Χρήστος Κάτσικας

«Έχουμε ένα μέλλον να χτίσουμε, όχι να υποστούμε» : Υπερπλήρεις τάξεις, ελλείψεις εκπαιδευτικών, εξαντλητικά ωράρια και σχολικά κτίρια σε κακή κατάσταση βρίσκονται στον πυρήνα της οργής

Σε μία από τις μεγαλύτερες μαθητικές κινητοποιήσεις των τελευταίων ετών εξελίσσονται οι διαμαρτυρίες στη Γαλλία, με εκατοντάδες λύκεια να παραμένουν κλειστά ή να αντιμετωπίζουν αποκλεισμούς, καταλήψεις και διακοπές μαθημάτων, την ώρα που σε πολλές πόλεις σημειώνονται συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών δυνάμεων.

Μέχρι το μεσημέρι της Παρασκευής, 564 σχολεία και εκπαιδευτικά ιδρύματα είχαν επηρεαστεί από τις κινητοποιήσεις, ενώ περίπου 600 άνθρωποι είχαν συλληφθεί μέσα στην ημέρα. Συνολικά, από την έναρξη των ταραχών, σχεδόν 3.000 μαθητές λυκείου έχουν τεθεί υπό κράτηση, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται το γαλλικό υπουργείο Εσωτερικών και διεθνή μέσα ενημέρωσης. 

Η κινητοποίηση, που ξεκίνησε από σχολεία της περιοχής του Παρισιού, έχει πλέον εξαπλωθεί σε ολόκληρη τη χώρα, με το Reuters να καταγράφει επεισόδια στο Στρασβούργο, στη Μασσαλία, στη Ρεν, στο Παρίσι και σε άλλες μεγάλες πόλεις. 

Από τις τάξεις των 35 και 40 μαθητών στους δρόμους

Στην καρδιά της κινητοποίησης βρίσκονται ζητήματα που οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί περιγράφουν ως χρόνια προβλήματα του γαλλικού σχολείου: υπερπλήρεις αίθουσες, ελλείψεις προσωπικού, χαμηλές αμοιβές εκπαιδευτικών, μεγάλα ημερήσια ωράρια, φθαρμένα σχολικά κτίρια και ακραίες θερμοκρασίες μέσα στις τάξεις κατά τους καύσωνες. 

Σε αρκετές περιπτώσεις οι μαθητές κάνουν λόγο για τμήματα που φτάνουν ακόμη και τα 40 παιδιά, ανεπαρκείς υποδομές και σχολεία όπου η καθημερινότητα έχει γίνει εξαιρετικά δύσκολη.

Στο Παντέν, έξω από το Παρίσι, μαθήτρια περιέγραψε στο Reuters τάξεις με 35 μαθητές, ελλείψεις ακόμη και σε καθίσματα και μεγάλες ουρές στο διάλειμμα για το μεσημεριανό γεύμα. 

«Το σχολείο είναι δικαίωμα, όχι προνόμιο»

Στο Παρίσι, μαθητές του Λυκείου Βολταίρου απέκλεισαν την είσοδο του σχολείου τους κρατώντας πλακάτ με συνθήματα για το δικαίωμα σε αξιοπρεπή δημόσια εκπαίδευση.

«Το σχολείο είναι δικαίωμα, όχι προνόμιο», ήταν ένα από τα μηνύματα των κινητοποιήσεων, ενώ μια 17χρονη μαθήτρια δήλωσε στον Guardian ότι οι νέοι θέλουν «να τους ακούσει η κυβέρνηση» και ελπίζουν η διαμαρτυρία να εξελιχθεί σε ευρύτερο κίνημα νεολαίας. 

Οι μαθητές διαμαρτύρονται επίσης για το σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια, για τις κοινωνικές ανισότητες που θεωρούν ότι επηρεάζουν την εκπαιδευτική πορεία, αλλά και για τις συνθήκες μέσα στις σχολικές αίθουσες κατά τους ακραίους καύσωνες της περασμένης άνοιξης και του καλοκαιριού. 

Από τη μαθητική διαμαρτυρία στις συγκρούσεις

Η κλιμάκωση, ωστόσο, είναι μεγάλη.

Στο Στρασβούργο έγινε χρήση δακρυγόνων, στη Μασσαλία εκτοξεύθηκαν πυροτεχνήματα εναντίον αστυνομικών, ενώ σε άλλες πόλεις καταγράφηκαν πυρκαγιές σε κάδους, ζημιές σε σχολικές εγκαταστάσεις και συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας. Περίπου 100 σχολεία έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές, ενώ το υπουργείο Παιδείας ανέφερε τραυματισμούς δεκάδων στελεχών της εκπαίδευσης, μεταξύ των οποίων και περίπου 40 διευθυντές σχολείων. 

Η κρίση έχει πλέον αποκτήσει έντονη πολιτική διάσταση, καθώς η Γαλλία βρίσκεται λίγους μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2027 και η συζήτηση για τον νέο προϋπολογισμό βρίσκεται στο επίκεντρο.

Η κυβέρνηση έχει καταγγείλει ότι τμήματα των κινητοποιήσεων έχουν μετατραπεί σε «αστική βία», ενώ κυβερνητικές πηγές και στελέχη έχουν κατηγορήσει τη La France Insoumise ότι υποκινεί ή ενθαρρύνει τις ταραχές. Το κόμμα απορρίπτει την κατηγορία και δηλώνει ότι στηρίζει τις ειρηνικές μαθητικές κινητοποιήσεις, καταγγέλλοντας παράλληλα την αστυνομική καταστολή. 

Η ένταση συνδέεται και με το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027, για το οποίο εκπαιδευτικά συνδικάτα και μαθητές εκφράζουν φόβους ότι δεν θα καλύψει τις ανάγκες των σχολείων. Το Reuters αναφέρει ότι η προβλεπόμενη αύξηση των δαπανών για την εκπαίδευση κατά 1,7% υπολείπεται του πληθωρισμού, ενώ η εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους αναμένεται να απορροφήσει ακόμη μεγαλύτερο μέρος των κρατικών δαπανών. 

Η κινητοποίηση δεν δείχνει να υποχωρεί

Παρά τις συλλήψεις, τα επεισόδια και το κλείσιμο εκατοντάδων σχολείων, δεν υπάρχουν προς το παρόν ενδείξεις ότι το μαθητικό κύμα υποχωρεί.

Εκπαιδευτικά συνδικάτα έχουν ήδη προαναγγείλει νέα πανεθνική κινητοποίηση εκπαιδευτικών, ενώ σε αρκετά σχολεία μαθητές δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν τις καταλήψεις και τους αποκλεισμούς έως ότου υπάρξει ουσιαστική απάντηση στα αιτήματά τους.

Το μήνυμα που επανέρχεται στις σχολικές πύλες και στα αυτοσχέδια οδοφράγματα είναι σαφές: οι μαθητές ζητούν περισσότερους εκπαιδευτικούς, μικρότερες τάξεις, ασφαλή σχολικά κτίρια και καλύτερες συνθήκες μάθησης, υποστηρίζοντας ότι δεν διαμαρτύρονται απλώς για το σχολείο που έχουν σήμερα, αλλά για το μέλλον που θεωρούν ότι τους στερείται.