Τη θέση της ΝΔ για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια τη γνωρίζουμε καλά. Τη μάθαμε και από την καλή και από την ανάποδη. Ο αγρίως νεοφιλελεύθερος Μητσοτάκης και η κυβέρνησή του, δεν δίστασε αρχικά να καταστρατηγήσει το άρθρο 16 του συντάγματος, που απαγορεύει ρητώς και διά ροπάλου την ίδρυση και λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων, με το ανίερο τέχνασμα της επίκλησης άλλου άρθρου (άρθρο 28), βάσει του οποίου το κοινοτικό δίκαιο, δηλαδή το δίκαιο των ισχυρών ιμπεριαλιστικών κρατών, που κάνουν το κουμάντο στην ΕΕ, κατισχύει του ελληνικού δικαίου.

Το αστικό σύνταγμα, όμως, δεν είναι οποιοσδήποτε «εθνικός νόμος» για να υποχωρήσει έναντι «του διεθνούς δικαίου». Αποτελεί θεμελιακό νόμο κάθε κοινωνικοοικονομικού σχηματισμού και αποτυπώνει αυτό που ήδη έχει συντελεστεί.

Η ξενόδουλη και δουλοπρεπής, όμως, κυβέρνηση Μητσοτάκη με την ερμηνεία που σκόπιμα έδωσε, με τη βοήθεια πρόθυμων συνταγματολόγων και του δικαστήριου που εφαρμόζει το «δίκαιο του μονάρχη», του ΣτΕ, για να υπηρετήσει τα ξένα και ντόπια συμφέροντα, ουσιαστικά κατάργησε το σύνταγμα, στο οποίο στα λόγια ομνύει, αλλά στην πράξη το έχει κάνει ήδη «κόσκινο». 

Η παράκαμψη, η καταστρατήγηση του άρθρου 16 ήταν παράνομη και για το λόγο ότι αυτό είναι σαφέστατο ως προς την απαγόρευση εμπλοκής ιδιωτών στην ανώτατη εκπαίδευση («Η σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται»). Σημειωτέον ότι κάθε άρθρο του συντάγματος είναι αυτοτελές ως προς την ερμηνεία του. Κάθε διάταξή του έχει ισότιμη και ισοβαρή αξία με κάθε άλλη και δεν μπορεί να ισοσκελιστεί από άλλη διάταξη.

Πλην, όμως, ο Μητσοτάκης δεν ορρωδεί προ ουδενός, προκειμένου να προωθήσει με όλα τα μέσα την εμπορευματοποίηση και της ανώτατης εκπαίδευσης. 

Τώρα, λοιπόν, κάνει και το δεύτεο βήμα, θέλοντας να κατεδαφίσει μια κι έξω την συνταγματική επιταγή της απαγόρευσης ίδρυσης και λειτουργίας ΑΕΙ από εμπόρους της γνώσης και επιχειρηματικά συμφέροντα. 

Και μπορεί η συνταγματική αναθεώρηση να αποτελεί ένα επικοινωνιακό τέχνασμα, με το οποίο ο Μητσοτάκης προσπαθεί να «ρίξει τη μπάλα στην εξέδρα» και να ξεφύγει από το λάκκο με τα σκ@τ@ στον οποίο τον έχουν ρίξει τα αμέτρητα σκάνδαλα, και μπορεί αυτή (η συνταγματική αναθεώρηση) να πάει άπατη, μιας και κανένα κόμμα της αστικής αντιπολίτευσης δεν του κάνει το χατίρι να τον στηρίξει τη στιγμή που είναι σε ολοφάνερη πολιτική αποδρομή, πλην, όμως, η πρότασή του για πλήρη στην ουσία κατάργηση του άρθρου 16, φανερώνει τις δόλιες απόψεις του για την Παιδεία.

Το σφιχτοδέσιμο του παραδοσιακού κόμματος του μεγάλου κεφαλαίου, της ΝΔ, με τα καπιταλιστικά συμφέροντα, μαρτυρούν και η αδίστακτη και προκλητική πανεπιστημιοποίηση των κολλεγίων, που βαφτίστηκαν Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ) και τα αλισβερίσια των βουλευτών του και των μηχανισμών (όπως αυτού της δήθεν «ανεξάρτητης» Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης που σκανδαλωδώς έδωσε άδειες ίδρυσης και λειτουργίας σε «πανεπιστήμια του ενός ορόφου» ή σε κυπριακά ιδιωτικά «πανεπιστήμια» με πανάκριβα δίδακτρα χωρίς προηγουμένως να έχουν εγκριθεί έστω για τα μάτια τα «προγράμματα σπουδών») με τα «μαγαζιά» των εμπόρων πώλησης «πτυχίων» ανώτατης εκπαίδευσης.

