Bullying στα ιδιωτικά σχολεία: Όταν το «καλό όνομα» σκεπάζει τις σκιές

Χρήστος Κάτσικας

Το τελευταίο διάστημα, το ζήτημα του bullying στα ιδιωτικά σχολεία τίθεται ξανά με έμφαση — όχι ως ακατονόμαστη υπόθεση, αλλά ως προφανές, μετρήσιμο και συλλογικό ζήτημα. Η πρόσφατη απόφαση του Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού (ΥΠΑΙΘΑ) να ζητήσει από τα ιδιωτικά και ξένα ιδιωτικά σχολεία τα στοιχεία των αναφορών ενδοσχολικής βίας και εκφοβισμού που έχουν υποβληθεί στην πλατφόρμα stop-bullying.gov.gr, για το σχολικό έτος 2024-25 — και συνολικά από την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας — αποτελεί ένα σημαντικό βήμα διαφάνειας. Σύμφωνα με το έγγραφο πρωτ. 158234/N1/4-12-2025, οι σχολικές μονάδες έχουν διορία ως τις 15 Δεκεμβρίου 2025 για τις αναφορές του πρόσφατου έτους, και ως τις 20 Δεκεμβρίου 2025 για τα συνολικά δεδομένα.

Η υποχρέωση αυτή δεν είναι τυπική — είναι μια πρόσκληση σε όλα τα ιδιωτικά σχολεία να βάλουν στο τραπέζι μια σιωπηρή πραγματικότητα.

Όταν η σιωπή σπάει — η περίπτωση της Αγίας Παρασκευής

Τα στατιστικά και οι πλατφόρμες είναι σημαντικά — αλλά μόνο όταν συνοδεύονται από πραγματικές φωνές και γεγονότα. Ένα από αυτά ήρθε στη δημοσιότητα πρόσφατα: η υπόθεση του 14χρονου που δέχθηκε άγριο bullying στην Αγία Παρασκευή. Σύμφωνα με ρεπορτάζ, ο μαθητής δέχτηκε επίθεση από ανήλικους, ανήκοντες σε γνωστά ιδιωτικά σχολεία της Αττικής. 

Η σχολική κοινότητα ενός εκ των ιδιωτικών σχολείων στην οποία φοιτούσε ένας εκ των δραστών προχώρησε σε οριστική αποβολή αυτού του μαθητή. 

Το περιστατικό κατέδειξε κάτι βασικό: το bullying στα ιδιωτικά δεν είναι «κάτι που έτυχε σε δημόσιο» — μπορεί να συμβεί παντού. Και όταν συμβεί, δεν μπορεί να κρυφτεί πίσω από καλές φράσεις και «καλή φήμη».

"Μόνο στα δημόσια σχολεία παρουσιάζονται περιστατικά bullying και όχι στα ιδιωτικά"

Το Μάϊο του 2022,  ο γνωστός συνδικαλιστής της ΕΛ.ΑΣ. Σταύρος Μπαλάσκας επιχείρησε να στιγματίσει τα δημόσια σχολεία αποδίδοντας το σχολικό εκφοβισμό σε παιδιά και οικογένειες που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να φοιτήσουν σε ιδιωτικά σχολεία.

Μόνο στα δημόσια σχολεία παρουσιάζονται περιστατικά bullying και όχι στα ιδιωτικά. Αυτό είπε, με μία απίστευτη ευκολία και σιγουριά, ο γνωστός συνδικαλιστής της ΕΛΑΣ ο οποίος προχώρησε για μία ακόμα φορά σε μια δήλωση που προκάλεσε αντιδράσεις.
«Το οδυνηρό ξέρετε ποιο είναι; Γιατί γίνεται στα δημόσια σχολεία και το επαναλαμβάνω, στα ιδιωτικά δεν γίνεται, διότι εκεί πέρα ενδεχομένως οι Αρχές λειτουργούν», είπε συγκεκριμένα, μιλώντας στην ΕΡΤ.

Λίγους μήνες μετά αποκαλύπτεται ότι σε πασίγνωστα ιδιωτικά σχολεία της Αθήνας πήγαιναν οι ανήλικοι μαθητές, οι οποίοι επιτέθηκαν σε 14χρονο συμμαθητή τους στην Αγία Παρασκευή.

Ο βασικός κατηγορούμενος μαθητής φοιτούσε στο ίδιο πολύ γνωστό ιδιωτικό σχολείο με το 14χρονο θύμα. Κατηγορείται ότι ακινητοποίησε, χτύπησε το παιδί και του είπε ότι θα τον σκοτώσει αν μιλήσει. 

Η πλατφόρμα, οι νόμοι και η (ατελής) πρόοδος

Η δημιουργία της πλατφόρμας stop-bullying.gov.gr παρουσιάζεται ως σημαντικό εργαλείο: μέσω αυτής μπορούν μαθητές, γονείς και σχολεία να καταγράφουν περιστατικά, να ακολουθείται διαδικασία διαχείρισης, και να αξιολογείται η σοβαρότητά τους. 

Η νομοθεσία — με τον Νόμος 5029/2023 — ορίζει σαφώς πως κάθε σχολείο, δημόσιο ή ιδιωτικό, έχει υποχρέωση να έχει πρωτόκολλα αντιμετώπισης και πρόληψης της ενδοσχολικής βίας.

