«H Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε ανάλυση της Ευρωπαϊκής Ενωσης (ΕΕ) σχετικά με τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2025 του ΟΟΣΑ, η οποία επιβεβαιώνει τη συνεχή μείωση του επιπέδου των βασικών δεξιοτήτων των 15χρονων σε ολόκληρη την ΕΕ…

Τα ευρήματα της ΕΕ δείχνουν ότι οι μαθητές παρουσιάζουν χαμηλές επιδόσεις και στους τρεις βασικούς τομείς: 33,9% στα μαθηματικά, 31,3% στην ανάγνωση και 25,9% στις φυσικές επιστήμες.

Η ανάλυση αναδεικνύει επίσης σημαντικά προβλήματα όσον αφορά την ισότητα. Οι μαθητές και οι μαθήτριες που προέρχονται από μειονεκτούντα περιβάλλοντα έχουν περίπου τέσσερις φορές περισσότερες πιθανότητες να έχουν χαμηλές επιδόσεις στις φυσικές επιστήμες από τα προνομιούχα άτομα, ενώ οι προνομιούχοι μαθητές και μαθήτριες έχουν περίπου οκτώ φορές περισσότερες πιθανότητες να έχουν κορυφαίες επιδόσεις».

Τα παραπάνω αναφέρονται στο Δελτίο Τύπου της αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα.

Οσον αφορά δε την Ελλάδα, η έκθεση της ΕΕ αναφέρει ότι τα μέσα αποτελέσματα του διαγωνισμού PISA 2025 «ήταν περίπου τα ίδια με το 2022 στα μαθηματικά και τις θετικές επιστήμες, και χαμηλότερα από ό,τι το 2022 στην ανάγνωση. Ακόμα και στις φυσικές επιστήμες και τα μαθηματικά, ωστόσο, η μέση επίδοση ήταν χαμηλότερη από ό,τι το 2018 ή σε οποιαδήποτε προηγούμενη αξιολόγηση… Σε σύγκριση με το 2015, το ποσοστό των μαθητών με χαμηλές επιδόσεις (με βαθμολογία κάτω από το Επίπεδο Επάρκειας 2) αυξήθηκε κατά 14 ποσοστιαίες μονάδες στα μαθηματικά, κατά 17 ποσοστιαίες μονάδες στην ανάγνωση και κατά οκτώ ποσοστιαίες μονάδες στις φυσικές επιστήμες».

Δεν έχει κανένα νόημα στο σημείωμα αυτό να ασχοληθούμε με τις μετρήσεις και τα νούμερα του διαγωνισμού PISA, αφού η εργαζόμενη κοινωνία γνωρίζει τη ζοφερή πραγματικότητα της δημόσιας εκπαίδευσης και βιώνει από πρώτο χέρι τις κοινωνικές ανισότητες και τον καθημερινό τιτάνιο αγώνα που κάνει για την επιβίωση και για να εξασφαλίσει στα παιδιά της τις γνώσεις, τα προσόντα που θα τους επιτρέψουν να ζήσουν μια καλύτερη ζωή(;) από αυτήν των γονιών τους.

Το δικό μας σχόλιο σε όλα αυτά είναι ότι «αυτοί που μας χρωστούσαν μας ζητούν τώρα και τα ρέστα».

Και αυτοί που μας χρωστούν είναι οι ελληνικές αστικές κυβερνήσεις και τα μεγάλα αφεντικά των ισχυρών ιμπεριαλιστικών κρατών της ΕΕ, που χαράσσουν τις πολιτικές, στις οποίες οι μπανανίες σαν την Ελλάδα οφείλουν να προσαρμοστούν.

Παραβιάζουμε ανοιχτές θύρες, όταν αναφέρουμε ότι το αφήγημα της «δημοσιονομικής σταθερότητας» αφορά αποκλειστικά τις κοινωνικές δαπάνες και δεν θίγει τους εξοπλισμούς, για τους οποίους δαπανώνται δισεκατομμύρια, για να εξυπηρετηθούν τα πολεμοκάπηλα μονοπώλια, να συντηρηθεί ο ελληνικός εθνικισμός και ο ανταγωνισμός του με τη γείτονα Τουρκία.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat, όσον αφορά τις δημόσιες δαπάνες για την παιδεία, η Ελλάδα κατατάσσεται στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ, καθώς αυτές (οι δημόσιες δαπάνες) ανέρχονται μόλις στο 3,3% του ΑΕΠ, ενώ στην ΕΕ διαμορφώνονται κατά μέσο όρο στο 4,7% του ΑΕΠ.

