ΠΗΓΗ: ΗΜΕΡΟΔΡΟΜΟΣ 

Με ακροβασίες το ίδιο το ΣτΕ αλλοίωσε κάθε έννοια του Συντάγματος, υπηρετώντας τις πολιτικές προτεραιότητες της κυβέρνησης

Μόνο ως άθλια και προκλητική μπορεί να χαρακτηριστεί η απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας που αποφάσισε κατά πλειοψηφία πως ο νόμος 5094/2024 για τα… «μη κρατικά πανεπιστήμια» (δηλαδή, τα ιδιωτικά πανεπιστήμια) είναι «συνταγματικός».

Πρόκειται για μια καθαρά πολιτική απόφαση που ερείδεται σε μια αφενός διασταλτική ερμηνεία του Συντάγματος από τη μια πλευρά και από την άλλη σε μια αντιστροφή της κανονιστικής προτεραιότητας του Συντάγματος έναντι του ενωσιακού δικαίου. Κοινώς το ίδιο το ΣτΕ, μετέτρεψε το Σύνταγμα σε… κουρελόχαρτο!

Συγκεκριμένα το άρθρο 16 λέει: «5. H ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση. Tα ιδρύματα αυτά τελούν υπό την εποπτεία του Kράτους, έχουν δικαίωμα να ενισχύονται οικονομικά από αυτό και λειτουργούν σύμφωνα με τους νόμους που αφορούν τους οργανισμούς τους. Συγχώνευση ή κατάτμηση ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων μπορεί να γίνει και κατά παρέκκλιση από κάθε αντίθετη διάταξη, όπως νόμος ορίζει». Και παρακάτω σημειώνει: «8. (…) H σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται».

Το ΣτΕ, όμως, έκρινε Συνταγματικό τον νόμο Πιερρακάκη που ιδρύει «μη κρατικά πανεπιστήμια»! Και πώς το αιτιολογεί; Μα είναι τόσο απίστευτοι που επικαλούνται τις δύο παραπάνω παραγράφους που, όμως, ρητά απαγορεύουν τη σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες και που θα πρέπει υποχρεωτικά και αποκλειστικά να είναι ΝΠΔΔ υπό την εποπτεία του Κράτους! Και σαν σάλτσα έβαλαν και ότι ο νόμος Πιερρακάκη δεν αντίκειται στο άρθρο 28 του Συντάγματος! Αλλά για να το δούμε λίγο καλύτερα:

Το άρθρο 28 παρ. 1 Σ προβλέπει ότι η Ελλάδα μπορεί να αναγνωρίζει υπεροχή του ενωσιακού δικαίου υπό προϋποθέσεις και στον βαθμό που δεν παραβιάζονται θεμελιώδεις συνταγματικές αρχές. Το ΣτΕ χρησιμοποιεί το άρθρο 28 ως ερμηνευτικό εργαλείο για να διαβρώσει τον σκληρό πυρήνα του άρθρου 16, και αυτό συνιστά ευθεία συνταγματική παράβαση.

Επιπρόσθετα, το ΣτΕ, επικαλείται άρθρα του δικαίου της ΕΕ (άρθρα 49 ΣΛΕΕ, 165 ΣΛΕΕ και 14 Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων), τα οποία δεν επιβάλλουν την απελευθέρωση της ανώτατης εκπαίδευσης.

— Το άρθρο 165 ΣΛΕΕ αναγνωρίζει την αρμοδιότητα των κρατών να καθορίζουν το περιεχόμενο και την οργάνωση της εκπαίδευσης.

— Το άρθρο 49 ΣΛΕΕ αφορά την ελευθερία εγκατάστασης επιχειρήσεων, όχι την ανατροπή συνταγματικής ρύθμισης περί δημόσιου χαρακτήρα της εκπαίδευσης.

— Ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (άρθρο 14 παρ. 3) επιτρέπει την ίδρυση ιδρυμάτων μόνο υπό τους όρους της εθνικής νομοθεσίας, η οποία στην Ελλάδα είναι το άρθρο 16 Συντάγματος. Ρητά, ο ΧΘΔ αναφέρει: «3. Η ελευθερία ίδρυσης εκπαιδευτικών ιδρυμάτων με σεβασμό των δημοκρατικών αρχών καθώς και το δικαίωμα των γονέων να εξασφαλίζουν την εκπαίδευση και τη μόρφωση των τέκνων τους σύμφωνα με τις θρησκευτικές, φιλοσοφικές και παιδαγωγικές πεποιθήσεις τους, γίνονται σεβαστά σύμφωνα με τις εθνικές νομοθεσίες που διέπουν την άσκησή τους».

Συμπέρασμα: Δεν υπάρχει ένταση μεταξύ Συντάγματος και ΕΕ, άρα το άρθρο 28 Σ δεν ενεργοποιείται. Αντιθέτως, το ΣτΕ κατασκευάζει τεχνητή ερμηνευτική ανάγκη και ερμηνεύει το Σύνταγμα όχι κατά γράμμα και σκοπό, αλλά κατά σκοπιμότητα.

Τι γράφει η απόφαση του ΣτΕ

Αναλυτικά η απόφαση του ΣτΕ γράφει: 

«Στις 2.6.2025 και 13.6.2025 η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας συνήλθε σε διασκέψεις υποθέσεων σχετικών με την εγκατάσταση και λειτουργία στην Ελλάδα Παραρτημάτων – Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ). Οι υποθέσεις αυτές συζητήθηκαν κατά τη δικάσιμο της 11.4.2025, προκειμένου να επιλυθούν τα ζητήματα συνταγματικότητας και συμβατότητας με το ενωσιακό δίκαιο των διατάξεων του ν. 5094/2024» αναφέρει το δελτίο Τύπου του Συμβουλίου της Επικρατείας το οποίο έκρινε τα εξής:

«Α. Οι διατάξεις των παρ. 5 και 8 του άρθρου 16 του Συντάγματος, ενόψει και του σκοπού τους, που συνίσταται στην παροχή υψηλού επιπέδου ανώτατης εκπαίδευσης, σε συνδυασμό με την παρ. 1 του άρθρου 16, η οποία κατοχυρώνει την ελευθερία της εκπαίδευσης και την ακαδημαϊκή ελευθερία, ερμηνεύονται – σύμφωνα και με την ερμηνευτική δήλωση του άρθρου 28 του Συντάγματος αλλά και επί τη βάσει των αρχών της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της καλόπιστης συνεργασίας των κρατών μελών (αρ. 2 και 4 παρ.3 ΣΕΕ) – σε αρμονία με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ειδικότερα, οι ως άνω συνταγματικές διατάξεις ερμηνεύονται ενόψει των νεότερων νομοθετικών και νομολογιακών δεδομένων του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία αφορούν την παροχή ανώτατης εκπαίδευσης (αρ. 165 ΣΛΕΕ), την ελευθερία εγκατάστασης (αρ. 49 ΣΛΕΕ), καθώς και το θεμελιώδες δικαίωμα ίδρυσης εκπαιδευτικών ιδρυμάτων με σεβασμό των δημοκρατικών αρχών (αρ. 14 παρ. 3 του Χάρτη). Επί τη βάσει των ανωτέρω, δεν αποκλείεται κατά το Σύνταγμα η ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων προερχομένων από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή από χώρα συμβεβλημένη στην GATS, κατά τους όρους ειδικού νόμου, με τον οποίον διασφαλίζεται υψηλό επίπεδο σπουδών και προστατεύεται η ακαδημαϊκή ελευθερία.

Κατόπιν τούτων, απορρίπτονται, κατά πλειοψηφία, τρεις αιτήσεις ακυρώσεως που έχουν ασκηθεί από Καθηγητές Α.Ε.Ι. και τηνΠανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού (ΠΟΣΔΕΠ).

Β. Το σύστημα του ως άνω νόμου, ως προς τους όρους αδειοδότησης και λειτουργίας, δεν εισάγει υπέρμετρους περιορισμούς στην ελευθερία εγκατάστασης (άρθρο 49 ΣΛΕΕ). Κατόπιν τούτου, απορρίπτεται, κατά πλειοψηφία, αίτηση ακυρώσεως των κολλεγίων».