Θυμίζουμε ότι ο ίδιος ο πρόεδρος της ΕΘΑΑΕ Περικλής Μήτκας μπήκε και πρόεδρος σε δυο επιτροπές (ΕΕΑ) που ήλεγξαν δύο υπό εξέταση κολλέγια, τη στιγμή που στη συνέχεια θα καλούνταν ο ίδιος, ως πρόεδρος της ΕΘΑΑΕ, να επικυρώσει τα πορίσματα των επιτροπών στα οποία ήταν ο ίδιος πρόεδρος! (όλως τυχαίως και τα δύο αυτά κολλέγια πήραν τελικά άδεια).

Ο ίδιος δε, επέλεξε σαν δεύτερο μέλος της επιτροπής για τον έλεγχο του Open University-συνεργασία με κολλέγιο Ανατόλια, την καθηγήτρια εξωτερικού Ζιζή Παπαχαρίσση, η οποία έχει σχέση με το Ανατόλια, καθώς ήταν απόφοιτος του λυκείου αυτού της χρονιάς 1991, φοιτήτρια του κολεγίου ACT μέχρι το 1993 και στη συνέχεια δωρήτριά του.

Και ο πρώην γενικός γραμματέας του υπουργείου Παιδείας, που ετοίμασε το σχετικό νομικό πλαίσιο, Οδυσσέας Ζώρας, ανέλαβε Πρύτανης του Μη Κρατικού Πανεπιστήμιου «The University of Keele, Greece»!

Τώρα δε, και ο Ευριπίδης Στυλιανίδης, βουλευτής της ΝΔ και πρώην υπουργός Παιδείας, εκλέχτηκε με πολλά ταρατατζούμ Κοσμήτορας της Νομικής Σχολής του ιδιωτικού Ευρωπαϊκού Πανεπιστήμιου Κύπρου, που την άνοιξη του 2026 κατέθεσε αίτηση να ιδρύσει παράρτημα-ΝΠΠΕ στην Ελλάδα.

ΠΑΣΟΚ: διαχρονικός υποστηρικτής 

Η ιστορική διαδρομή και η θέση για «μη κρατικά μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια»:

Το 2006, ο Καραμανλής, άνοιξε την ιστορία αναθεώρησης του Συντάγματος, στον πυρήνα της οποίας ήταν η αναθεώρηση του άρθρου 16.

Τον Νοέμβρη του 2006 πραγματοποιήθηκε η σύσκεψη των συντονιστών του πολιτικού συμβούλιου του ΠΑΣΟΚ, που αποφάσισε ομόφωνα, παρά το σκεπτικισμό που εξέφρασαν κάποια στελέχη, μπροστά στον κίνδυνο το ΠΑΣΟΚ να βρεθεί αντιμέτωπο με πλατιά κοινωνικά στρώματα, να στηρίξει το ΠΑΣΟΚ την αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος, που θ’ ανοίξει το δρόμο για τη λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων. Ο Γιωργάκης, τότε αρχηγός του ΠΑΣΟΚ, ήταν ανένδοτος σε αυτήν την κατεύθυνση και μαζί του συμπαρατάχθηκαν οι Βάσω Παπανδρέου, Μιλένα Αποστολάκη, Μαρία Δαμανάκη, Ευάγγελος Βενιζέλος, Χρήστος Παπουτσής και Θόδωρος Πάγκαλος, η υπεύθυνη της σύνταξης του προγράμματος Αννα Διαμαντοπούλου, η γραμματέας Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου και ο γραμματέας της κοινοβουλευτικής ομάδας Δημήτρης Ρέππας. 