Η ζοφερή αυτή πραγματικότητα της δημόσιας εκπαίδευσης έχει, λοιπόν, ονοματεπώνυμο και μεταφράζεται σε ασκούμενες πολιτικές, που έχουν ολέθρια αποτελέσματα, που επιδεινώνονται από χρόνο σε χρόνο.

Είναι η πολιτική της σταθερής, χρόνιας υποχρηματοδότησης, που έχει αντίκτυπο στους ελαχιστότατους μόνιμους διορισμούς εκπαιδευτικών σε σχέση με τις πραγματικές ανάγκες των δημόσιων σχολείων, στην εκμετάλλευση δεκάδων χιλιάδων αναπληρωτών που δεν έχουν σταθερή εργασιακή σχέση με ένα σχολείο αλλά τριγυρνούν ανά την επικράτεια με μια βαλίτσα στο χέρι, στους άθλιους μισθούς των εκπαιδευτικών που δυσκολεύουν την επιβίωση και μειώνουν την όρεξη για δουλειά, στα υπερπληθή τμήματα μαθητών, στις συγχωνεύσεις-καταργήσεις τμημάτων, στα εκπαιδευτικά κενά ακόμη και σε βασικές ειδικότητες, στις μεγάλες ελλείψεις σε ασφαλείς και σύγχρονες υποδομές, στα ασυντήρητα σχολικά κτίρια, κ.λπ.

Είναι η πολιτική των ατέλειωτων «μεταρρυθμίσεων», που δεν έχουν στόχο ένα σχολείο της ολόπλευρης μόρφωσης, της ανάπτυξης της προσωπικότητας, της καλλιέργειας των ιδιαίτερων χαρισμάτων και δυνατοτήτων των μαθητών, αλλά ένα σχολείο της «μερικής γνώσης» και των απαραίτητων δεξιοτήτων που απαιτεί κάθε φορά η αγορά.

Είναι η πολιτική που δεν νοιάζεται για την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης, που εγκυμονεί κινδύνους για την διατήρηση του συστήματος, αλλά προωθεί και επιβραβεύει την αποστήθιση, την επιφανειακή γνώση, τον ατομισμό και τον σκληρό ανταγωνισμό και όχι την ενίσχυση της συλλογικότητας, που επιτρέπει στο άτομο να εξελιχθεί μέσα από τη δύναμη της ομάδας.

Είναι η πολιτική της ενίσχυσης των ταξικών φραγμών και της συνεχούς επινόησης νέων, ώστε να ανακυκλώνεται το σύστημα και ο ταξικός διαχωρισμός της κοινωνίας. Τα παιδιά της εργατικής τάξης και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων δεν πρέπει να ανέβουν τα σκαλιά της κοινωνικής εξέλιξης, για την οποία η μόρφωση, η γνώση είναι σημαντική κινητήρια δύναμη.

Είναι η πολιτική του εκφοβισμού, των πειθαρχικών, της τρομοκρατίας, των διοικητικών ελέγχων, της αξιολόγησης κατά των εκπαιδευτικών που αντιστέκονται. Του ανούσιου διοικητικού φόρτου και της γραφειοκρατίας σε βάρος της μορφωτικής διαδικασίας και του παιδαγωγικού κλίματος.

Τέλος είναι οι πολιτικές που ενισχύουν και βαθαίνουν τις κοινωνικές ανισότητες. Είναι κοινώς παραδεκτό ότι άλλες αφετηρίες και άλλη μορφωτική εξέλιξη και διαδρομή έχουν τα παιδιά που προέρχονται από υψηλά κοινωνικο-οικονομικά και μορφωτικά στρώματα και άλλη τα παιδιά της εργατικής τάξης, της αγροτιάς, των φτωχών λαϊκών στρωμάτων, των περιθωριοποιημένων κοινωνικά ομάδων, της απομακρυσμένης και εγκαταλελειμμένης επαρχίας.

Και τέτοιες είναι και αυτές της δημιουργίας διάφορων κατηγοριών δημόσιων σχολείων αφενός για την ελίτ (Πρότυπα-Πειραματικά Σχολεία, Ωνάσεια Σχολεία, IB και στα δημόσια σχολεία) και αφετέρου για την μεγάλη πλειοψηφία, για την «πλέμπα». Σε αυτές συγκαταλέγεται, βεβαίως, και η ίδρυση και λειτουργία ιδιωτικών «πανεπιστημίων», με κατάφωρη και ξεδιάντροπη παραβίαση του άρθρου 16 του συντάγματος.