Οι «μεσαιωνικές» διατάξεις που στερούν από τους αναπληρωτές εκπαιδευτικούς δικαιώματα βασικά για κάθε εργαζόμενο

Χρήστος Κάτσικας

Ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών «Ο Περικλής» καταγγέλλει τις τεράστιες ελλείψεις στην Παράλληλη Στήριξη και την υποβάθμιση της Ειδικής Αγωγής, που έχουν οδηγήσει σε εξάντληση και επικίνδυνες συνθήκες για τους εκπαιδευτικούς.

Αφορμή στάθηκε σοβαρό εργατικό ατύχημα αναπληρωτή εκπαιδευτικού Παράλληλης Στήριξης, ο οποίος τραυματίστηκε κατά τη διάρκεια της εργασίας του, χωρίς η Διοίκηση να αναλάβει τις ευθύνες της.

για το συγκεκριμένο περιστατικό εργατικού ατυχήματος, η Διοίκηση η οποία έχει και την  υπαιτιότητα, όχι μόνο δεν αναλαμβάνει τις ευθύνες της αλλά με βάση το απαράδεκτο καθεστώς που διέπει τις αναρρωτικές άδειες των αναπληρωτών, ο συνάδελφός μας θα χάσει τις μισές αποδοχές του για τις μέρες της άδειας, θα χάσει τις μέρες αυτές από την προϋπηρεσία του και δεν έχει δικαίωμα  μέχρι τη λήξη της σύμβασής του σε άλλη αναρρωτική άδεια αν αρρωστήσει. Με λίγα λόγια «και δαρμένος και κερατάς»!

Συγκεκριμένα

Σε αντίθεση με τους μόνιμους εκπαιδευτικούς, οι αναπληρωτές που τραυματίζονται εν ώρα υπηρεσίας βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα άδικο και αναχρονιστικό καθεστώς:
η αναρρωτική άδεια τους δεν μπορεί να υπερβεί τις 15 ημέρες, ακόμη κι αν το ατύχημα απαιτεί μακρόχρονη αποθεραπεία. Μετά το δεκαπενθήμερο, κόβεται η μισθοδοσία και παύει να προσμετράται η προϋπηρεσία τους — μια πρακτική που θυμίζει άλλες εποχές.

Οι αριθμοί της εκπαιδευτικής ανισότητας

Σύμφωνα με τον «Προϋπολογισμό Επιδόσεων 2024», στα σχολεία της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης υπηρετούν 127.190 μόνιμοι εκπαιδευτικοί.
Παράλληλα, μέχρι τον Νοέμβριο του 2023 είχαν προσληφθεί 45.159 αναπληρωτές, αριθμός που αναμένεται να ξεπεράσει τις 50.000 ως το τέλος του έτους.

Πρόκειται δηλαδή για ένα τρίτο του συνολικού εκπαιδευτικού δυναμικού που υπηρετεί σε καθεστώς επισφάλειας και μειωμένων δικαιωμάτων.

Τέσσερα περιστατικά – ένα κοινό νήμα αδικίας

Ηλεία: λιποθυμία νηπιαγωγού σε μονοθέσιο σχολείο

Σε μονοθέσιο νηπιαγωγείο της Ηλείας, μια νηπιαγωγός λιποθύμησε μπροστά στα παιδιά, χωρίς κανείς άλλος να βρίσκεται παρών. Μόνο χάρη στην τυχαία παρουσία γονέα αποφεύχθηκαν τα χειρότερα. Το περιστατικό ανέδειξε για άλλη μια φορά τη γυμνή ευθύνη της Πολιτείας απέναντι στους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές, αλλά και τη συνεχή ψυχοσωματική εξάντληση των αναπληρωτών.

Ζωγράφου: κάταγμα εν ώρα υπηρεσίας

Σε νηπιαγωγείο του Ζωγράφου, αναπληρώτρια νηπιαγωγός έπεσε και έσπασε το πόδι της. Παρότι το περιστατικό αναγνωρίστηκε ως εργατικό ατύχημα, ενημερώθηκε από τη Διεύθυνση Εκπαίδευσης ότι δεν δικαιούται πάνω από 15 ημέρες αναρρωτικής άδειας. Μετά το πέρας τους, θα κοπεί η μισθοδοσία και δεν θα προσμετρηθεί προϋπηρεσία.