Τον Δεκέμβρη του 2006, όσο η σύγκρουση γενικευόταν και το φοιτητικό κίνημα έδειχνε τα «δόντια» του, πασόκοι άρχισαν να μαζεύουν υπογραφές κατά της αναθεώρησης του άρθρου 16, ζητώντας εσωτερικό δημοψήφισμα, επειδή θεωρούσαν ότι αυτή, η αναθεώρηση, «έχει προκαλέσει όχι μόνο σύγχυση και αμηχανία στα μέλη τα στελέχη και τους φίλους του Κινήματος, αλλά και απορία και δυσφορία στους δημοκρατικούς πολίτες». Η πρωτοβουλία των υπογραφών ξεκίνησε από στελέχη της νεολαίας και στη συνέχεια το κείμενο υπογράφηκε από εκατοντάδες στελέχη και μέλη του ΠΑΣΟΚ. Ανάμεσά τους ο πρόεδρος της ΑΔΕΔΥ, στελέχη της συνδικαλιστικής και αυτοδιοικητικής γραφειοκρατίας, πανεπιστημιακοί, στελέχη της νεολαίας, μέλη του εθνικού συμβουλίου, εκπαιδευτικοί κ.ά. Από αυτήν την πρωτοβουλία απουσίαζαν οι υπογραφές Βενιζέλου και Λοβέρδου, που στα όργανα δεν έκαναν καμιά αντιπολίτευση στον Γιωργάκη. Ο Γιωργάκης, σε αυτήν τη φάση, απέρριψε συλλήβδην την πρωτοβουλία και την έριξε στο καλάθι των αχρήστων.

Ετσι φτάσαμε στον Γενάρη του 2007 και οι διαδικασίες για την αναθεώρηση του άρθρου 16 μπήκαν στην τελική τους φάση. Στα μέσα του μήνα άρχισε η σχετική συζήτηση στην κοινοβουλευτική επιτροπή και το Φλεβάρη ήταν προγραμματισμένο να γίνει η συζήτηση και η πρώτη ψηφοφορία στην Ολομέλεια της Βουλής. Ενα μήνα μετά θα γινόταν η δεύτερη ψηφοφορία στην Ολομέλεια (χωρίς συζήτηση), που αν όλα πήγαιναν καλά, όπως τα σχεδίαζαν, θα είχε καθαρά τυπικό χαρακτήρα, με δεδομένο ότι είχε διαμορφωθεί ένα μαύρο μέτωπο ΝΔ και ΠΑΣΟΚ υπέρ της αναθεώρησης του άρθρου 16.

Στόχος ήταν  ο μαγικός αριθμός των 180 βουλευτών. Τόσοι ήταν οι ψήφοι που απαιτούνταν για να καθοριστεί ως αναθεωρητέα η συγκεκριμένη συνταγματική διάταξη και να έχει εντελώς λυμένα τα χέρια της η επόμενη κυβέρνηση, ώστε με μια απλή πλειοψηφία 151 ψήφων να ορίσει όπως ήθελε, χωρίς να δεσμεύεται από τίποτα, το περιεχόμενο της νέας διάταξης, που θα επέτρεπε την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων.

Η συνέχεια ματαίωσε τα σχέδια του Γιωργάκη και του ΠΑΣΟΚ, επειδή το φοιτητικό κίνημα δεν έδειξε αδυναμία, αλλά γιγαντώθηκε τραβώντας μαζί του και άλλα κομμάτια της εκπαιδευτικής κοινότητας και της εργαζόμενης κοινωνίας.

Τελικά το μαύρο μέτωπο ΝΔ-ΠΑΣΟΚ έσπασε. Το ΠΑΣΟΚ αποσύρθηκε από την αναθεώρηση του Συντάγματος, επειδή τρόμαξε από την δυναμική του κινήματος.

Εχει, λοιπόν, το ΠΑΣΟΚ στο πολιτικό DNA του την άποψη ότι πρέπει να επιτραπεί η ίδρυση και λειτουργία ιδιωτικών ΑΕΙ.

