτικών διαμορφώνεται σταδιακά (με δικαστικές αποφάσεις, με εκβιαστικές εγκυκλίους και  «προθεσμίες» που λειτουργούν ασφυκτικά θέτοντας τελεσίγραφα υλοποίησης εντολών, με προϊσταμένους στο ρόλο του επιτηρητή που κουνώντας το δάχτυλο με αυστηρότητα για να «συμμορφωθούν προς τας υποδείξεις»).

Ίσως τα παραπάνω εξηγούν πως μετά τις τελευταίες επιλογές στελεχών εκπαίδευσης τον Απρίλιο του 2023, φθάσαμε στις 158 παραιτήσεις στελεχών εκπαίδευσης μόνο στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση στην Αττική.

Ίσως τα παραπάνω εξηγούν γιατί ένας μεγάλος αριθμός εκπαιδευτικών βιώνει υψηλή ή μεσαία συναισθηματική εξάντληση, ενώ καταγράφεται επίσης ότι ένα ακόμη μεγαλύτερο τμήμα εκπαιδευτικών που αισθάνεται ότι οι παρεμβάσεις του υπουργείου Παιδείας κάνουν τη δουλειά τους στο σχολείο να φαίνεται άνευ νοήματος.

Ίσως είναι η πρώτη φορά μεταπολιτευτικά που ένα μεγάλο τμήμα των εκπαιδευτικών νιώθει αφενός τέτοια αφόρητη πίεση και αφετέρου τέτοια έλλειψη χαράς για τη διδασκαλία που αντί να  τονώνει όπως παλιότερα,  "αδειάζει" σωματικά και ψυχικά.