Ετοιμόρροπα σχολεία ηλικίας έως και εκατό ετών, νηπιαγωγεία, δημοτικά, γυμνάσια και λύκεια σε κοντέινερ, ενοικιαζόμενοι χώροι εντελώς ακατάλληλοι για διδασκαλία κι ένα μπαλάκι αρμοδιοτήτων, αυτή είναι η εικόνα της στεγαστικής κατάστασης των εκπαιδευτικών δομών της χώρας. Και από δίπλα, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες δίνουν ψίχουλα για έργα βιτρίνας, εισβάλλοντας με τις χορηγίες τους στην εκπαίδευση.

Σύμφωνα με έκθεση της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδος που δόθηκε σε δημοσιότητα τον Νοέμβριο:
Υπάρχουν προκατασκευεσμένες αίθουσες ελαφριού τύπου εγκατεστημένες σε κάθε εύκαιρο μέρος (αυλές νηπιαγωγείων, δημοτικών ακόμα και γυμνασίων/λυκείων) για τις οποίες, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, έχει παρέλθει προ πολλού ο χρόνος αντικατάστασής τους, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.
Νηπιαγωγεία χωρίς την απαραίτητη θέρμανση τον χειμώνα και την ψύξη το καλοκαίρι, χωρίς τους απαιτούμενους και αναγκαίους χώρους για να αναπτυχθεί το παιδαγωγικό πρόγραμμα.
Αίθουσες ακατάλληλες για σχολική χρήση.
Πολλά νηπιαγωγεία που στεγάζονται σε μισθωμένα ακατάλληλα κτίρια, ισόγεια καταστημάτων, με τζαμαρίες, χωρίς αυλές και κάποια που συστεγάζονται σε δημοτικά σχολεία.
Τα ειδικά νηπιαγωγεία, ελάχιστα με βάση τις ανάγκες φοίτησης των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, στεγάζονται στην πλειονότητά τους σε ακατάλληλα, παλιά κτίρια, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ασφάλεια, και το επιστημονικό, παιδαγωγικό και θεραπευτικό έργο, που έχουν ανάγκη οι μαθητές.

Η άθλια κατάσταση των ετοιμόρροπων κτιρίων με διαλυμένες τουαλέτες, ελλιπή θέρμανση, ανεπαρκή μόνωση, απουσία κατάλληλων αιθουσών και υποδομών αποτελεί βιωμένη, καθημερινή εμπειρία για μαθητές και καθηγητές.

Πάνω από το 65% των κτιρίων που στεγάζουν σχολικές μονάδες όλων των τύπων στην Ελλάδα έχει κατασκευαστεί πριν από σαράντα και σε πολλές περιπτώσεις εβδομήντα και ογδόντα χρόνια φτάνοντας ακόμα και τα εκατό χρόνια, σύμφωνα με εκτιμήσεις.

Υπάρχουν ακατάλληλα σχολεία λόγω παλαιότητας, υπάρχουν όμως και σχολεία που λειτουργούν σε κοντέινερ εδώ και πέντε, δέκα ή και τριάντα και πλέον χρόνια, όπως αποκαλύπτει έρευνα των «ΝΕΩΝ».

Το 2018-2019, χρονιές κατά τις οποίες θεσμοθετήθηκε η υποχρεωτική διετής προσχολική αγωγή, τα σχολεία που στεγάζονταν σε κοντέινερ και άλλες προκάτ κατασκευές ανά την επικράτεια δεν ήταν αμελητέα στον αριθμό. Με την ψήφιση όμως του νόμου και την εισαγωγή χιλιάδων νέων νηπίων στις σχολικές αίθουσες, ο συνολικός αριθμός τους αυξήθηκε κατακόρυφα. Η προσχολική αγωγή ξεκίνησε το σχολικό έτος 2020-2021. Πέντε χρόνια μετά, η τότε προσωρινή λύση αποτελεί πια παγιωμένη πραγματικότητα για χιλιάδες νήπια.

Μπαλάκι αρμοδιοτήτων. Η κατασκευή των σχολικών μονάδων και ο εξοπλισμός τους διεκπεραιώνεται αποκλειστικά από την εταιρεία Κτιριακές Υποδομές ΑΕ, που ενσωμάτωσε τον πρώην Οργανισμό Σχολικών Κτιρίων το 2012. Η συντήρηση των σχολικών μονάδων και η διαχείρισή τους ανήκει στους δήμους. Το πού θα χωροθετηθεί το σχολείο, βάσει των αναγκών, αλλά και τις προδιαγραφές ακινήτων και υποδομών, το ορίζει κεντρικά το υπουργείο Παιδείας.

Επίσημη καταγραφή σε επίπεδο επικράτειας για το πόσα σχολεία και από πότε λειτουργούν σε κοντέινερ δεν υπάρχει. Η διάχυτη αρμοδιότητα σε 330 δήμους δεν βοηθά στην καταγραφή.

Ενδεικτικά, στην Κρήτη, το μεγαλύτερο στεγαστικό πρόβλημα το αντιμετώπιζαν ανέκαθεν στον Δήμο Ηρακλείου, όπου λειτουργούν κατά προσέγγιση 90-100 αίθουσες προκάτ όλων των τύπων στεγάζοντας δέκα δημοτικά και πάνω από είκοσι νηπιαγωγεία. Πολλά νηπιαγωγεία του Ηρακλείου στεγάζονται σε ενοικιαζόμενα κτίρια με τρεις εξώσεις να έχουν σημειωθεί πρόσφατα σε ένα δημοτικό και δύο νηπιαγωγεία ύστερα από δικαστικές αποφάσεις καθώς οι ιδιοκτήτες ήθελαν να προχωρήσουν σε τουριστική εκμετάλλευση των ακινήτων τους.

