Ένα νέο φαινόμενο κάνει την εμφάνισή του σε αρκετά ιδιωτικά σχολεία και κυρίως νηπιαγωγεία στην Ελλάδα: οι διανυκτερεύσεις μαθητών στους σχολικούς χώρους — τα λεγόμενα “sleepovers”. Παρότι η ιδέα φαίνεται να εμπνέεται από αμερικανικά πρότυπα και παρουσιάζεται ως «καινοτόμα» εμπειρία για τα παιδιά, η εφαρμογή της εγείρει σοβαρά ερωτήματα: είναι νόμιμη; είναι ασφαλής; και —το κυριότερο— τι σημαίνει για τους εκπαιδευτικούς;

Από καταγγελίες που φτάνουν στην Ομοσπονδία Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας (ΟΙΕΛΕ), φαίνεται ότι σε πολλές περιπτώσεις, η συμμετοχή των δασκάλων στις διανυκτερεύσεις αυτές επιβάλλεται με εκβιαστικό τρόπο, συνοδευόμενη από απειλές απόλυσης, χωρίς καμία επιπλέον αμοιβή ή κάλυψη των υπερωριών.

Αναλυτικά

Γνωρίζουμε ότι ο χώρος της ιδιωτικής εκπαίδευσης είναι ξέφραγο αμπέλι, ιδίως από τη στιγμή που με το νόμο Κεραμέως οι εκπαιδευτικοί είναι τελείως απροστάτευτοι σε πιέσεις και στα ιδιωτικά σχολεία επικρατεί ο νόμος του φόβου και της σιωπής. Πλέον, όμως τα πράγματα ξεφεύγουν. Το τελευταίο διάστημα έχουμε καταγγελίες από συναδέλφους, κυρίως σε ιδιωτικά νηπιαγωγεία, για μια νέα «τρέλα», κυρίως γονέων, που δυστυχώς υιοθετούν οι ιδιοκτήτες για τη διοργάνωση …sleepovers μέσα στο χώρο των σχολείων.

Τι ακριβώς συμβαίνει: γονείς και διοικήσεις συμφωνούν σε μια ημερομηνία διανυκτέρευσης των τέκνων τους στα σχολεία. Και μπορεί μεν οι συγκεκριμένοι γονείς που πιέζουν για τα sleepovers να φαντασιώνονται ότι ζουν σε ένα περιβάλλον χολυγουντιανής ταινίας ή σειράς  και να επιδεικνύουν στις παρέες τους το πόσο «προχώ» είναι το σχολείο τους, ωστόσο αγνοούν τους κινδύνους που προκύπτουν από μια τέτοια διαδικασία. Αγνοούν, φυσικά, (αν και δεν τους ενδιαφέρει ιδιαίτερα) ότι οι εκπαιδευτικοί εκβιάζονται να συμμετέχουν στις νεοπλουτίστικες αυτές δράσεις με την απειλή της απόλυσης, ότι δεν αμείβονται για την υπερωριακή και μάλιστα νυχτερινή τους απασχόληση, ότι υποχρεώνονται να περνούν – απειλούμενοι – μια νύχτα μακριά από την οικογένεια και τα παιδιά τους, ότι δεν είναι εκπαιδευμένοι για να αντιμετωπίσουν τις ειδικές συνθήκες που μπορεί να προκύψουν τη νύχτα για τα παιδιά και δεν έχουν επιμορφωθεί για να  εφαρμόσουν τους όρους ασφάλειας μιας επιχείρησης σε νυχτερινή λειτουργία που είναι πολύ πιο απαιτητική από την λειτουργία ημέρας.

Αυστηρά guidelines σε χώρες όπου εφαρμόζονται sleepovers

Τέτοιου τύπου δραστηριότητες είναι σπάνιες σε σχολεία σε διεθνές επίπεδο. Γενικώς, υπάρχει μια μεγάλη επιφυλακτικότητα των ειδικών για τη διοργάνωση sleepovers, κυρίως για λόγους ασφάλειας. Σε ΗΠΑ και Βρετανία που οργανώνονται κάποιες τέτοιες δράσεις, τα μέτρα που λαμβάνονται είναι πολύ αυστηρά (και που αμφιβάλλουμε σφόδρα αν ελληνικό ιδιωτικό σχολείο/νηπιαγωγείο θα τα ελάμβανε).