Επειδή, όμως, στη σημερινή συγκυρία και μπροστά στις εκλογές δεν θέλει να αυτοκτονήσει πολιτικά, προσβλέποντας και πάλι στην εξουσία (σε συγκυβέρνηση έστω με άλλο κόμμα), με τον Μητσοτάκη κυριολεκτικά να παραπαίει. Επειδή έχει προηγηθεί ο τραγέλαφος της πανεπιστημιοποίησης των κολλεγίων, που αποκάλυψε στα μάτια της εργαζόμενης κοινωνίας το παιχνίδι που παίζεται με τα επιχειρηματικά συμφέροντα που δραστηριοποιούνται στο χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης, από το οποίο όφελος θα δουν μόνο τα παιδιά της ελίτ με τις «βαθιές τσέπες», όταν η συντριπτική πλειοψηφία της νεολαίας ματώνει για την εισαγωγή στα δημόσια ΑΕΙ. Επειδή είναι πρόσφατος ο αγώνας του φοιτητικού κινήματος αλλά και πανεπιστημιακών ενάντια στα ιδιωτικά πανεπιστήμια και την καταστρατήγηση του άρθρου 16 από την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Επειδή στην εργαζόμενη κοινωνία γενική και βαθιά είναι η αγανάκτηση για την πολιτική της κυβέρνησης σε όλα τα επίπεδα. Επειδή στους εκπαιδευτικούς υπάρχει μεγάλη αναταραχή, θυμός και οργή για τις τρομοκρατικές διώξεις, το μπαράζ πειθαρχικών και την πολιτική υποβάθμισης και εμπορευματοποίησης της δημόσιας Παιδείας (σ.σ. η συνδικαλιστική παράταξη του ΠΑΣΟΚ διατηρεί ισχυρές ρίζες στα συνδικάτα των εκπαιδευτικών ειδικά στην Πρωτοβάθμια). Για όλους αυτούς τους λόγους, το ΠΑΣΟΚ αποφάσισε να κάνει ένα ψευτο-λίφτινγκ της θέσης του για την αναθεώρηση του άρθρου 16 και της τακτικής που θα ακολουθήσει.

Θυμίζουμε ότι στο πλευρό του Μητσοτάκη, όταν αυτός ξεκίνησε την προσπάθεια κατεδάφισης του άρθρου 16, τάχθηκε εξ αρχής ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚΙΝΑΛ Ανδρουλάκης («δεν θα μπούμε εμπόδιο στην ίδρυση ενός ιδιωτικού Πανεπιστημίου»: συνέντευξη στην Καθημερινή 18/6/2023), Στη συνέχεια, σταδιακά αποστασιοποιήθηκε και από το «δεν θα σταθούμε εμπόδιο στην ίδρυση μη κρατικών μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων που θα πληρούν πολύ αυστηρές προδιαγραφές-Οχι στο κυπριακό μοντέλο, Ναι στο Σκανδιναβικό», πέρασε στο «δεν θα ψηφίσουμε το νόμο». Ολα αυτά όχι για λόγους αρχής, αλλά επειδή αντίκρισε και πάλι στους δρόμους το φοιτητικό κίνημα να παλεύει με επιμονή και διάρκεια, αγκαλιάζοντας και άλλα τμήματα της πανεπιστημιακής κοινότητας, της κοινωνίας αλλά και νομικούς και αντιλήφθηκε το πολιτικό κόστος που θα πλήρωνε το κόμμα του, που ονειρεύεται κυβερνητική εξουσία.

Σήμερα δε (10/6/2026), στη συζήτηση στη Βουλή, στην πρεμιέρα της συνταγματικής αναθεώρησης, ο Ανδρουλάκης δήλωσε ότι «το ΠαΣοΚ δίνει συναίνεση μόνο στη δεύτερη αναθεωρητική Βουλή, γιατί πρέπει πρώτα να μιλήσει ο ελληνικός λαός», ενώ στους τρεις πυλώνες της πρότασης της Χαριλάου Τρικούπη, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚΙΝΑΛ επιμελώς δεν αναφέρθηκε στην αναθεώρηση του άρθρου 16.

Η απάτη των «μη κρατικών μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων»

Η θέση για «μη κρατικά μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια», που ρητώς δήθεν πρέπει να αναφέρεται σε ενδεχόμενη αναθεώρηση του άρθρου 16, με παράλληλη στήριξη του δημόσιου πανεπιστήμιου και ίδιες προϋποθέσεις εισαγωγής με τα δημόσια ΑΕΙ, είναι στην πραγματικότητα το καμουφλάζ, η «ντροπαλή» αποδοχή και υποστήριξη της ίδρυσης και λειτουργίας ιδιωτικών πανεπιστημίων.

Καταρχάς, να διευκρινίσουμε ότι οι λεγόμενοι «μη κερδοσκοπικοί» οργανισμοί (συνήθως ΜΚΟ, σωματεία, ιδρύματα παροχής υπηρεσιών πολιτιστικής ή μορφωτικής φύσης, κ.λπ.) τύποις δεν διανέμουν τα κέρδη που απορρέουν από τις δραστηριότητές τους στα μέλη ή τους ιδρυτές τους, αλλά τα χρησιμοποιούν για την επίτευξη των στόχων τους. 

