Δημήτρης Τσιριγώτης

Κάθε φορά που μπαίνω στην τάξη, κουβαλάω μαζί μου δύο φωνές. Η μία είναι η φωνή της καρδιάς μου. Η άλλη η φωνή του συστήματος μέσα στο οποίο καλούμαι να διδάξω. Και οι δύο είναι δυνατές. Και τσακώνονται συνέχεια μεταξύ τους. Μέσα στο κεφάλι μου. Ποτέ δεν μιλάει μόνο η μία. Πάντα μιλάνε και οι δύο. Ταυτόχρονα!! Νιώθω την ανάγκη να σας περιγράψω τι γίνεται μέσα στο κεφάλι μου μια συνηθισμένη ώρα μαθήματος.

(Μπαίνω στην τάξη και θέλω να φτιάξω καλό ψυχολογικό κλίμα)

ΚΑΡΔΙΑ: Καλημέρα παιδιά. Τι κάνετε; Είστε καλά;

ΣΥΣΤΗΜΑ: Άσε τις καλημέρες. Μην χάνεις χρόνο, έχεις μείνει πίσω στην ύλη.

(Ρωτάω για απορίες)

ΚΑΡΔΙΑ: Υπάρχουν απορίες από το προηγούμενο μάθημα. Μήπως κάποιος θέλει να το ξανα-εξηγήσουμε;

ΣΥΣΤΗΜΑ: Είσαι με τα καλά σου; Άμα ξανακάνεις τα ίδια για να καταλάβουν και οι πιο αδύναμοι μαθητές, θα στραβώσουν οι πιο καλοί. Όσοι κατάλαβαν κατάλαβαν. Προχώρα στο επόμενο μάθημα. Έτσι και αλλιώς παράπονα κάνουν μόνο οι καλοί. Με αυτούς να κοιτάς να τα έχεις καλά.  

(Ασχολούμαι με τις ασκήσεις που είχα βάλει για το σπίτι)

ΚΑΡΔΙΑ: Σας είχα βάλει μία άσκηση. Θα έρθω κοντά στον καθένα σας να τη συζητήσουμε.

ΣΥΣΤΗΜΑ: Έχεις ξεφύγει τελείως; Και πότε θα κάνεις μάθημα; Ρώτα απλά να σου πει την άσκηση ένας που την έχει κάνει.

ΜΑΘΗΤΡΙΑ: Κύριε εγώ την άσκηση δεν την κατάλαβα και δεν μπόρεσα να την κάνω.

ΚΑΡΔΙΑ: Θέλεις να την πάμε βήμα βήμα μαζί στον πίνακα;

ΣΥΣΤΗΜΑ: Αίσχος! Θα ασχοληθείς με μία μαθήτρια και όλοι οι άλλοι τι θα κάνουν εκείνη την ώρα, θα κοιτάνε; Θα στην γκρεμίσουν την τάξη. Πες στην μαθήτρια ότι αν έχει απορίες έπρεπε να σε είχε ρωτήσει στο προηγούμενο μάθημα όταν είχες παραδώσει το μάθημα. Μάλωσέ τη να μην το ξανακάνει.

ΜΑΘΗΤΗΣ: Και εγώ κύριε δεν την κατάλαβα την άσκηση.

ΣΥΣΤΗΜΑ: Τα βλέπεις; Τι θα κάνεις; Θα ασχοληθείς ξεχωριστά με όσα παιδιά δεν έκαναν την άσκηση; Στο φινάλε, τι σου φταίνε τα παιδιά που την έκαναν; 

(Παρατηρώ ότι μία μαθήτρια μοιάζει λιγάκι σαν κλαμένη)

ΚΑΡΔΙΑ: Μαρία, έχεις κάτι; Μου φαίνεσαι λίγο στεναχωρημένη ή είναι η ιδέα μου; 

ΣΥΣΤΗΜΑ: Είσαι σίγουρα εκπαιδευτικός; Μήπως νομίζεις ότι είσαι ψυχολόγος; Εδώ είσαι για να κάνεις στα παιδιά μάθημα και τίποτα παραπάνω. Γονείς έχουν. Για όλα τα υπόλοιπα εκείνοι έχουν την ευθύνη. Άσε που μπορείς να βρεθείς και μπλεγμένος άμα σου πει το παιδί κάτι που δεν θα έπρεπε να ακούσεις. Μην σε επηρεάζουν οι περισπασμοί από το μάθημά σου. Συγκεντρώσου στο καθήκον σου. 

