Εθνικό απολυτήριο με βάση το 10

Νέο σύστημα εξετάσεων εισαγωγής στα Πανεπιστήμια

Χρήστος Κάτσικας

Οι αλλαγές σχεδιάζονται από το 2027

Οι εξετάσεις θα γίνονται αποκλειστικά από την Τράπεζα Θεμάτων

Προβλέπεται κατάργηση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής

Κάθε Τμήμα θα μπορεί να καθορίζει τα δικά του κριτήρια εισαγωγής.

Σχέδιο για σαρωτικές αλλαγές στη δομή του Λυκείου και την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση με όχημα τη θεσμοθέτηση του εθνικού απολυτηρίου βγάζει από το συρτάρι η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη.

Οπως ανακοίνωσε σε συνέντευξή της (ΕΡΤ), το εθνικό απολυτήριο «είναι μια μεγάλη συζήτηση που θα γίνει σε επίπεδο υπερκομματικό, κυρίως για το πώς μπορεί να δομηθεί». Σημείωσε ότι οι πανελλαδικές του 2026 θα διεξαχθούν κανονικά και ότι η πλήρης εφαρμογή του νέου συστήματος προβλέπεται μετά το 2027 και εμφανίστηκε καθησυχαστική: «Για τα παιδιά τα οποία ετοιμάζονται αυτή τη χρονιά και είναι στη Β’ τάξη του Λυκείου, οι εξετάσεις θα ισχύσουν κανονικά γιατί γνωρίζω ότι ήδη έχουν ξεκινήσει και προετοιμάζονται».

Το νέο σχέδιο του υπουργείου Παιδείας που βασίζεται στον σχεδιασμό που ξεκίνησε επί θητείας Πιερρακάκη και προωθείται πλέον από τη νέα υπουργό βασίζεται σε δύο θεμελιώδεις άξονες:

1. Εξετάσεις αποκλειστικά από την Τράπεζα Θεμάτων

Προβλέπει ότι από το 2026 όλες οι ενδοσχολικές εξετάσεις (προαγωγικές και απολυτήριες) θα βασίζονται αποκλειστικά στην Τράπεζα Θεμάτων. Τώρα επιλέγονται εξ ημισείας από Τράπεζα Θεμάτων και από τον διδάσκοντα του μαθήματος. Το νέο καθεστώς, σύμφωνα με όσα διακηρύττει το υπουργείο Παιδείας, έρχεται να εξασφαλίσει ενιαία κριτήρια αξιολόγησης και να ενισχύσει τη διαφάνεια.

Η κεντρική ιδέα είναι ο βαθμός του εθνικού απολυτηρίου να προκύπτει από ενδοσχολικές εξετάσεις στα βασικά μαθήματα κάθε επιστημονικής κατεύθυνσης (όπως Αρχαία, Ιστορία, Βιολογία, Χημεία, Μαθηματικά, Φυσική, Πληροφορική, Οικονομία και Γλώσσα-Εκθεση).

Παράλληλα το υπουργείο φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο βαθμολόγησης των γραπτών στις ενδοσχολικές εξετάσεις, με την αξιοποίηση ψηφιακού συστήματος σε γραπτά που θα έχουν σκαναριστεί.

Δηλωμένος στόχος είναι η ομοιογενής αξιολόγηση πανελλαδικά, η πίεση για κάλυψη της διδακτέας ύλης και ο περιορισμός της «χαριστικής» προαγωγής.

2. Εθνικό απολυτήριο με βάση το 10 - Τέλος στην Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής - Εισαγωγή στα ΑΕΙ με ευέλικτα κριτήρια ανά τμήμα

Ο σχεδιασμός προβλέπει κατάργηση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ), που είχε εισαχθεί το 2021, και καθιέρωση του εθνικού απολυτηρίου με βάση το 10. Η είσοδος στα ΑΕΙ θα προϋποθέτει μέσο όρο τουλάχιστον 10 στο απολυτήριο. Η βαθμολογία θα διαμορφώνεται με συνυπολογισμό βαθμών Β’ και Γ’ Λυκείου (ενδεχομένως και Α’) οι οποίοι θα έχουν προκύψει με ενδοσχολικές εξετάσεις μέσω της Τράπεζας Θεμάτων και με ψηφιακή βαθμολόγηση.

Θα ακολουθούν εξετάσεις πανελλαδικού τύπου, στις οποίες η βαθμολόγηση των γραπτών θα γίνεται όπως σήμερα. Η συμμετοχή στις εξετάσεις θα είναι προαιρετική, καθώς προβλέπεται να υπάρχουν τμήματα ΑΕΙ που για την εισαγωγή θα ζητούν μόνο απολυτήριο Λυκείου.

Κάθε πανεπιστημιακό τμήμα αποκτά τη δυνατότητα να καθορίζει τα δικά του κριτήρια εισαγωγής, συνδυάζοντας τον βαθμό απολυτηρίου με επιπλέον εξετάσεις ή με μαθήματα αυξημένης βαρύτητας.

Ανώτατα στελέχη του υπουργείου Παιδείας που έχουν εμπλοκή με τον σχεδιασμό του εθνικού απολυτηρίου σημειώνουν: «Θέλουμε να ενισχύσουμε το απολυτήριο και να απελευθερώσουμε τις σχολές από την ομοιομορφία της πρόσβασης. Το Πανεπιστήμιο θα αποφασίζει με βάση τις ανάγκες του».

Το «ξεκαθάρισμα»

Το εθνικό απολυτήριο αντλεί στοιχεία και φιλοσοφία από άλλες, προηγούμενες εκδοχές πανελλαδικών εξετάσεων ή εξαγγελίες που δεν πρόλαβαν να υλοποιηθούν, όπως οι εξαγγελίες του Γιώργου Παπανδρέου στα μέσα της δεκαετίας του ’90, το σύστημα Αρσένη (1998/99), οι ιδέες της Αννας Διαμαντοπούλου το 2010/11 και η προγραμματική εξαγγελία της Ν.Δ. το 2019.

Είναι φανερό ότι κεντρική γραμμή πλεύσης είναι η έμφαση στις εξεταστικές δοκιμασίες που αφ’ ενός οδηγούν σε ένα «ξεκαθάρισμα» του μαθητικού πληθυσμού και αφ’ ετέρου απλώνουν τη σκιά τους στην ημερήσια διάταξη της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Δεν χρειάζεται πολλή στατιστική για να αποδείξουμε ότι στήνεται και πάλι ένας ολοκληρωμένος και «θωρακισμένος μηχανισμός αναχαίτισης» όσων ετοιμάζονται στο μέλλον να χτυπήσουν τις πόρτες του νέου Λυκείου.

Το κλειδί είναι η Τράπεζα Θεμάτων που, καθόλου τυχαία, περιβάλλεται με φωτοστέφανο αθωότητας, ενώ αποτελεί το πιο δηλητηριώδες τμήμα της οικοδόμησης του λεγόμενου «νέου σχολείου».

Η πρώτη εμπειρία με την Τράπεζα Θεμάτων είναι το «τρέξιμο» στην εξεταστέα ύλη, που για εκατοντάδες σχολεία ήταν και παραμένει μεγάλος βραχνάς.