Πανελλαδικές 2025: Τα θέματα και οι απαντήσεις στα Νέα Ελληνικά ΕΠΑΛ

Στο μάθημα των Νέων Ελληνικών εξετάστηκαν σήμερα οι μαθητές των Επαγγελματικών Λυκείων (ΕΠΑΛ) στο πλαίσιο  των Πανελλαδικών εξετάσεων 2025 με θέμα την προσφορά της μουσικής στον άνθρωπο, αλλά και την αξία της ως τρόπος παγκόσμιας γλωσσικής επικοινωνίας 

Στους υποψήφιους δόθηκαν 2 κείμενα νεοελληνικής γλώσσας. Ένα διαδικτυακό άρθρο της Κυριακοπούλου Άννας κι ένα ποίημα του Τάσου Λειβαδίτη, στα οποία θα βασίζονταν για να αναπτύξουν τις σκέψεις τους σχετικά με τη προσφορά της μουσικής στον άνθρωπο.

Οι ερωτήσεις αφορούσαν βασικό και μεγάλο κομμάτι της θεωρίας.

Δείτε εδώ τα θέματα των Νέων Ελληνικών

Ενδεικτικές απαντήσεις στα Νέα Ελληνικά για τα ΕΠΑΛ

ΘΕΜΑ Α

Α1. α) Στη δεύτερη παράγραφο του κειμένου καταγράφονται οι λόγοι για τους οποίους η μουσική είναι «ένας σημαντικός τρόπος έκφρασης ανθρώπινων σκέψεων και συναισθημάτων». Αρχικά, είναι μια γλώσσα στην οποία ο δημιουργός εκφράζει σκέψεις και συναισθήματα. Είναι κοινή για όλους τους ανθρώπους σε παγκόσμιο επίπεδο, και μπορεί να λειτουργήσει ως κώδικας επικοινωνίας όταν τα λόγια αδυνατούν να εκφράσουν τις σκέψεις μας.

β) Στο κείμενο, ο συγγραφέας για να πείσει τον αναγνώστη χρησιμοποιεί επίκληση στη λογική, με τεκμήρια επιστημονικά πορίσματα «Επιστημονικές μελέτες έχουν αποκαλύψει … » και επιχείρημα «Η  μουσική,  λοιπόν,  είναι  μία  γλώσσα,  ένας  σημαντικός  τρόπος  έκφρασης  των  ανθρώπινων  σκέψεων  και  συναισθημάτων,  μία  γλώσσα  τόσο πλούσια ώστε να καλύπτει όλο το φάσμα αυτών. Είναι μία γλώσσα  για όλους τους ανθρώπους. Είναι μία γλώσσα που είναι εκεί και μπορεί να  λειτουργήσει ακόμη και όταν η κανονική γλώσσα, ο λόγος, αποδεικνύεται  να είναι  μικρής  χρησιμότητας και  αποτελεσματικότητας,  ως  προς  την  έκφραση κάποιων καταστάσεων, σκέψεων ή συναισθημάτων.». Τέλος, χρησιμοποιεί και επίκληση στο συναίσθημα με μέσα τη μεταφορική χρήση της γλώσσας «φευγαλέες νότες» αλλά και ρητορικά ερωτήματα «Θα  μπορούσαμε  άραγε  να  φανταστούμε  μία  ημέρα  στην  καθημερινότητά  μας  χωρίς  έστω  και  τον  τυχαίο  ήχο  ενός  τραγουδιού, χωρίς έστω και τις φευγαλέες νότες από το ραδιόφωνο στο αυτοκίνητο ή  από την τηλεόραση; Πώς θα ήταν άραγε οι σχέσεις των ανθρώπων, αν δεν υπήρχε  ένα τραγούδι  για  να  τις  εκφράσει,  να  εκφράσει  τον  έρωτα  για  παράδειγμα ή την απογοήτευση;».

Α2. α) «Η Μουσική καλλιεργεί τη ψυχή.»

