Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία: «Φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας»*

Του Γιώργου Κ. Καββαδία

Συνολικά 22 δημόσια γυμνάσια και λύκεια σε όλη την Ελλάδα μετατρέπονται σε Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία σε περιοχές με κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις, σύμφωνα με το ρεπορτάζ. «Με τη σύμπραξη αυτή αυξάνουμε κατά 50% τον αριθμό των Πρότυπων και Πειραματικών Σχολείων» τόνισε ο υπουργός Παιδείας, Κυριάκος Πιερρακάκης, προσθέτοντας πως άντλησαν το «παράδειγμα από το Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο καθώς υπάρχει ανάγκη να αυξηθούν οι εκπαιδευτικές καινοτομίες». Οι 11 περιοχές, σύμφωνα με τον υπ. Παιδείας, που επελέγησαν είναι: Κολωνός και Κυψέλη, Μενίδι, Πέραμα, Περιστέρι, Κορδελιό, Κοζάνη, Ξάνθη, Ρόδος και Ηράκλειο Κρήτης.

«Φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας»

Η λειτουργία τους ως πρότυπα και η εισαγωγή των μαθητών σε αυτά με εξετάσεις ακυρώνει παντελώς την πρόβλεψη για λειτουργία τους σε περιοχές με κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα, αφού στην πράξη θα είναι ελιτίστικα σχολεία που θα δέχονται μαθητές από οποιαδήποτε περιοχή ανάλογα με τις επιδόσεις τους στις συγκεκριμένες εξετάσεις. Οι φιλελεύθεροι των προηγούμενων εποχών και οι νεοφιλελεύθεροι της εποχής μας πάντα ήθελαν μια εκπαίδευση για «λίγους και εκλεκτούς». Ένα σχολείο που αποκλείει τους «κοινωνικά αδύνατους». Και σήμερα κραδαίνουν την «αριστεία», υπονοώντας ότι αυτοί οι ίδιοι είναι οι «άριστοι» και οι άλλοι, μηδαμινοί και ασήμαντοι.

Το υπουργείο Παιδείας διαλαλεί ότι τα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία αποτελούν «ενίσχυση της πολυτυπίας της εκπαίδευσης» και θα λειτουργήσουν «σε περιοχές που αντιμετωπίζουν κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις». «Πολυτυπία» βέβαια σημαίνει κατηγοριοποίηση και ανταγωνισμό και όχι ένα ισχυρό, ενιαίο, ποιοτικό δημόσιο σχολείο για όλα τα παιδιά. Παράλληλα ανοίγει ο δρόμος για τη διάσπαση του ενιαίου χαρακτήρα των προγραμμάτων σπουδών και της εκπαιδευτικής διαδικασίας, αφού προβλέπεται να «συσταθεί Διοικούσα Επιτροπή» που θα καθορίζει τη λειτουργία τους.

Τα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία ιδρύονται με βάση τις κατευθύνσεις της κυβερνητική πολιτικής εντείνοντας την εμπορευματοποίηση των κοινωνικών αγαθών. Είναι μια από τις πολλαπλές όψεις αποδόμησης του δημόσιου χαρακτήρα της εκπαίδευσης και ιδιωτικοποίησής της. Ένα ακόμα μέσο για τους κεφαλαιοκράτες να διευρύνουν τις φοροαπαλλαγές και τα προνόμιά τους παρουσιάζοντας ένα προφίλ φιλανθρωπικό και φιλολαϊκό διευκολύνοντας το κράτος να απαλλαγεί από ένα  βάρος  της κρατικής χρηματοδότησης των σχολείων και διαμορφώνοντας το κλίμα για την ανάληψη του κόστους των σπουδών από τους γονείς με βάση το δόγμα της ατομικής ευθύνης και της μετατροπής του κάθε κοινωνικού αγαθού και στη συγκεκριμένη περίπτωση της μόρφωσης σε εμπόρευμα που το αγοράζει όποιος έχει τη δυνατότητα. Είναι ακόμα μια προσπάθεια για τη μείωση ή και την απαλλαγή του κράτους από τη δημόσια χρηματοδότηση των σχολείων και την εισβολή των επιχειρήσεων και χορηγών.

