Χρήστος Κάτσικας

Δύο νέες αποφάσεις έρχονται να διαμορφώσουν εκ νέου τον σχολικό χάρτη σε Κυκλάδες και Πελοπόννησο, καθώς δεκάδες σχολικές μονάδες της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης δεν θα λειτουργήσουν το 2026-2027.

Στην αναστολή λειτουργίας συνολικά 32 Νηπιαγωγείων και Δημοτικών Σχολείων στις Κυκλάδες και την Πελοπόννησο για το σχολικό έτος 2026-2027 προχωρούν οι εκπαιδευτικές αρχές, σύμφωνα με δύο αποφάσεις που δημοσιεύθηκαν στο ΦΕΚ Β΄ 5066/11.08.2026. Κυρίαρχη αιτία είναι η έλλειψη του αναγκαίου μαθητικού δυναμικού, ενώ στην Πελοπόννησο προβλέπονται αναστολές και λόγω μηδενικών εγγραφών ή έλλειψης διδακτηρίου.

Λίγες εβδομάδες πριν χτυπήσει το πρώτο κουδούνι της νέας σχολικής χρονιάς, δύο νέες αποφάσεις έρχονται να διαμορφώσουν εκ νέου τον σχολικό χάρτη σε Κυκλάδες και Πελοπόννησο, καθώς δεκάδες σχολικές μονάδες της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης δεν θα λειτουργήσουν το 2026-2027.

Η πρώτη απόφαση, με αριθμό Φ.2.1/5039, αφορά τη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Κυκλάδων και προβλέπει την αναστολή λειτουργίας τεσσάρων Νηπιαγωγείων και δύο Δημοτικών Σχολείων, αποκλειστικά λόγω έλλειψης μαθητικού δυναμικού. Η δεύτερη, με αριθμό 7982, αφορά την Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Πελοποννήσου και θέτει σε προσωρινή αναστολή 19 Νηπιαγωγεία και επτά Δημοτικά Σχολεία.

Πίσω από τις διοικητικές πράξεις και τους αριθμούς βρίσκεται, πάντως, μια πραγματικότητα που γίνεται ολοένα πιο εμφανής σε αρκετές μικρές κοινότητες, νησιωτικές και ηπειρωτικές: όταν τα παιδιά λιγοστεύουν, το σχολείο είναι συχνά ένα από τα πρώτα σημεία όπου αποτυπώνεται η δημογραφική υποχώρηση.

Κυκλάδες: Έξι σχολικές μονάδες δεν θα λειτουργήσουν

Σύμφωνα με την απόφαση του αναπληρωτή Περιφερειακού Διευθυντή Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Νοτίου Αιγαίου, η αναστολή και των έξι σχολικών μονάδων των Κυκλάδων γίνεται λόγω έλλειψης μαθητικού δυναμικού.

Τα Νηπιαγωγεία

• Νηπιαγωγείο Απόλλωνα Νάξου

• Νηπιαγωγείο Σαγκρίου Νάξου – «Γεώργιος Ιωάν. Μαΐτος»

• Νηπιαγωγείο Αγίου Νικολάου Κέας

• Νηπιαγωγείο Δονούσας

Τα Δημοτικά Σχολεία

• Δημοτικό Σχολείο Απόλλωνα Νάξου

• Δημοτικό Σχολείο Αγίου Νικολάου Κέας

Η περίπτωση των Κυκλάδων έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς οι αναστολές αφορούν μικρές νησιωτικές κοινότητες, όπου η παρουσία ενός σχολείου δεν έχει μόνο εκπαιδευτική σημασία αλλά συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητα νέων οικογενειών να εξακολουθούν να ζουν μόνιμα στον τόπο τους.

Πελοπόννησος: Σε αναστολή 26 Νηπιαγωγεία και Δημοτικά

Πολύ μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των σχολικών μονάδων που περιλαμβάνονται στη δεύτερη απόφαση. Η Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Πελοποννήσου αποφάσισε την προσωρινή αναστολή λειτουργίας 26 σχολικών μονάδων για το 2026-2027, λόγω μηδενικών εγγραφών, έλλειψης του ελάχιστου δυνατού μαθητικού δυναμικού ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, έλλειψης διδακτηρίου.

