Αχ πόσο ωραία κ. υπουργέ της Παιδείας διαφημίζετε... την ιδιωτική εκπαίδευση!

Χρήστος Κάτσικας

Αφού το υπουργείο Παιδείας διεκπεραίωσε τη σταδιακή «αναβάθμιση» των διάφορων κολεγίων και την ταυτόχρονη υποβάθμιση της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης, αφού πρόσφατα νομοθέτησε ώστε να είναι ισοδύναμα τα πτυχία με τα πτυχία των δημόσιων Πανεπιστημίων, τώρα δεν διστάζει να τα διαφημίζει την ιδιωτική εκπαίδευση μέσα στα δημόσια Λύκεια της χώρας.

«Βγάζει μάτι» ο γενικότερος σχεδιασμός της πολιτικής του υπουργείου Παιδείας: Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει τη δημόσια εκπαίδευση ως προβληματική δημόσια επιχείρηση που πρέπει να «εξυγιανθεί», όπως άλλες δημόσιες επιχειρήσεις! Οπως φαίνεται, ακολουθεί το πρότυπο «εξυγίανσης» της αγοράς τηλεπικοινωνιών, αερομεταφορών, ενέργειας, υγείας: προηγείται η απαξίωση του δημόσιου φορέα και η τεχνητή δημιουργία έτοιμης «πελατείας» για τους ιδιώτες που θα προκύψουν.

Επιδέξια και αθόρυβα, με τη βοήθεια του τακτοποιημένου λόγου μιας νέας (;) μεταρρυθμιστικής σταυροφορίας, όπου σκόπιμα έχει υποκατασταθεί η αναζήτηση των αιτιών από τη διαπίστωση των αποτελεσμάτων, όλος ο προβληματισμός μοιάζει με τη θεωρία του πεπρωμένου στη θρησκευτική σκέψη, όπου οι άνθρωποι αναφωνούν «είναι θέλημα θεού», προκειμένου να εξηγήσουν ή να δικαιολογήσουν μια ορισμένη εξέλιξη των πραγμάτων: η ιδιωτική εκπαίδευση είναι η λύση!

Αλλά γιατί τα λέμε όλα αυτά;

Συγκεκριμένα, αλγεινή εντύπωση έχει προκαλέσει η πρόσφατη απόφαση του Υπουργείου Παιδείας να εγκρίνει και να διανείμει ενημερωτικό υλικό σε όλες τις δημόσιες σχολικές μονάδες σχετικά με τις εισαγωγικές εξετάσεις του ιδιωτικού Κολλεγίου Αθηνών. Πρόκειται για μια κίνηση που εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τη σχέση δημόσιου και ιδιωτικού εκπαιδευτικού τομέα, τη θεσμική ουδετερότητα του κράτους και τον ρόλο του δημόσιου σχολείου στη διαμόρφωση εκπαιδευτικών επιλογών των οικογενειών.

Προσωπικές επιλογές vs. κρατική διαμεσολάβηση

Κάθε χρόνο, οι οικογένειες μαθητών που αλλάζουν εκπαιδευτική βαθμίδα (ΣΤ' Δημοτικού προς Α' Γυμνασίου και Γ' Γυμνασίου προς Α' Λυκείου) αναζητούν το κατάλληλο σχολικό περιβάλλον για τη συνέχιση των σπουδών των παιδιών τους. Πρόκειται για μια απόφαση που λαμβάνεται ιδιωτικά, με βάση προσωπικά, οικονομικά και παιδαγωγικά κριτήρια.

Η αποστολή ενημερωτικού υλικού από το κράτος που προωθεί τις εισαγωγικές εξετάσεις ενός συγκεκριμένου ιδιωτικού σχολείου μετατρέπει το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα σε όχημα έμμεσης διαφήμισης. Το εύλογο ερώτημα είναι: γιατί οι γονείς των μαθητών δημόσιων σχολείων να λαμβάνουν μια τέτοια ενημέρωση αν δεν την έχουν ζητήσει;

Το όριο μεταξύ ενημέρωσης και διαφήμισης

Στο αποσταλθέν υλικό δεν περιλαμβάνονται μόνο οι διαδικασίες των εξετάσεων αλλά και το πλαίσιο των υποτροφιών, δημιουργώντας ένα θελκτικό αφήγημα για το ιδιωτικό σχολείο. Εδώ, το πρόβλημα δεν εντοπίζεται στο Κολλέγιο Αθηνών αλλά στην ίδια την απόφαση του υπουργείου Παιδείας να προωθήσει το μήνυμα αυτό μέσω του δημόσιου σχολείου.

Το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα δεν οφείλει να «δείχνει τον δρόμο» στους γονείς προς την ιδιωτική εκπαίδευση, αλλά να επικεντρώνεται στη βελτίωση των δικών του δομών και δυνατοτήτων.

Προβληματική κρατική πρακτική και εκπαιδευτική πολιτική

Η επιλογή του Υπουργείου να επιτρέψει μια τέτοια πρακτική μπορεί να δημιουργήσει επικίνδυνο προηγούμενο. Αν ένα ιδιωτικό σχολείο δικαιούται να διανέμει ενημερωτικό υλικό μέσω του δημόσιου συστήματος, τότε γιατί να μη συμβεί το ίδιο και για άλλα εκπαιδευτικά ιδρύματα; Το δημόσιο σχολείο κινδυνεύει να μετατραπεί σε φορέα προώθησης ιδιωτικών συμφερόντων, απομακρυνόμενο από τον πυρήνα της αποστολής του.

Το ερώτημα που ανακύπτει είναι ξεκάθαρο: μήπως η δημόσια εκπαίδευση σταδιακά υπονομεύεται προς όφελος του ιδιωτικού τομέα;

Και παλιότερα

Πριν 10 περίπου χρόνια με έγγραφό του, το υπουργείο Παιδείας εγκρίνει «στο Αμερικάνικο Κολλέγιο Ελλάδας την πραγματοποίηση οργανωμένων επισκέψεων σε Λύκεια ανά την ελληνική επικράτεια για το σχολικό έτος 2014-2015».

Σύμφωνα -λοιπόν- με το έγγραφο 199648/Δ7/9-12-2014, αποφασίζεται: αφενός η παρουσίαση του συνολικού προγράμματος ακαδημαϊκών υποτροφιών που προσφέρει το Deree βάσει του βαθμού απολυτηρίου, αφετέρου η διοργάνωση παρουσιάσεων/workshops με ομιλίες από επαγγελματίες του χώρου για διάφορα αντικείμενα σπουδών (π.χ. Διοίκηση Επιχειρήσεων, Χρηματοοικονομικά, Τουρισμός, Τέχνες, Ψυχολογία κ.ά.).

Το υπουργείο Παιδείας επισημαίνει ότι «για την αποτελεσματικότερη διάχυση των δράσεών σας στη μαθητική κοινότητα, παρακαλούμε να προγραμματίζονται εγκαίρως οι επισκέψεις, σε συνεργασία με τα Λύκεια όλης της χώρας και τα κατά τόπους Κέντρα Συμβουλευτικής και Προσανατολισμού (ΚΕΣΥΠ) του ΥΠΑΙΘ».

Δηλαδή με όλη την επισημότητα, με στόχο προφανώς την αλίευση μαθητών–πελατών για φοίτηση στο ιδιωτικό κολέγιο.