Εντυπωσιακά στοιχεία έχουν έρθει στη δημοσιότητα από την τελευταία έκθεση του Διεθνούς Ινστιτούτου Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI), σύμφωνα με την οποία οι στρατιωτικές δαπάνες παγκόσμια έφτασαν στο ιλιγγιώδες μέγεθος των 2,88 τρισεκατομμυρίων δολαρίων το 2025, σημειώνοντας αύξηση 2,9% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά του 2024.

Για να μεταφραστεί με περισσότερη σαφήνεια το ποσό αυτό, τα 2,88 τρισεκατομμύρια δολάρια αντιστοιχούν σε στρατιωτικές δαπάνες ύψους 350 δολαρίων για κάθε άνθρωπο στον πλανήτη.

Και η κατανομή των δαπανών (από άποψη μεγέθους) έχει ως εξής χωρίς να δημιουργείται κάποια έκπληξη.

Τη μερίδα του λέοντος για το 2025 και την πρώτη θέση καταλαμβάνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες (954 δισ. δολάρια), ενώ ακολουθεί η Κίνα (336 δισ. δολάρια), η Ρωσία (190 δισ. δολάρια), η Γερμανία (114 δισ. δολάρια) και η Ινδία (92 δισ. δολάρια), που αντιστοιχούν οι δαπάνες τους περισσότερο από το μισό (58%) των παγκόσμιων στρατιωτικών δαπανών.

Ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός έχει μακράν τις μεγαλύτερες δαπάνες, όπως συμβαίνει κάθε χρόνο από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Τα 954 δισ. δολάρια που δαπανήθηκαν από τις ΗΠΑ είναι περισσότερα, υπερδιπλάσια και πλέον από τις υπόλοιπες τέσσερις χώρες που είναι στις πρώτες θέσεις των στρατιωτικών δαπανών.

Γνωρίζουμε πως οι χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ έθεσαν ως στόχο να δαπανήσουν το 2% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος τους (ΑΕΠ) για την άμυνα. Σημείο καμπής η προσάρτηση της Κριμαίας το 2014 από τη Ρωσία. Έτσι από το 2016, οι στρατιωτικές δαπάνες στην Ευρώπη έχουν διπλασιαστεί, κύρια στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης που σημειώνουν αύξηση 173%, τη μεγαλύτερη από τις υπόλοιπες περιοχές στον κόσμο.

Ανά κάτοικο, το Κατάρ έχει τις περισσότερες δαπάνες για το στρατό, με αύξηση από 1.231 δολάρια ανά κάτοικο το 2006 σε 5.428 δολάρια έως το 2022, μια αύξηση 340%.

Ακολουθεί το σιωνιστικό Ισραήλ, με αύξηση από 1.360 δολάρια σε 5.108 δολάρια κατά κεφαλήν, δηλαδή αύξηση 276%.
Στην τρίτη θέση η Νορβηγία, με αύξηση 181% από 1.080 δολάρια σε 3.040 δολάρια, ενώ η Ουκρανία παρουσιάζει τη μεγαλύτερη αύξηση κατά 3.387% (!) από 63 δολάρια κατά κεφαλήν το 2006 σε 2.197 δολάρια το 2025, που προφανώς αντανακλά τη συνεχιζόμενη πολεμική της σύγκρουσή με τη Ρωσία.

Πωλήσεις όπλων και οπλικών συστημάτων

Μια άλλη κύρια πλευρά είναι ασφαλώς το εμπόριο των όπλων παγκόσμια και πώς κυριαρχείται, από ποιες χώρες και ποια επίσης βιομηχανικά συγκροτήματα.

Ανάμεσα στο 2016 και το 2025, όπλα αξίας 295 δισ. δολαρίων πωλήθηκαν σε όλο τον κόσμο.

Ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός εκτός από την πρώτη θέση που αφορά τις δαπάνες για το δικό του στρατό, είναι επίσης ο μεγαλύτερος εξαγωγέας όπλων στον κόσμο, πραγματοποιώντας το 39% (115 δισ. δολάρια) των συνολικών παγκόσμιων πωλήσεων.

Μεγάλο μέρος από τις συμβάσεις του Πενταγώνου πήγαν σε ιδιωτικές εταιρείες όπως οι Lockheed Martin, RTX, Boeing, General Dynamics και Northrop Grumman.

Στη δεύτερη θέση του μεγαλύτερου εξαγωγέα όπλων είναι η Ρωσία, με 13% (40 δισ. δολάρια) του παγκόσμιου μεριδίου, και ακολουθούν η Γαλλία – 9,3% (28 δισ. δολάρια), μετά η Κίνα – 5,5% (16 δισ. δολάρια) και η Γερμανία – 5,5% (16 δισ. δολάρια).

Συρρίκνωση δαπανών σε κρίσιμους τομείς

Προφανώς όταν μια χώρα καλείται να ξοδέψει περισσότερα για στρατιωτικούς εξοπλισμούς, αυτά τα χρήματα πρέπει να προέρχονται από περικοπές των δαπανών σε άλλους τομείς. Και συνήθως αυτοί οι τομείς είναι εκείνοι στους οποίους οι πολίτες των χωρών βασίζονται σε καθημερινή βάση, όπως είναι οι δαπάνες για την υγεία και την εκπαίδευση.

Για τις χώρες της Ευρώπης μια ερμηνεία που μπορούμε να διατυπώσουμε είναι το δόγμα της «πολεμικής ανάπτυξης», που διακηρύσσουν με θέρμη τα κονκλάβια των υπευθύνων της ΕΕ.

Και βέβαια οι προϋπολογισμοί, όπως και η φορολογία, είναι ένα λάστιχο που κατά το δοκούν χρησιμοποιείται ανάλογα με τις ανάγκες του συστήματος (πχ εκλογές, σκάνδαλα κλπ) από τις κυβερνήσεις, χωρίς να χάνεται ο βασικός στόχος που είναι η συγκέντρωση πλούτου με διάφορους τρόπους στους ολιγάρχες.

πηγή: Λαϊκός Δρόμος