Η απόφαση αφορά σχολεία στις Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Αργολίδας, Αρκαδίας, Κορινθίας, Λακωνίας και Μεσσηνίας και περιλαμβάνει τόσο μονάδες που μπαίνουν για πρώτη φορά σε αναστολή όσο και σχολεία των οποίων η αναστολή είχε ξεκινήσει σε προηγούμενα σχολικά έτη.

Τα 19 Νηπιαγωγεία της Πελοποννήσου

Αργολίδα

• 2ο Νηπιαγωγείο Ερμιόνης

• 2ο Νηπιαγωγείο Λυγουριού

• Νηπιαγωγείο Λυρκείας

• Νηπιαγωγείο Δήμαινας

• Νηπιαγωγείο Σκοτεινής

• Νηπιαγωγείο Θερμησίας

Αρκαδία

• Νηπιαγωγείο Βαλτεσινίκου

• Νηπιαγωγείο Καστρίου

• Νηπιαγωγείο Νεοχωρίου

Κορινθία

• Νηπιαγωγείο Σπαθοβουνίου

• 3ο Νηπιαγωγείο Νεμέας

• Νηπιαγωγείο Μεγάλου Βάλτου

Λακωνία

• 1/Θ Νηπιαγωγείο Φλομοχωρίου

• 1/Θ Νηπιαγωγείο Σκούρας

• 1/Θ Νηπιαγωγείο Αγίου Νικολάου Βοιών

• 1/Θ Νηπιαγωγείο Βρονταμά

Μεσσηνία

• Νηπιαγωγείο Λογγά

• Ειδικό Νηπιαγωγείο Φιλιατρών

• Νηπιαγωγείο Μαραθόπολης

Τα επτά Δημοτικά Σχολεία της Πελοποννήσου

Αρκαδία

• Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Λεωνιδίου

• Δημοτικό Σχολείο Καρίταινας

• 1/Θ Δημοτικό Σχολείο Λαγκαδίων

Λακωνία

• 2/Θ Δημοτικό Σχολείο Λογκανίκου

• 2/Θ Δημοτικό Σχολείο Καρυών

Μεσσηνία

• Δημοτικό Σχολείο Φοινικούντας

• Δημοτικό Σχολείο Τρικόρφου

Η αναλυτική κατάσταση των σχολικών μονάδων, μαζί με τους κωδικούς τους και το σχολικό έτος κατά το οποίο ξεκίνησε η αναστολή λειτουργίας τους, περιλαμβάνεται στην απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ.

Συνολικά 32 σχολικές μονάδες στις δύο αποφάσεις

Η εικόνα των δύο αποφάσεων συνοψίζεται ως εξής:

Τα στοιχεία προκύπτουν από τους πίνακες των δύο αποφάσεων του ΦΕΚ Β΄ 5066/11.08.2026.

Όταν κλείνει προσωρινά ένα σχολείο, το ζήτημα δεν είναι μόνο εκπαιδευτικό

Τυπικά πρόκειται για αναστολή λειτουργίας και όχι για κατάργηση των σχολικών μονάδων, μια διάκριση που έχει σημασία, καθώς μια μονάδα μπορεί να επαναλειτουργήσει στο μέλλον εφόσον μεταβληθούν οι συνθήκες και υπάρξει το απαιτούμενο μαθητικό δυναμικό.

Ωστόσο, ειδικά στις μικρές κοινότητες, το ζήτημα ξεπερνά τα στενά όρια της εκπαιδευτικής διοίκησης. Ένα Νηπιαγωγείο ή ένα Δημοτικό Σχολείο αποτελεί συχνά ζωτικό κομμάτι της κοινωνικής ζωής ενός χωριού ή ενός μικρού νησιού και η απουσία του μπορεί να κάνει ακόμη δυσκολότερη την παραμονή οικογενειών με μικρά παιδιά στην περιοχή.

Οι δύο αποφάσεις του Αυγούστου, λοιπόν, δεν καταγράφουν μόνο μια αλλαγή στον σχολικό χάρτη για το 2026-2027. Καταγράφουν ταυτόχρονα, μέσα από τις μηδενικές εγγραφές και την έλλειψη μαθητών, ένα από τα πιο δύσκολα προβλήματα που θα κληθεί να αντιμετωπίσει τα επόμενα χρόνια η ελληνική εκπαίδευση: τι συμβαίνει στα σχολεία όταν τα παιδιά γίνονται λιγότερα και ολόκληρες μικρές κοινότητες αρχίζουν να αδειάζουν.