Η εκπαιδευτικός βρέθηκε, έτσι, τιμωρημένη για τον τραυματισμό της, σε πλήρη αντίθεση με όσα ισχύουν για τους μόνιμους.

Ολυμπιακό Χωριό: τραυματισμός σε σεμινάριο

Παρόμοια ιστορία και για καθηγητή Φυσικής Αγωγής που τραυματίστηκε κατά τη διάρκεια επιμορφωτικού σεμιναρίου στο Ολυμπιακό Χωριό. Αν και επρόκειτο για καθαρά εργατικό ατύχημα, ενημερώθηκε ότι μετά τις 15 ημέρες σταματούν τα ένσημα και ο μισθός του.

Λαγκαδάς: «Μου αφαιρούν προϋπηρεσία και ένσημα!»

Ακόμη πιο σκληρή είναι η περίπτωση αναπληρώτριας δασκάλας Ειδικής Αγωγής, η οποία τραυματίστηκε προσπαθώντας να προστατεύσει μαθητή της από πτώση. Με κάταγμα στο πόδι και ιατρική σύσταση για μακρόχρονη ανάρρωση, ενημερώθηκε ότι θα της αφαιρεθούν μόρια, ένσημα και αποδοχές για τις ημέρες πέραν των 15.
Η ίδια, σε επιστολή της προς το ΥΠΑΙΘΑ, ρωτά:

«Οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί δεν είναι άνθρωποι; Δεν έχουν τις ίδιες υποχρεώσεις με τους μόνιμους; Γιατί δεν έχουν τα ίδια δικαιώματα;»

«Μεσαίωνας» με κρατική υπογραφή

Ο πρόεδρος του Α΄ Συλλόγου Εκπαιδευτικών ΠΕ Αθηνών, Δημήτρης Μαριόλης, σχολιάζει δηκτικά: 

«Τι έχει να πει η κυβέρνηση για την ασφάλεια των παιδιών και των εκπαιδευτικών στα τρισάθλια νηπιαγωγεία του Ζωγράφου και αλλού; Μήπως προτίθεται να μεταθέσει κι αυτές τις ευθύνες στους εκπαιδευτικούς, όπως έκανε με τον έλεγχο των κτιρίων;»

Οι περιπτώσεις αυτές αποκαλύπτουν ένα σύστημα άνισης μεταχείρισης που αφήνει τους αναπληρωτές εκτεθειμένους, χωρίς ουσιαστική ασφαλιστική και ιατρική κάλυψη σε περίπτωση ατυχήματος.

Ζήτημα αξιοπρέπειας και ισονομίας

Οι αναπληρωτές αποτελούν τον θεμέλιο λίθο του εκπαιδευτικού συστήματος, καθώς καλύπτουν μόνιμα πάγιες ανάγκες. Ωστόσο, παραμένουν εργασιακά «δεύτερης κατηγορίας», χωρίς πλήρη ασφαλιστικά δικαιώματα, χωρίς σταθερότητα, χωρίς προοπτική μονιμότητας.

Η αντιμετώπισή τους σε περιπτώσεις εργατικού ατυχήματος δεν είναι απλώς παράλειψη, αλλά παραβίαση της ισονομίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Η επικαιροποίηση του νομοθετικού πλαισίου είναι όχι μόνο αναγκαία αλλά επείγουσα.

Ενημερωτικό πλαίσιο:

Το ελληνικό σχολείο δεν μπορεί να μιλά για ψηφιακό μετασχηματισμό και καινοτομία όταν οι άνθρωποι που το στηρίζουν μένουν απροστάτευτοι ακόμη και μετά από εργατικό ατύχημα.
Η ισότιμη μεταχείριση των αναπληρωτών δεν είναι πολυτέλεια — είναι ζήτημα δικαιοσύνης.