Όμως: σύμφωνα με την πιο πρόσφατη δημόσια καταγραφή από την πλατφόρμα, έως Απρίλιο 2024 είχαν υποβληθεί μόλις 138 επίσημες καταγγελίες.  Αυτό δείχνει πόσο μακριά ακόμα είμαστε από μια πλήρη αποτύπωση του προβλήματος — ειδικά αν λάβουμε υπόψη την ποικιλία και σοβαρότητα των περιστατικών που βλέπουμε να βγαίνουν στη δημοσιότητα.

Η «άλλη όψη» του ιδιωτικού σχολείου — γιατί δεν φτάνουν όλα στο γραπτό

Τα επίσημα στοιχεία είναι μόνο η κορυφή. Υπάρχουν δυναμικές που — ειδικά στον ιδιωτικό τομέα — δυσχεραίνουν τον πραγματικό απολογισμό:

• Σε κάποιες περιπτώσεις, η «αστραφτερή εικόνα» του σχολείου λειτουργεί ως ασπίδα: το να καταγραφεί ένα περιστατικό μπορεί να θεωρηθεί ως πλήγμα στη φήμη — και έτσι προτιμάται η «εσωτερική ρύθμιση».

• Η πραγματικότητα του περιστατικού μπορεί να βαφτίζεται ως «παρεξήγηση» ή «παιδική πλάκα», και άρα να μην καταχωρίζεται.

• Ο φόβος του θύματος (ή της οικογένειας) να στιγματιστεί — κοινωνικά, εντός του σχολείου αλλά και στις «παρεούλες» των γονέων — μπορεί να μπλοκάρει την καταγγελία.

• Η «ελαστικότητα» της σχέσης σχολείου–γονέα–πελάτη (ιδιωτικό σχολείο) δυσκολεύει την αυστηρή, ανεξάρτητη αντιμετώπιση περιστατικών.

Η υπόθεση της Αγίας Παρασκευής — με την αποβολή, τις διώξεις και την δημοσιοποίηση — ανοίγει μια πόρτα: μια πόρτα που αποδεικνύει ότι ίσως μόνο όταν αναγκάζεσαι να αναγνωρίσεις το πρόβλημα δημόσια, αρχίζει η πραγματική προστασία.

Τι μπορούμε να κάνουμε — συλλογικά, ως εκπαιδευτικοί, γονείς και κοινωνία

Η έκκληση του Υπουργείου, τα νομικά εργαλεία και τα επίσημα πρωτόκολλα είναι χρήσιμα — αλλά χωρίς πολιτική βούληση, όραμα και κοινή στάση, μένουν στα χαρτιά.

1. Ιδιωτικά σχολεία με πραγματική δέσμευση

• Να αποδεχτούν ότι δεν είναι «άτρωτα»: να δηλώσουν δημόσια ότι αναγνωρίζουν πως τον εκφοβισμό δεν τον σταματά η φήμη αλλά οι σχέσεις και η υπευθυνότητα.

• Να εξασφαλίσουν ότι κάθε αναφορά — ακόμη και αν αφορά παιδί «με καλό όνομα» — θα διερευνηθεί σοβαρά, με σεβασμό και δικαιοσύνη.

2. Εκπαίδευση και ενδυναμωμένη στήριξη

• Οι επιμορφώσεις που ήδη προσφέρονται από το ΥΠΑΙΘ να αξιοποιηθούν ουσιαστικά, όχι τυπικά. 

• Οι εκπαιδευτικοί να έχουν την ασφάλεια να καταγράφουν περιστατικά — χωρίς φόβο αντιποίνων και «πελατειακών» πιέσεων.

3. Φωνή στα παιδιά, μηδενική ανοχή στη σιωπή

• Η πλατφόρμα stop-bullying.gov.gr να γίνει εργαλείο καθημερινής ψυχο-κοινωνικής ασφάλειας — όχι γραφειοκρατικό βάρος. 

• Τα παιδιά να μαθαίνουν, από μικρά, τι είναι σεβασμός, τι είναι βία, και πως — αν χρειαστεί — το πρώτο τους μέσο αντίδρασης είναι η φωνή τους.

4. Κοινωνική συνείδηση και γονική ευθύνη

• Οι γονείς να σταματήσουν να βλέπουν το bullying ως «παιδική πλάκα» ή «παράπτωμα». Να αντιληφθούν ότι μπορεί να έχει τραυματικές συνέπειες — όπως στην περίπτωση της Αγίας Παρασκευής.

• Να απαιτήσουν από τα ιδιωτικά σχολεία διαφάνεια, σοβαρή διαχείριση, και πραγματική στήριξη των θυμάτων.

Με τα στοιχεία — και με καρδιά

Τα στοιχεία που ζήτησε το Υπουργείο και τα γεγονότα όπως της Αγίας Παρασκευής — με δράστες και θύμα μαθητές ιδιωτικών σχολείων — είναι μια ισχυρή υπενθύμιση: το bullying δεν έχει «ταβάνι κοινωνικό» · δεν το σταματά ούτε η οικονομική άνεση ούτε το prestige.

Αντίθετα — χρειάζεται κάτι πολύ πιο βαθύ: κουλτούρα σεβασμού, συλλογικής ευθύνης και ανθρωπιάς.

Ας ελπίσουμε ότι τα επόμενα στοιχεία που θα έρθουν από τα σχολεία δεν θα είναι αριθμοί προς διαχείριση — αλλά αφορμή για αποφάσεις που θα αλλάξουν ζωές.