Χρήστος Κάτσικας

Υπάρχουν στιγμές που η πολιτική υποκρισία παύει να κρύβεται πίσω από τεχνοκρατικούς όρους και αποκαλύπτεται ωμά, σχεδόν αυτάρεσκα. Μία τέτοια στιγμή ήταν η δήλωση της Χριστίνας Αλεξοπούλου, βουλεύτριας της Νέα Δημοκρατία, όταν, αναφερόμενη στους εκπαιδευτικούς που αδυνατούν να ζήσουν με τους μισθούς τους και τα εξωφρενικά ενοίκια, αποφάνθηκε κυνικά:
«Το τζάμπα πέθανε. Τι θέλετε; Δωρεάν; Και ποιος θα το πληρώσει;»

Ναι η προκλητική δήλωση «το τζάμπα πέθανε» απευθύνεται σε ανθρώπους που καλούνται να διαθέσουν από το 60% μέχρι το 80% του μισθού τους αποκλειστικά για ενοίκιο. Για την «γαλάζια Αντουανέτα» όμως αυτά είναι ψιλά γράμματα.

Ας το πούμε καθαρά: η δήλωση αυτή δεν είναι «άστοχη». Είναι αποκαλυπτική.

Ποιο «τζάμπα» ακριβώς;

Σε ποιον απευθύνεται αυτή η φράση;
Στους δασκάλους και τους καθηγητές που:

• αμείβονται με μισθούς που εξανεμίζονται πριν τα μισά του μήνα,

• πληρώνουν 400 και 500 ευρώ ενοίκιο σε νησιά και επαρχία,

• αναγκάζονται να συγκατοικούν, να κοιμούνται σε αυτοκίνητα ή να παραιτούνται,

• στηρίζουν το δημόσιο σχολείο με προσωπικό κόστος και ψυχική εξάντληση.

Ποιο είναι το «τζάμπα»;
Ο μισθός των 800 ευρώ;
Η τάξη των 25 παιδιών;
Η υπηρεσία σε δυσπρόσιτες περιοχές χωρίς κρατική μέριμνα;

Ή μήπως, τελικά, το «τζάμπα» αφορά την ίδια την πολιτική ευθύνη, που κάποιοι θεωρούν ότι μπορούν να ασκούν χωρίς συνέπειες;

Η ιδεολογία πίσω από τη φράση

Η φράση «το τζάμπα πέθανε» δεν ειπώθηκε τυχαία. Συμπυκνώνει μια ολόκληρη νεοφιλελεύθερη αντίληψη:

• το κράτος δεν οφείλει να εξασφαλίζει αξιοπρεπή διαβίωση,

• η εργασία στο Δημόσιο είναι περίπου χάρη,

• όποιος δεν «βγαίνει», απλώς να προσαρμοστεί ή να φύγει.

Στην πραγματικότητα, η κυβέρνηση δεν θεωρεί τον εκπαιδευτικό πυλώνα του κοινωνικού κράτους, αλλά κόστος. Και όταν μιλά έτσι μια βουλεύτρια, μιλά με την άνεση εκείνου που ξέρει ότι εκφράζει –όχι παραφωνία– αλλά κεντρική γραμμή.

Δύο μέτρα και δύο σταθμά

Το ερώτημα «ποιος θα το πληρώσει;» είναι εύλογο. Ας το απαντήσουμε, όμως, πολιτικά:

• Όχι οι τράπεζες που διασώθηκαν.

• Όχι τα κόμματα που χρωστούν εκατοντάδες εκατομμύρια.

• Όχι οι ισχυροί που ευνοούνται από φοροαπαλλαγές και ρυθμίσεις.

Να το πληρώσουν οι εκπαιδευτικοί.
Με τη ζωή τους σε αναμονή.
Με το επάγγελμα απαξιωμένο.
Με το σχολείο απογυμνωμένο.

Δεν είναι γκάφα – είναι δήλωση αξιών

Απόλυτος κυνισμός. Σωστά. Αλλά το πρόβλημα είναι βαθύτερο.
Δεν έχουμε να κάνουμε με ένα επικοινωνιακό ατύχημα, αλλά με μια δήλωση αξιών.

Γιατί όταν μια κυβερνητική βουλεύτρια λέει σε έναν δάσκαλο που δεν μπορεί να πληρώσει το ενοίκιο του «το τζάμπα πέθανε», το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: Αν δεν αντέχεις, δεν μας αφορά.

Το σχολείο δεν είναι «τζάμπα»

Το δημόσιο σχολείο δεν είναι δωρεάν πολυτέλεια. Είναι συνταγματική υποχρέωση. Και οι εκπαιδευτικοί δεν ζητούν «τζάμπα». Ζητούν:

• να μπορούν να ζουν από τον μισθό τους,

• να μην εξευτελίζονται δημόσια,

• να μην αντιμετωπίζονται ως βάρος.

Αν κάτι έχει πεθάνει πραγματικά, δεν είναι το «τζάμπα».
Είναι η πολιτική ντροπή απέναντι σε έναν κλάδο που κρατά όρθια την κοινωνία – ακόμα κι όταν η ίδια η Πολιτεία τον υποτιμά.