β) Τρόποι ανάπτυξης παραγράφου : Παραδείγματα : «…που έχει πληθώρα «διαλέκτων», τζαζ, ποπ, ροκ, σόουλ, φάνκυ, μπλουζ, παραδοσιακή, συρτάκι…» και Αιτιολόγηση : « Γιατί μας συντροφεύει πάντα  και παντού σε ό,τι κι αν βιώνουμε, σε καθετί που αισθανόμαστε!»

γ) 1 → β

2 → β

3 → α

Α3. Επικοινωνιακό πλαίσιο: άρθρο γνώμης (απαιτείται η χρήση γ’ προσώπου και α’ προσώπου) Ενδεικτικός τίτλος: Μουσική … η τέχνη της ψυχής  

Ζητούμενο 1^ο

α) Μουσική εκφράζει σκέψεις/ συναισθήματα, ασκεί ευεργετικές επιδράσεις στην ψυχοσύνθεση του ατόμου

β) ψυχαγωγεί, εξαγνίζει/ εξευγενίζει  την ψυχή του, καλλιεργεί την ευαισθησία του , τον οπλίζει με αισιοδοξία, υποστήριζε ο φιλόσοφος Πυθαγόρας για τη μουσική «Η μουσική δόθηκε στον άνθρωπο για να γαληνεύει τα βάσανα της ψυχής και του σώματος»

γ) διαπλάθει  το χαρακτήρα του,  εξωτερικεύει τις ιδέες, αγωνίες, τους προβληματισμούς του για τη ζωή, τα ιδανικά και τα όνειρα

δ) ηρεμεί, χαλαρώνει, ξεκουράζει, δίνει διέξοδο στις  εφηβικές ανησυχίες, απαλλάσσει  από πιεστική καθημερινότητα

ε) κινητοποιεί τη φαντασία του, εμπνέει  αυτοπεποίθηση και παρακινεί στη δημιουργία

στ) απελευθερώνει κ βοηθά να αυτοεκφραστώ, να ξεπεράσω το άγχος, την πίεση σε περιόδους διαβάσματος, να συνεχίσω με  περισσότερη δυναμική το μαθητικό αγώνα προς υλοποίηση στόχων

ζ) λειτουργεί ως ενοποιητική  δύναμη της κοινωνίας, συσφίγγει τους δεσμούς, καλλιεργεί τις ανθρώπινες σχέσεις, ευνοεί τη συνεργασία, προωθεί τη συλλογική σκέψη

η) η ποιοτική μουσική στοχεύει στη δημιουργία προτύπων ζωής κ δράσης, οι νότες αγγίζουν ευαίσθητες χορδές ανθρώπων, ενδυναμώνουν  τη θέληση για επίτευξη κοινών στόχων

θ) συνοδεύει κοινωνικές επαναστάσεις, κινήματα, γίνεται σύμβολο αγωνιστικότητας κ ελευθερίας, έχει λυτρωτική δύναμη

ι) ως παγκόσμια γλώσσα φέρνει πιο κοντά τους λαούς κ συμβάλλει στη  συναδέλφωση(φεστιβάλ τραγουδιού, συναυλίες) μιλά στις ψυχές των ανθρώπων, η αρμονία των ήχων  στήνει κοινές γέφυρες επικοινωνίας ,πολιτιστικές εκδηλώσεις που   απομακρύνουν  έχθρες κ  μίση, αντιπαλότητες

Ζητούμενο 2^ο : Η μουσική διεθνής τέχνη

• Είναι  μια  παγκόσμια  γλώσσα  που  δεν  εμποδίζεται  από  εθνικά  θρησκευτικά  ή  γλωσσικά  σύνορα  και ενώνει όλους τους ανθρώπους με κοινές αισθητικές εμπειρίες.
• Η  μουσική  τροφοδοτεί  την  παγκόσμια  κοινότητα  με  πρότυπα  ζωής  και  δράσης,  συνοδεύει  κοινωνικούς αγώνες και κινήματα που διεκδικούν πανανθρώπινα δικαιώματα και αξίες. 
• Αποτελεί  ενοποιητική  δύναμη  ανάμεσα  στους  λαούς  και  καθώς  απευθύνεται  στο  συναίσθημα  καλλιεργεί  τις  ανθρώπινες  σχέσεις  συσφίγγοντας  τους  δεσμούς  μεταξύ  τους  πέρα  από  τα  συμφέροντα και τις πολιτικές σκοπιμότητες. 
• Η  διοργάνωση  μουσικών  εκδηλώσεων,  φεστιβάλ  και  παγκόσμιων  συναυλιών  δημιουργεί  πολιτιστικές  γέφυρες  επικοινωνίας  που  αποτελούν  απάντηση  των  λαών  απέναντι  σε  διχαστικές  πολιτικές. 

