Το σχόλιο της Δευτέρας: Με αφορμή μια ενημέρωση από σχολικό σύμβουλο

Ήρθε η μέρα της “μεγάλης” ενημέρωσης για το πολλαπλό βιβλίο.

Καθίσαμε στις καρέκλες μας, όπως τόσες φορές έχουμε ζητήσει από τους μαθητές μας να κάνουν, έτοιμοι να ακούσουμε, να μάθουμε, να καταλάβουμε. Άλλωστε, δε μας ζητούν να διαλέξουμε χρώμα για τις κουρτίνες της τάξης. Μας ζητούν να επιλέξουμε το βιβλίο με το οποίο θα μάθουν γράμματα, ιστορία και επιστήμες χιλιάδες παιδιά.

Η παρουσίαση ξεκίνησε με ένα PowerPoint. Ένα PowerPoint που κατάφερε το δύσκολο: να μιλά για τα νέα βιβλία χωρίς να γνωρίζει ακριβώς πόσα βιβλία υπάρχουν. Στην Α΄ Δημοτικού ένα βιβλίο, στη Δ΄ Δημοτικού ένα βιβλίο… εκτός από το μικρό πρόβλημα ότι τα βιβλία είναι περισσότερα.

Και τότε ήρθε η λύση στο μεγάλο πρόβλημα του χρόνου.

Πώς θα αξιολογήσουμε δεκάδες βιβλία μέσα σε λίγες ημέρες;

Με ένα μικρό “κόλπο”.

Να ανοίξουμε, λέει, μια συγκεκριμένη ενότητα – ας πούμε την ενότητα 10 – σε όλα τα βιβλία και να συγκρίνουμε ποιο την παρουσιάζει καλύτερα.

Για μια στιγμή νιώσαμε ανακούφιση (;!).

Τόσα χρόνια πανεπιστήμια, παιδαγωγικές σχολές, επιμορφώσεις, μεταπτυχιακά, εμπειρία μέσα στην τάξη, άγχος για τη μάθηση των παιδιών… και τελικά η επιλογή του σχολικού βιβλίου μπορεί να κριθεί από την Ενότητα 10.

Ποιος ξέρει; Ίσως αύριο να επιλέγουμε και γιατρούς εξετάζοντας μία μόνο ακτινογραφία. Να διαλέγουμε σπίτι κοιτάζοντας μόνο το μπάνιο.

Η παρουσίαση συνεχίστηκε. Μάθαμε ότι τα παιδιά δε θα χρειάζεται να κουβαλούν βιβλία στο σπίτι. Θα υπάρχουν QR codes, ψηφιακές διαδρομές και πρόσβαση από οθόνες. Και όταν εκφράσαμε την ανησυχία μας για το γεγονός ότι καθημερινά προσπαθούμε να περιορίσουμε την έκθεση των παιδιών στις οθόνες, ενώ αρκετές χώρες επανεξετάζουν πλέον τη χρήση τους στην εκπαίδευση, η απάντηση  ήταν σχεδόν ποιητική:

“Ναι, αλλά στην Ελλάδα δεν το έχουμε δοκιμάσει.”

Και πράγματι. Δεν έχουμε δοκιμάσει πολλά πράγματα. Δεν έχουμε δοκιμάσει να μάθουμε κολύμπι πηδώντας όλοι μαζί από ένα καράβι. Ούτε να φτιάξουμε γέφυρες χωρίς σχέδια. Αλλά κάπου υπάρχει ένας λόγος γι’ αυτό.

Κι όμως, κάποτε είχαμε ακούσει ότι το πιο σημαντικό εργαλείο του εκπαιδευτικού είναι το σχολικό βιβλίο. Όχι η οθόνη. Όχι το QR code. Το βιβλίο.

Πίσω όμως από το γέλιο μένει μια πίκρα.

Γιατί εμείς δεν γελάμε με το βιβλίο. Το βιβλίο είναι η καθημερινότητά μας. Είναι τα χέρια των παιδιών που το ξεφυλλίζουν, οι σημειώσεις στο περιθώριο, οι σελίδες που τσαλακώνονται μέσα στις σχολικές τσάντες, οι ιστορίες που διαβάζονται φωναχτά μέσα στην τάξη.

Γι’ αυτό και η επιλογή του δεν μπορεί να γίνει με βιασύνη, με προχειρότητα ή με “κόλπα”.

Αν το πολλαπλό βιβλίο είναι μια τόσο σημαντική εκπαιδευτική αλλαγή, τότε αξίζει κάτι περισσότερο από μια παρουσίαση με λάθη, λίγες διαφάνειες και μια συμβουλή του τύπου: “Κοιτάξτε την Ενότητα 10”.

Αξίζει χρόνο. Αξίζει σοβαρότητα. Και, πάνω απ’ όλα, αξίζει σεβασμό στους εκπαιδευτικούς και στα παιδιά που καλούνται να το ζήσουν.