(Μαθητής κάνει φασαρία μέσα στο μάθημα)

ΚΑΡΔΙΑ: Γιώργο. Μπορείς να συγκεντρωθείς λίγο στο μάθημα; Είμαι σίγουρος ότι έχεις πολλές δυνατότητες οι οποίες σκορπίζονται από εδώ και από εκεί όταν χάνεις την συγκέντρωσή σου. 

ΣΥΣΤΗΜΑ: Ναι πες στου και καλά λόγια από πάνω, που σου έχει διαλύσει το μάθημα. Δείχνεις αδυναμία να επιβληθείς. Πες του ότι την επόμενη φορά που θα ακούσεις την φωνή του θα τον στείλεις με ωριαία αποβολή στο Διευθυντή. 

(Πλακατζής πετάει ένα αστείο την ώρα του μαθήματος και οι μαθητές γελάνε)

ΚΑΡΔΙΑ: Χαχαχα. Πολύ καλό, με έκανες και γέλασα. Να ΄σαι καλά

ΣΥΣΤΗΜΑ: Έχεις τρελαθεί τελείως ή μου φαίνεται; Άμα τους δώσεις θάρρος, άντε να τους μαζέψεις μετά. Ξεχνάς τη σημασία τού να έχεις τον έλεγχο της τάξης; 

(Να αλλάξω τη ρουτίνα του μαθήματος. Να το κάνω πιο παιδοκεντρικό)

ΚΑΡΔΙΑ: Παιδιά σήμερα θέλω να κάνουμε ομαδοσυνεργατικό μάθημα. Σας έχω χωρίσει σε ομάδες των 5 ατόμων. 

ΣΥΣΤΗΜΑ: Είσαι εκτός πραγματικότητας έτσι; Θα αναστατώσεις όλη την τάξη να γυρνάς θρανία. Μετά θα έχεις απίστευτη φασαρία. Τελικά οι καλοί μαθητές θα κάνουν μόνοι τους την εργασία και οι άλλοι δεν θα κάνουν τίποτα. Και όλα αυτά γιατί; Για μία τρύπα στο νερό;

Ξεχνάς ότι εσύ είσαι ο πρωταγωνιστής εδώ μέσα; Ανέβα στον πίνακα και ξεσήκωσε τα πλήθη. 

(Θέλω να κεντρίσω το ενδιαφέρον των παιδιών για το μάθημα που είμαι έτοιμος να παραδώσω)

ΚΑΡΔΙΑ: Λοιπόν το επόμενο φυσικό φαινόμενο είναι ένα από τα πιο συγκλονιστικά πράγματα που υπάρχουν στον κόσμο. Δεν θα πιστεύετε στα μάτια σας και στα αυτιά σας. 

ΣΥΣΤΗΜΑ: Ναι σώθηκες τώρα. Αυτά δεν τα συγκινεί τίποτα. Δέχονται τόσες πληροφορίες καθημερινά και κατακλύζονται συνεχώς από εικόνες. Σιγά μην τους κεντρίσεις έτσι το ενδιαφέρον. Πες τους κάτι που πιάνει πάντα: «Το επόμενο μάθημα θα είναι πιθανό θέμα στο διαγώνισμα». 