ΘΕΜΑ Β

Β1. Πρόσωπα ιστορίας : είναι το ποιητικό υποκείμενο και ένας  διαβάτης που περνά το δρόμο τραγουδώντας. Αναφέρονται και άλλα πρόσωπα όπως οι φτωχοί, τα παιδιά, οι φίλοι.

Χώρος : είναι ο προσωπικός χώρος του ποιητικού υποκειμένου, ο κήπος και το σπίτι του. Γίνεται αναφορά στο δέντρο δηλώνοντας τη φύση, κάτω από τη σκάλα, δρόμος (στροφή), παράθυρο

Χρόνο : αναφέρεται στο παρελθόν, στη νεανική του ηλικία

Κεντρικό γεγονός : Το τραγούδι ενός διαβάτη που προκαλεί δυνατά συναισθήματα στους ακροατές.

Επίδραση: του ενεργοποιεί τη μνήμη (χωρίς αποτέλεσμα), του ξυπνά νοσταλγία για όνειρα και επιθυμίες, τον καθηλώνει και τον προβληματίζει Τέλος: ο διαβάτης απομακρύνεται και το τραγούδι δεν ακούγεται πια. Το ποιητικό υποκείμενο βρίσκεται σε απόγνωση και προβληματίζεται γιατί στιγμιαία είχε ξαναβρεί το νόημα της ζωής και πλέον δε γνωρίζει τι να κάνει.

Β2. α) α’ πληθυντικό : «κρυβόμαστε» : Με τη χρήση του α’ πληθυντικού προσώπου ο πομπός εντάσσει και τον εαυτό του στο θέμα που παρουσιάζει ή στην κατάσταση που περιγράφει. Έτσι, τονίζει την καθολικότητα ενός φαινομένου ή την αναγκαιότητα συλλογικής δράσης για την αντιμετώπιση ενός προβλήματος (ταύτιση, συλλογική ευθύνη). Ο λόγος αποκτά οικειότητα, αμεσότητα και ζωντάνια.

α’ ενικό : «υπήρξα» :  Με τη χρήση του α’ ενικού προσώπου αναδεικνύεται η προσωπική και εξομολογητική διάθεση του πομπού. Ο δέκτης έχει την αίσθηση ότι επικοινωνεί νοερά με τον πομπό, ο οποίος του εκθέτει τις σκέψεις του και εξομολογείται τα συναισθήματα και τους προβληματισμούς του. Έτσι, δημιουργείται μια σχέση οικειότητας και εμπιστοσύνης ανάμεσα στον πομπό και τον δέκτη του κειμένου.

β’ ενικό: «αφήσατε» : Με τη χρήση του β’ ενικού προσώπου εκφράζεται η προσπάθεια του πομπού να προσεγγίσει λογικά και συναισθηματικά το δέκτη. Έτσι, ο λόγος αποκτά οικειότητα, αμεσότητα και ζωντάνια, καθώς φαίνεται πως «ανοίγει» ένας διάλογος, κατά τη διάρκεια του οποίου ο πομπός επιδιώκει την ενεργό εμπλοκή του δέκτη σε όσα γράφονται ή λέγονται.

α) εικόνα : «Τα κάγκελα του κήπου υγρά απ’ τη βροχή»

μεταφορά : «η σιωπή κάνει τον κόσμο  πιο μεγάλο»

παρομοίωση: «σαν τους φτωχούς »

Β3 α.

Η απάντηση είναι ελεύθερη 

... νοσταλγία για τα παιδικά μου χρόνια, μελαγχολία για όσα όνειρα δεν πραγματοποιήθηκαν, ανησυχία για το μέλλον...