Παρόλ’ αυτά πλείστες είναι οι περιπτώσεις που έχουν καταγγελθεί ότι και αυτός ο όρος έχει καταστρατηγηθεί από τους διαχειριστές τους (επιλεκτική διανομή υψηλών μισθών, επιδίωξη προσωπικών συμφερόντων, κ.λπ.).

Εκείνο, όμως, που ενδιαφέρει την εργαζόμενη κοινωνία, που υποτίθεται ότι είναι αποδέκτης των οφελών της δραστηριότητας αυτών των οργανισμών, και η οποία είναι το μεγάλο υποζύγιο της φορολογίας και υποφέρει από τους μισθούς πείνας και τα δεινά της μείωσης και απαξίωσης των κοινωνικών και μορφωτικών υπηρεσιών, που κατά τα άλλα είναι υποχρεωμένο το αστικό κράτος να της παρέχει, είναι η η αντιμετώπιση που έχουν αυτοί οι οργανισμοί από το κράτος και τις κυβερνήσεις, σε αντιδιαστολή με τη δική της αντιμετώπιση.

Σε αντιδιαστολή, λοιπόν, με την αντιμετώπιση της εργαζόμενης κοινωνίας, οι «μη κερδοσκοπικοί» οργανισμοί έχουν ευνοϊκή μεταχείριση, πλούσιες επιδοτήσεις από τον κρατικό κορβανά, φοροαπαλλαγές, νομή ολόκληρων κρατικών επικερδών «φιλέτων» κ.λπ. 

Οσον αφορά δε, τους «μη κερδοσκοπικούς» οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στην εκπαίδευση, ο όρος δεν σημαίνει σε καμιά περίπτωση απαλλαγή των «πελατών φοιτητών» από τσουχτερότατα δίδακτρα. Και βεβαίως αυτά τα «μη κρατικά-μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια» θα τυγχάνουν όλων των «ευεργετημάτων» από το αστικό κράτος, τη στιγμή που τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια, συστηματικά υποχρηματοδοτούνται και εξωθούνται στην επιχειρηματική λειτουργία, προκειμένου να επιβιώσουν.

Κοντολογίς, και τα «μη κρατικά-μη κερδοσκοπικά» πανεπιστήμια απευθύνονται αποκλειστικά στην ελίτ, και βαθαίνουν στην πράξη τον ταξικό διαχωρισμό της κοινωνίας.  

Απάτη είναι και η δήλωση για τις ίδιες προϋποθέσεις εισαγωγής με τους υποψήφιους για τα δημόσια ΑΕΙ. 

Γιατί τότε δεν έχει κανένα νόημα η καταβολή τσουχτερών διδάκτρων, όταν οι κατέχοντες θα είναι υποχρεωμένοι να υποστούν από πάνω και τη βάσανο των πανελλαδικών ή των συνεχών αξιολογικών κρίσεων και της κατοχύρωσης υψηλής βαθμολογίας στα μαθήματα. 

Το παράδειγμα των ΗΠΑ, που ως γνωστόν, είναι ο παράδεισος των ιδιωτικών πανεπιστημίων, τα περισσότερα εκ των οποίων είναι «μη κερδοσκοπικά», είναι τρανταχτό.

Τα τεράστια δίδακτρα, το χρέος που κουβαλούν οι φοιτητές τους με το καλημέρα της αποφοίτησής τους, λόγω των δανείων τα οποία εξωθούνται να πάρουν για να ανταπεξέλθουν στο μεγάλο κόστος σπουδών (το χρέος των Αμερικανών σε σπουδαστικά δάνεια έχει ανέλθει σε τουλάχιστον 1,6 τρις. δολάρια!) και τα σκάνδαλα με τους καθηγητάδες και διευθυντάδες, οι οποίοι εκτός της θεσούλας τους σε ιδιωτικά πανεπιστήμια κατείχαν θέσεις και σε διοικητικά συμβούλια τραπεζών και εταιριών παροχής φοιτητικών δανείων, που έπαιρναν μεγάλα πακέτα μετοχών ή επιχορηγήσεων από τις εταιρίες αυτές και λειτουργούσαν σαν ντίλερ για να κατευθύνουν τους φοιτητές των πανεπιστημίων να δανειστούν απ’ αυτές (δες: ΗΠΑ: Η μεγάλη μπίζνα των φοιτητικών δανείων) είναι μόνο ένα μέρος των ειδήσεων που έχουν γίνει γνωστές.