Του Γιώργου Κ. Καββαδία

Το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού ανακοίνωσε σήμερα Τετάρτη, 21 Ιουλίου, την τελική κατανομή των 5.487 διορισμών μόνιμων εκπαιδευτικών και μελών ΕΕΠ-ΕΒΠ για το σχολικό έτος 2026-2027 (2.403 στην Πρωτοβάθμια – 910 στη Δευτεροβάθμια).

Αξίζει να τονιστεί ότι, πριν από λίγο καιρό, το ίδιο το υπουργείο υπολόγιζε τα οργανικά κενά σε περισσότερα από 7.000, ενώ για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών του σχολικού έτους 2025–2026 έγιναν πάνω από 47.000 προσλήψεις αναπληρωτών!

Αναγκαίοι διορισμοί: Οργανικά vs Λειτουργικά κενά

Αναφερόμενοι στους αναγκαίους διορισμούς, κρίσιμο στοιχείο αποτελεί η διάκριση μεταξύ οργανικών και λειτουργικών κενών:

«Οργανικό κενό» υπάρχει όταν απουσιάζει εκπαιδευτικός από θεσμοθετημένη (οργανική) θέση και πρέπει να αντικατασταθεί.

«Λειτουργικό κενό» προκύπτει από τις διδακτικές ώρες που πρέπει να καλυφθούν στην τάξη χωρίς να υπάρχει διαθέσιμος εκπαιδευτικός.

«Τελειωμό» δεν έχουν τα κενά στην εκπαίδευση – Πάνω από 7.000 οργανικά κενά

Τα οργανικά κενά που προέκυψαν από την καταμέτρηση του Υπουργείου (μετά τις μεταθέσεις και πριν από τις μετατάξεις ή τυχόν διορισμούς) ανέρχονται σε τουλάχιστον 6.599. Σε αυτά πρέπει να προστεθούν τα οργανικά κενά στις δομές Ειδικής Αγωγής (ΣΜΕΑΕ), καθώς και επιπλέον ειδικότητες στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση.

Συγκεκριμένα:

Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση: 2.656 οργανικά κενά.

Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: 1.101 οργανικά κενά.

Στην πραγματικότητα, υπολογίζονται πάνω από 7.000 οργανικά κενά, ακόμη και με τους ιδιαίτερα «σφιχτούς» υπολογισμούς του Υπουργείου. Υπολογισμοί που βασίζονται σε μνημονιακά μέτρα τα οποία συρρίκνωσαν τις οργανικές θέσεις των σχολείων:

Τμήματα έως 27 μαθητές στη Δευτεροβάθμια.

Αύξηση του διδακτικού ωραρίου κατά +2 ώρες στη Δευτεροβάθμια (μέτρο που αυτόματα στέρησε 6.000 οργανικές θέσεις).

Μείωση του ωραρίου στα Δημοτικά από 7ωρο σε 6ωρο.

Κατάργηση οργανικών θέσεων στο Ολοήμερο Δημοτικό.

Περικοπή ολιγομελών τμημάτων, συγχωνεύσεις και καταργήσεις σχολείων.

Πέρα όμως από τους αριθμούς, υπάρχει και η πραγματικότητα που βιώνουν κάθε χρόνο γονείς και εκπαιδευτικοί: δεκάδες χιλιάδες πραγματικά λειτουργικά κενά. Φέτος ανακοινώθηκαν 45.107 προσλήψεις αναπληρωτών (συν τις εκατοντάδες προσλήψεις από τις τοπικές προσκλήσεις και την Ενισχυτική Διδασκαλία). Παρά τον τεράστιο αυτό αριθμό, τουλάχιστον 8.000 κενά παρέμειναν ακάλυπτα (Έρευνα: Πάνος Ντούλας).

Χρόνια αδιοριστία και αντιεκπαιδευτικά μέτρα

Τα τελευταία χρόνια ψηφίστηκαν ρυθμίσεις που αποδιαρθρώνουν τις δομές του δημόσιου σχολείου, επιδεινώνοντας τις συνθήκες εργασίας των εκπαιδευτικών και τη μόρφωση των μαθητών.

Στην τελευταία έκθεσή του, με τίτλο «Για ένα λαμπρό μέλλον της εκπαίδευσης στην Ελλάδα», ο ΟΟΣΑ τοποθετεί το ζήτημα των διορισμών και της διαχείρισης του προσωπικού στο επίκεντρο. Το παρακάτω απόσπασμα είναι ενδεικτικό της νοοτροπίας που επικρατεί:

«Η επίλυση του προβλήματος των λιγότερων οργανικών θέσεων ήταν ευφυής (!) και από διοικητική και από οικονομική άποψη. Η εναλλακτική λύση ήταν η χρήση αναπληρωτών εκπαιδευτικών, με τη συμφωνία και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. (…) Δεν μισθοδοτούνται κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, κι έτσι –από μια μακροοικονομική άποψη– δεν αποτελούν επιπλέον μακροχρόνια επιβάρυνση του εθνικού προϋπολογισμού».

Κυβέρνηση, μνημονιακά κόμματα, ΕΕ, ΟΟΣΑ, ΣΕΒ συμφωνούν με μοχλό την περίφημη «αυτονομία της σχολικής μονάδας» και τη λεγόμενη «αποκέντρωση» να εισέλθουμε σε μια νέα περίοδο εργασιακού μεσαίωνα με ακόμα πιο βάρβαρες μορφές ελαστικής απασχόλησης (τρίμηνες συμβάσιες κ.α.) αντί της μέχρι τώρα σχεδόν «μόνιμης» επανάληψης των συμβάσεων αναπληρωτών και της σχετικής κατοχύρωσης της ελαστικής έστω εργασίας (στην καλύτερή της εκδοχή – του αναπληρωτή), με βάση την προϋπηρεσία.

Όρος για την υπεράσπιση του δημόσιου και δωρεάν χαρακτήρα της εκπαίδευσης ο ενιαίος και παρατεταμένος αγώνας, όχι μόνο των εκπαιδευτικών, αλλά της ευρύτερα της εκπαιδευτικής κοινότητας και των εργαζομένων στην κατεύθυνση της σύμπτυξης ενός παλλαϊκού μετώπου αντίστασης στις πολιτικές κυβέρνησης – ΕΕ – ΔΝΤ. Με αιχμή τα αιτήματα για σταθερή και μόνιμη δουλειά για όλους και μόνιμους μαζικούς διορισμούς για κάλυψη των εκρηκτικών αναγκών σε υποδομές και εκπαιδευτικούς.