Μετά τον σεισμό του 2021, τρία σχολεία στον Δήμο Μινώα Πεδιάδας του Ηρακλείου Κρήτης λειτουργούν σε κοντέινερ. Στην Κεφαλονιά, το 2ο και το 3ο Γυμνάσιο Αργοστολίου βρίσκονται έντεκα χρόνια σε κοντέινερ μετά τους σεισμούς του 2014, ενώ επίσης στο ΓΕΛ Ληξουρίου και στο Γυμνάσιο – Λύκειο Μεσοβουνίων χρησιμοποιούνται κοντέινερ στον προαύλιο χώρο. Στο Αίγιο, το 4ο Δημοτικό και το 2ο Γενικό Λύκειο λειτουργούν εξ ολοκλήρου σε κοντέινερ εδώ και 30 χρόνια, από τον σεισμό του 1995. Το 18ο Δημοτικό Μενιδίου σε κοντέινερ επίσης από τον σεισμό του 1999.

Τράπεζες και έργα βιτρίνας

Το Σεπτέμβριο ο Μητσοτάκης ανακοίνωσε τη «μεγάλη αύξηση του προϋπολογισμού του προγράμματος Μαριέττα Γιαννάκου» για την ανακαίνιση και αναβάθμιση δημόσιων σχολείων.

Η επέκταση του προγράμματος θα υλοποιηθεί μέσω επιπλέον δωρεάς 300 εκατ. ευρώ, σε βάθος τριετίας, από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες, η οποία προστίθεται στα 100 εκατ. που έχουν ήδη προσφέρει, με αποτέλεσμα η συνολική συνεισφορά τους να ανέρχεται στα 400 εκατ. ευρώ, Σε συνδυασμό με τους πόρους ύψους 250 εκατ. ευρώ που διατίθενται από το Πρόγραμμα Δημόσιων Επενδύσεων, ο συνολικός προϋπολογισμός για τις παρεμβάσεις στα σχολεία αυξάνεται στα 650 εκατ. ευρώ, με στόχο να υλοποιηθούν έργα σε περισσότερες από 2.500 σχολικές μονάδες.

«Μέσα από το Πρόγραμμα Μαριέττα Γιαννάκου, οι τέσσερις τράπεζες υλοποιούν από κοινού τη μεγαλύτερη πρωτοβουλία Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης που έχει γίνει ποτέ στη χώρα» κομπάζουν οι εκπρόσωποι των τραπεζών, αλλά για τι εργασίες μιλάμε;

Ακόμα και ο πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών παραδέχεται ότι «Ξεκινήσαμε φέτος με εργασίες και παρεμβάσεις που ίσως φαίνονται απλές …Βάφτηκαν σχολεία, ανακαινίστηκαν τουαλέτες, φτιάχτηκαν γήπεδα και παιδικές χαρές, μπήκαν ράμπες για να είναι τα σχολεία προσβάσιμα σε κάθε παιδί. Πράγματα απλά αλλά ουσιαστικά», είπε ο πρόεδρος της ΕΕΤ. Ο πρώτος κύκλος ουσιαστικών έργων ανακαίνισης και αναβάθμισης, που αφορά 431 σχολικές μονάδες θα έχει ολοκληρωθεί πριν την έναρξη της προσεχούς σχολικής χρονιάς, σύμφωνα με δημοσιεύματα.

Οι παρεμβάσεις που έγιναν μέχρι τώρα, σύμφωνα με καταγγελίες εκπαιδευτικών, ήταν δευτερεύουσες και ανεπαρκείς και περιορίζονται σε βάψιμο, τουαλέτες, χάραξη γραμμών, αποκλείοντας κρίσιμες παρεμβάσεις που σχετίζονται με θέματα ελέγχου, στατικότητας και θωράκισης των κτιρίων, όπως στατικές και σεισμικές ενισχύσεις, ενεργειακή αναβάθμιση, ασφαλές ηλεκτρολογικό δίκτυο, πιστοποιητικό πυρασφάλειας. Οι καθηγητές επισημαίνουν επίσης τον αδιαφανή τρόπο επιλογής των σχολείων και τον αποκλεισμό σχολείων με πραγματικές ανάγκες, καθώς και  την παντελή απουσία οποιασδήποτε συνεργασίας με τους εκπαιδευτικούς φορείς.

Με περίσσιο θράσος οι εκπρόσωποι των τραπεζών ζήτησαν φέτος να παραστούν στον αγιασμό των σχολείων για να μιλήσουν για τις αγαθοεργίες τους, μετατρέποντας τα σχολεία σε βιτρίνες εταιρικής προβολής. Οι τράπεζες που συμμετέχουν απολαμ­βάνουν φοροαπαλλαγές για τα ποσά που «δωρίζουν», εμφανίζονται ως «ευεργέτες» της δημόσιας εκπαίδευσης, διεισδύουν στον σχεδιασμό και την προβολή της εκπαιδευτικής πολιτικής, αξιοποιούν το πρόγραμμα για να «ξεπλύνουν» την εικόνα τους, παρότι οι ίδιες έχουν χρέη δισεκατομμυρίων στο Δημόσιο,  έχουν προβεί σε πλειστηριασμούς πρώτων κατοικιών και συνδέσει το όνομά τους με τη λεηλασία του δημόσιου πλούτου και των μισθών μας μέσω των Μνημονίων.

Τα κονδύλια που παρέχονται αυτή τη στιγμή είναι ψίχουλα μπροστά σε αυτά που χρειάζονται να γίνουν με βάση τις πραγματικές ανάγκες των σχολείων και των μαθητών.

πηγή: Λαϊκός Δρόμος