Το κράτος αποσύρεται – Χορηγοί και εταιρείες ante portas!

Είναι ακόμα μια προσπάθεια για τη μείωση ή και την απαλλαγή του κράτους από τη δημόσια χρηματοδότηση των σχολείων και την εισβολή των επιχειρήσεων και χορηγών. Μια εισβολή που διευκολύνεται από τη χρόνια υποχρηματοδότηση των σχολικών επιτροπών από όλες τις κυβερνήσεις, με τους προϋπολογισμούς κυρίως από το 2011 και έπειτα να έχουν μειωθεί περίπου στο 40% και να διατηρούνται μειωμένοι έως και σήμερα, παρόλο που τα έξοδα θέρμανσης και γενικότερα τα λειτουργικά έξοδα έχουν εκτοξευτεί προκαλώντας οικονομική ασφυξία με πολλαπλές δραματικές επιπτώσεις στην εκπαιδευτική διαδικασία και τη μόρφωση των μαθητών. Το κράτος δια των κυβερνήσεων, αποστερεί κοινωνικούς πόρους, υποβαθμίζει μέχρι διάλυσης κάθε κοινωνική λειτουργία, και οδηγεί στις «δωρεές» και «χορηγίες».

Ο ίδιος ο υπουργός είναι ξεκάθαρος. Το όραμά του τόσο νέο και «εκσυγχρονιστικό», όσο και οι χορηγοί . Για αυτό και μιλά για  την «κουλτούρα των δωρητών στο κράτος». Διαβάστε τι είπε μεταξύ άλλων σε συνέντευξή του στο capital.gr στις 8 – 1- 2025. «Θέλω σε αυτό απλώς να προσθέσω ότι πέρα από την κρατική χρηματοδότηση, θα προστεθούν και άλλα χρήματα στην πορεία από τον ιδιωτικό τομέα. Και ήδη έχουμε μιλήσει και με χορηγούς για να μπορέσουν να επενδύσουν σε συγκεκριμένες σχολικές υποδομές. Για παράδειγμα, έχει εμφανιστεί χορηγός που θέλει να βοηθήσει να γίνει αυτού του τύπου η αναβάθμιση στο σχολικό συγκρότημα της Γκράβας, έτσι ώστε το Σεπτέμβριο να ξεκινήσει η σχολική χρονιά σε μια άλλη Γκράβα που νομίζω έχει ένα πολύ μεγάλο συμβολισμό. Θέλουμε να προσελκύσουμε και να ξαναγεννηθεί αυτή η κουλτούρα των δωρητών στο κράτος και νομίζω ότι τα σχολεία αποτελούν πεδίον δόξης λαμπρό για να μπορέσει αυτό να επιτευχθεί». 

Γιώργος Κ. Καββαδίας

*Όταν οι Έλληνες (Δαναοί) έφεραν ως δώρο τον Δούρειο Ίππο στους Τρώες, ο Λαοκόων ήταν ένας από τους Τρώες Ιερείς του Απόλλωνα, δε χάρηκε ούτε ενθουσιάστηκε. Αντίθετα είπε τη φράση «φοβάμαι τους Έλληνες ακόμα και όταν φέρουν δώρα». Προειδοποίησε τους Τρώες (μάταια) να μη δεχθούν τον Δούρειο Ίππο (= ξύλινο άλογο) ως δώρο από τους Έλληνες. Η φράση αυτή έμεινε γνωστή ως «Φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας» και χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να επισημάνουμε σε κάποιον ότι πρέπει να είναι προσεκτικός, γιατί συχνά τα φαινόμενα απατούν!