Αντιγράφοντας από guidelines εκπαιδευτικών αρχών (κυρίως Διευθύνσεων Εκπαίδευσης) στις χώρες αυτές, καταγράφουμε τα ακόλουθα.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά έκθεση του Nottinghamshire County Council, τα σχολικά κτήρια έχουν σχεδιαστεί για χρήση κατά τη διάρκεια της ημέρας και ως εκ τούτου δεν διαθέτουν επαρκή μέτρα προστασίας για όσους αποφασίσουν να διανυκτερεύσουν σε αυτά. Για το λόγο αυτό, όλες οι εκπαιδευτικές αρχές συνιστούν:

1. Ειδικά μέτρα πυρασφάλειας
2. Εκτίμηση Κινδύνου (Risk assessment)

Θα πρέπει να συνταχθεί ένα risk assessment σχετικά με το sleepover. Οι πιθανοί κίνδυνοι που πρέπει να ληφθούν υπόψη περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, πληροφορίες για τους μαθητές σε σχέση με τον ύπνο π.χ., συνταγογραφούμενα φάρμακα, ειδικά ζητήματα συμπεριφοράς, αλλεργίες και δυσανεξίες, νυχτερινές τάσεις (υπνοβατία, ενούρηση) και οι ειδικές ανάγκες κάποιων παιδιών.

3. Πρώτες Βοήθειες

Τα σχολεία θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι υπάρχει επαρκής παροχή πρώτων βοηθειών, συμπεριλαμβανομένων ατόμων κατάλληλα εκπαιδευμένων στην παροχή των πρώτων βοηθειών και στη χρήση του προβλεπόμενου εξοπλισμού.

4. Ειδικές πρόνοιες

Τα σχολεία θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι έχουν ληφθεί ειδικά μέτρα πρόνοιας για το sleepover, παρέχοντας στο προσωπικό και sτους μαθητές πρόσβαση σε τουαλέτες, νερό και φαγητό. Θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η θερμοκρασία δωματίου και να προσαρμόζονται τα συστήματα θέρμανσης, εάν απαιτείται. Ο εξοπλισμός ύπνου θα πρέπει να είναι κατάλληλος για τα παιδιά.

Τι να κάνουν οι συνάδελφοι, όταν τους επιβάλλεται το …sleepover

Δεν αναμένουμε καμιά ιδιαίτερη ευαισθησία από ιδιωτικά σχολεία/νηπιαγωγεία και από κάποιους γονείς για τα εργασιακά και ανθρώπινα δικαιώματα των εκπαιδευτικών που υποχρεώνονται σε μια τέτοια δραστηριότητα η οποία πραγματοποιείται τελείως έξω από το διδακτικό τους ωράριο και παραβιάζει την προσωπική και οικογενειακή τους ζωή, επιβάλλοντάς τους τους να περνούν τη νύχτα (!) μακριά από τις οικογένειες και τα παιδιά τους και χωρίς μάλιστα πρόσθετη αμοιβή!

Ωστόσο, επειδή το ζήτημα είναι εξαιρετικά σοβαρό, καλούμε τους συναδέλφους να κάνουν ακόμη και ανώνυμη καταγγελία στην ΟΙΕΛΕ (Αυτή η διεύθυνση Email προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.)  και δεσμευόμαστε για προώθηση των καταγγελιών στις αρμόδιες αρχές και δημοσιοποίηση των στοιχείων του ιδιωτικού σχολείου/νηπιαγωγείου. Θυμίζουμε, δε, στους επίδοξους «νυκτόβιους» ιδιοκτήτες ότι νομικό πλαίσιο για τέτοιες δραστηριότητες δεν υπάρχει, επομένως μια τέτοια δράση είναι και παράνομη και επικίνδυνη.