Στις πίσω σελίδες της αξιολόγησης: το τέλος του σχολείου, όπως το ξέραμε

Γιώργος Γκρίλης

Το επίσημο αφήγημα περί βελτίωσης της ποιότητας της εκπαιδευτικής διαδικασίας, μέσω της αξιολόγησης, δεν έχει κανένα έρεισμα στην πραγματικότητα. Αλήθεια, πέντε χρόνια μετά την εφαρμογή της αξιολόγησης στα σχολεία, υπάρχει κάποια έρευνα ή κάποιο δεδομένο που να πιστοποιεί τα οφέλη της στην Εκπαίδευση; Απάντηση: Κανένα! Ο πραγματικός της ρόλος είναι διαφορετικός: σε συνδυασμό με το νέο πειθαρχικό δίκαιο και τη «βιομηχανία» διώξεων που έχει στηθεί, λειτουργεί ως μηχανισμός αφενός καταστολής κάθε φωνής διαμαρτυρίας, εμπέδωσης του φόβου και αποδυνάμωσης της συλλογικής δράσης και αφετέρου σταδιακής διάλυσης του δημόσιου, ενιαίου και δωρεάν σχολείου για όλους και δημιουργίας σχολείων δύο ταχυτήτων.

 Η επίθεση στον εκπαιδευτικό χώρο είναι πλέον ανοιχτή και συστηματική. Πάνω από 2500 εκπαιδευτικοί που εκφράζουν ανεξάρτητη άποψη, συμμετέχουν σε συνδικαλιστικές κινητοποιήσεις υπερασπίζονται τα δικαιώματα των μαθητών ή απλά απεργούν, αντιμετωπίζουν πειθαρχικές διώξεις και απειλές. Η υπόθεση της Χρύσας Χοτζόγλου, που κινδυνεύει να γίνει η πρώτη εκπαιδευτικός μετά τη Χούντα που απολύεται για συνδικαλιστικούς λόγους, είναι χαρακτηριστική. Αντίστοιχες διώξεις υφίστανται και οι συνδικαλιστές Σ. Καψαλάκη, Ε. Τριανταφύλλου, Λ. Κάσση, Ε. Λάζου και Κ. Τουλγαρίδης. Οι πειθαρχικές διαδικασίες δεν στοχεύουν απλώς στα πρόσωπα, αλλά λειτουργούν παραδειγματικά για να στείλουν μήνυμα σιωπής στην εκπαιδευτική κοινότητα. Όπως έλεγε ο Τζίμης Πανούσης “Βλέπε, άκου, κάνε μώκο, Χατζιαβάτη Τσιριμώκο”.

Το νέο πειθαρχικό πλαίσιο, που διευκολύνει τις απολύσεις και περιορίζει τα συνδικαλιστικά δικαιώματα, ενισχύει αυτό το κλίμα και φέρνει την de facto άρση της μονιμότητας, επιστρέφοντάς μας στις εποχές που η δημόσια διοίκηση ταυτιζόταν με το κομματικό μπαξέ τσιφλίκι.. Η αστυνομική βία, ακόμα και ενάντια σε μικρά παιδιά του Δημοτικού (!), συμπληρώνει την εικόνα μιας γενικευμένης επίθεσης όχι μόνο στην Εκπαίδευση, αλλά στην ίδια την καρδιά της Δημοκρατίας.

Παράλληλα, πολιτικές όπως τα Ωνάσεια, το Διεθνές Απολυτήριο και οι εξαγορές σχολείων από funds αναδεικνύουν τα χαρακτηριστικά μίας στρατηγικά οργανωμένης εκστρατείας. Σε αυτήν, η αξιολόγηση είναι ο κεντρικός μοχλός για την αποδόμηση του δημόσιου σχολείου και τη μετατροπή της εκπαίδευσης σε εμπόρευμα κέρδους. Στόχος είναι η υπονόμευση της παιδείας ως δημόσιου αγαθού και η αντικατάστασή της από ένα εκπαιδευτικό μοντέλο που βασίζεται στις αξίες του ατομικού ανταγωνισμού, της ιεραρχίας και του ελέγχου, επιβραβεύει την παθητική αποδοχή υποβαθμίζοντας την κριτική σκέψη και εξυπηρετεί ένα ευρύτερο σχέδιο κοινωνικής υποταγής στις ανισότητες. Μία παιδεία που, όπως τραγουδούσαν και οι Pink Floyd, σου υπαγορεύει ακόμη «και τι να ονειρευτείς».

Απέναντι σ΄ αυτή την εκφοβιστική στρατηγική, όμως, ανθίσταται ένα ζωντανό κίνημα αντίστασης. Εργαζόμενοι, μαθητές, γονείς και πολίτες συνειδητοποιούν ολοένα και περισσότερο ότι η προστασία της δημόσιας εκπαίδευσης είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την άμυνα της δημοκρατίας. Η πάλη για επαναπροσλήψεις και η αλληλεγγύη στους διωκόμενους αποτελεί τον πυρήνα της.

Η διαμάχη για την αξιολόγηση δεν είναι τεχνική, αλλά πολιτική: την ελευθερία του λόγου, αφορά τη συλλογική οργάνωση και την επιλογή μιας κοινωνίας αλληλεγγύης έναντι μιας βασισμένης στον φόβο. Απέναντι σε αυτή την εκδικητική πολιτική, η απάντησή μας δεν μπορεί να είναι παθητική αποδοχή, αλλά ενίσχυση των δεσμών μας, αυτοοργάνωση και η απόλυτη αρχή ότι η αξιοπρέπεια δεν είναι διαπραγματεύσιμη.

 Σε αυτή τη μάχη, ο νικητής δεν θα κρίνει απλώς το μέλλον της Εκπαίδευσης, αλλά την ίδια την ποιότητα της Δημοκρατίας μας.

Γιώργος Γκρίλης, ΠΕ 01 – ΠΕ 02

Πρόεδρος ΕΛΜΕ Ν. Σμύρνης, Καλλιθέας, Μοσχάτου