(Προετοιμάζω  για παιδιά για την προσεχή αξιολόγηση μου από τον αξιολογητή μου)

ΟΕΛΩ: Λοιπόν παιδιά στο αυριανό μας μάθημα θα έχουμε μαζί μας έναν κύριο που έχει σκοπό να με αξιολογήσει. Δεν θέλω να επηρεαστείτε από την παρουσία του αφού δεν έχω σκοπό να αλλάξω κάτι σε σχέση με το μάθημα που κάνουμε κάθε φορά. Εσείς απλά να είστε ο εαυτός σας. 

ΣΥΣΤΗΜΑ: Είσαι αυτοκαταστροφικός, έτσι δεν είναι; Θες να σε χαρακτηρίσουν ανεπαρκή; Πες στα παιδιά τα εξής: «Ειδικά αύριο θέλω να σηκώνετε χέρι μόνο όσοι είστε σίγουροι για την απάντησή σας. Εσείς εκεί πίσω καλύτερα μην μιλήσετε. Λοιπόν πάμε τώρα μία πρόβα με το αυριανό μας μάθημα».  

(Καλή μαθήτρια έχει πάει χάλια στο διαγώνισμα και εγώ σχολιάζω γενικά πριν της το δείξω)

ΚΑΡΔΙΑ: Παιδιά πριν σας μοιράσω τα διαγωνίσματα θέλω να σας πω τα εξής: το διαγώνισμα είναι μόνο ένας από τους πολλούς παράγοντες που θα καθορίσουν το βαθμό σας στο τετράμηνο. Μην ξεχνάμε την αξία της συμμετοχής στο μάθημα. Ακόμα και αν κάποιος δεν πάει καλά στο διαγώνισμα θα έχει και άλλες ευκαιρίες. Στο φινάλε όλοι δικαιούνται μία άτυχη στιγμή. 

ΣΥΣΤΗΜΑ: Τι να σου πω τώρα; Αυτά κάνετε οι εκπαιδευτικοί και οι γονείς. Παραχαϊδεύετε τα παιδιά μην πάει και πληγωθούν και έτσι δεν μαθαίνουν ποτέ να αντέχουν την αποτυχία.  

(Λίγο πριν χτυπήσει το κουδούνι σκέφτομαι από μέσα μου)

ΚΑΡΔΙΑ: Να κλείσουμε το μάθημα με κάτι όμορφο, να φύγουν με χαμόγελο.

ΣΥΣΤΗΜΑ: Μην ξεχνάς τις ασκήσεις για το σπίτι. Στο τέλος αυτό θα μετρήσει.

(Το κουδούνι έχει χτυπήσει. Η τάξη άδεια. Μαζεύω αργά τα πράγματά μου. Στον πίνακα έχει μείνει μισοσβησμένη μια άσκηση. Μόνος μου σκέφτομαι)

ΚΑΡΔΙΑ: Κι αν αυτό που μένει δεν είναι το μάθημα… αλλά το πώς τους έκανες να νιώσουν;

ΣΥΣΤΗΜΑ: Δεν βαθμολογείται αυτό. Δεν φαίνεται πουθενά. Είναι μη μετρήσιμο. 

ΚΑΡΔΙΑ: Παρ’ όλα αυτά… αύριο θα ξαναπροσπαθήσεις.

ΣΥΣΤΗΜΑ: Ναι. Και αυτό είναι το πιο παράλογο απ’ όλα. 

Αντί επιλόγου 

Καταλήγω λοιπόν στο εξής συμπέρασμα: Ο Έλληνας εκπαιδευτικός γνωρίζει κάθε φορά ότι κάτι πρέπει να θυσιάσει για να σώσει κάτι άλλο. Το χειρότερο όμως είναι ότι έτσι όπως είναι σήμερα διαμορφωμένο το εκπαιδευτικό τοπίο στη χώρα μας είναι αναγκασμένος να θυσιάσει το πιο πολύτιμο για να σώσει το πιο ασήμαντο. Θυσιάζει λοιπόν το πνεύμα της Παιδείας για να δουλέψει το σύστημα της εκπαίδευσης. Ως πότε;