Εθνικό απολυτήριο ή «έξυπνες» και «κοινωνικά ευαίσθητες» εξεταστικές δοκιμασίες;

Κώστας Θεριανός

Η συζήτηση για το εθνικό απολυτήριο επικεντρώνεται σε δύο κυρίως σημεία:

• Την αναβάθμιση του μορφωτικού ρόλου του λυκείου

• Την εισαγωγή των μαθητών/ -τριών στα πανεπιστήμια

Τα σημεία αυτά πρέπει να εξετασθούν στο πλαίσιο της εποχής, στο οποίο συνυπάρχουν:

1. ιδιωτικά πανεπιστήμια, στα οποία μπορεί κάποιος/ -α να εγγραφεί χωρίς πανελλαδικές

2. πανεπιστήμια του εξωτερικού, στα οποία μπορεί κάποιος/ -α να εγγραφεί χωρίς πανελλαδικές

3. ύπαρξη και ανάπτυξη του Διεθνούς Απολυτηρίου (I.B.) μέσω του οποίου μπορεί κάποιος/ -α να εγγραφεί σε πανεπιστήμια του εξωτερικού και σύμφωνα με τα όσα γράφονται στον τύπο να μπορεί στο μέλλον να εισαχθεί και σε πανεπιστήμια του εσωτερικού

[οι 3 αυτοί παράγοντες λογικά θα προκαλέσουν την απορία γιατί κάποιος/ -α να μπει σε έναν πολυδάπανο εξεταστικό μαραθώνιο αφού υπάρχουν και άλλοι δρόμοι εξίσου δαπανηροί αλλά πιο σίγουροι ως προς την εισαγωγή σε κάποιο πανεπιστημιακό τμήμα, ενδεχομένως στην πόλη που ζουν, και λιγότερο ψυχοφθόροι]

4. η διάχυση των εισαγωγικών εξετάσεων για το πανεπιστήμιο στις 3 τάξεις του λυκείου αυξάνει τον εξεταστικό χαρακτήρα του και οξύνει τις κοινωνικές ανισότητες, καθώς θα επιβαρύνει την οικογενειακή δαπάνη για την εκπαίδευση και θα εμποδίσει πολλά παιδιά, από τα λαϊκά στρώματα, να τελειώσουν το λύκειο

5. όξυνση του φαινομένου της αδυναμίας των μαθητών/ -τριών να κατανοήσουν κείμενα, να λύσουν μαθηματικές ασκήσεις, να παράγουν λόγο κτλ.

Στο πλαίσιο αυτό, μια πολύ συγκεκριμένη πρόταση – που:

- θα αποφύγει τον σκόπελο της μαζικής αποτυχίας των μαθητών/ -τριών στην προαγωγή τους στην επόμενη τάξη (γεγονός που θα θέσει άμεσα σε «πολιτική αμφισβήτηση» ένα εξετασιοκεντρικό εθνικό απολυτήριο)

-  δεν θα προκαλέσει μαζική «αγχώδη διαταραχή» σε γονείς και εφήβους, με αποτέλεσμα οι «νευρώσεις» και τα «ψυχογενή αυτοάνοσα» να είναι πολλαπλάσια του αριθμού των επιτυχόντων στις εξετάσεις

- δεν θα πιέσει την οικογένεια να προσφύγει σε φροντιστηριακή βοήθεια για να περάσει το παιδί από την μια τάξη του λυκείου στην άλλη

μπορεί να δομηθεί σε 6 άξονες:

1. Πλήρης απεμπλοκή του λυκείου από την εισαγωγή των μαθητών/ -τριών στο πανεπιστήμιο.

2. Δημιουργία ενός οργανισμού εξετάσεων, ο οποίος θα εκπονεί εξεταστικές δοκιμασίες τύπου κατανόησης κειμένου και πολλαπλών επιλογών σε αντικείμενα, με έμφαση στην κριτική ικανότητα του/ της εξεταζόμενου/ -ης (και όχι στην «επιστημονική αυταρέσκεια του/ της εξεταστή/ -τριας»), που

Α. στηρίζονται στην ύλη που διδάσκεται στο σχολείο και ελέγχουν την γενική παιδεία των μαθητών/ -τριών (εξέταση πχ σε 100 ερωτήσεις μαθηματικών – φυσικής – βιολογίας – ιστορίας – αρχαίων ελληνικών – ενεργής πολιτειότητας)

Β. εστιάζουν στην επιστημονική κατεύθυνση που θέλει να ακολουθήσει (50 ερωτήσεις απαιτητικές τις οποίες θα καλούνται να απαντήσουν οι μαθητές/ -τριες ανάλογα με τους επιστημονικούς κλάδους στους οποίους προσανατολίζονται)

3. Στις εξετάσεις αυτές θα συμμετέχουν όσοι και όσες σκοπεύουν να εισαχθούν σε κάποια σχολή και δεν θα επηρεάζουν καθόλου την προαγωγή όποιου/ -ας μαθητή / -τριας απλώς θέλει να ολοκληρώσει το λύκειο

4. Η επίδοση κάθε μαθητή/ -τριας  θα μετράει σε ποσοστό (Α λυκείου = 20, Β Λυκείου = 30, Γ Λυκείου = 50) για την διαμόρφωση ενός τελικού σκορ μέσω του οποίου θα μπορεί να περάσει σε κάποια σχολή

5. Μπορεί οποιοσδήποτε απόφοιτος/ -η να προσέλθει και μετά την ηλικία των 18 και την αποφοίτηση του από το λύκειο και να εξεταστεί από τον οργανισμό εξετάσεων στο τεστ των 150 ερωτήσεων προκειμένου να έχει «δεύτερη», «τρίτη», τέταρτη» ευκαιρία για σπουδές σε πανεπιστήμιο

6. Ελεύθερη πρόσβαση σε πανεπιστημιακά τμήματα που δεν έχουν υψηλή ζήτηση μόνο με το απολυτήριο του λυκείου, το οποίο θα αποκτάται με ενδοσχολικές εξετάσεις.  

* Κώστας Θεριανός, Εκπαιδευτικός, Δρ. Επιστημών της Αγωγής, μέλος του ΔΣ του Ιδρύματος Γληνού