Πιο εκτεθειμένη από ποτέ η Κύπρος

Κυριάκος Πιερίδης - efsyn,gr

«Ανακρούει πρύμναν» ο Χριστοδουλίδης για τη συμμαχία με το Ισραήλ ● Η Κύπρος συνειδητοποίησε με τον άσχημο τρόπο ότι οι στρατηγικές συμμαχίες με καθεστώτα όπως αυτό του Τελ Αβίβ μπορούν να έχουν πολύ άσχημες επιπτώσεις

HΚύπρος βρίσκεται εκτεθειμένη όσο ποτέ στο παρελθόν στη νέα ανεξέλεγκτη σύγκρουση της Μέσης Ανατολής, διαψεύδοντας τις αρχικές καθησυχαστικές διαβεβαιώσεις της κυπριακής κυβέρνησης ότι δεν συνέτρεχε κίνδυνος. Οι εντυπώσεις διαλύθηκαν τα μεσάνυχτα της Κυριακής όταν η βρετανική βάση στο Ακρωτήρι κοντά στη Λεμεσό δέχθηκε επίθεση από drones του στρατού του Ιράν, ως μέρος των αντιποίνων σε πολλαπλούς δυτικούς στόχους.

Οι ανησυχίες για τους απροσμέτρητους κινδύνους που διατρέχει η Κύπρος επιβεβαιώθηκαν τις ώρες που ακολούθησαν, ύστερα από τις πληροφορίες για αναχαιτίσεις νέων επιθέσεων από το Ιράν εναντίον των Βρετανικών Βάσεων (Ακρωτήρι και Δεκέλεια), αλλά και τον ουσιαστικό κίνδυνο να μπει στο στόχαστρο του Ιράν το αεροδρόμιο Πάφου, το οποίο εκκενώθηκε.

Play Video

Το αεροδρόμιο Πάφου είναι δίπλα στο στρατιωτικό «Ανδρέας Παπανδρέου», μέσω του οποίου στο παρελθόν η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη έδινε διευκολύνσεις για τις ΗΠΑ, κάνοντας μέχρι πρόσφατα απανωτές ανακοινώσεις ότι το προορίζει για αναβάθμιση από τους Αμερικανούς στο πλαίσιο ενισχυμένης στρατηγικής σχέσης.

Η συνειδητοποίηση των κινδύνων και η ραγδαία κλιμάκωση της ανησυχίας του πληθυσμού ώθησαν τα ξημερώματα της Δευτέρας τον πρόεδρο Χριστοδουλίδη να διαγνώσει την πολύπλοκη πραγματικότητα που περιβάλλει το νησί, βρισκόμενο εντός ζώνης αστάθειας και μάλιστα μέσα στο βεληνεκές των ιρανικών όπλων, τόσο των drones όσο και βαλλιστικών πυραύλων.

Το βάρος των άμεσων αναχαιτίσεων ανέλαβε το Ηνωμένο Βασίλειο με τα μαχητικά του στο νησί, αλλά η συνδρομή της Ελλάδας με αεροσκάφη F-16 και φρεγάτες κρίθηκε καθοριστική και άμεση. Χωρίς αυτήν, η Κύπρος είναι αμφίβολο αν διαθέτει επαρκή ομπρέλα ασφαλείας για πυραυλική επίθεση ή ακόμα και επίθεση από drones. H συνδρομή της Ελλάδας καταρρίπτει το επιπόλαιο αφήγημα από την πλευρά της κυπριακής κυβέρνησης, που εσχάτως καλλιεργούσε την ψευδαίσθηση στην κοινή γνώμη ότι το Ισραήλ προσφέρει προστασία ως «σύμμαχος» χώρα, πιο αποτελεσματικά λόγω γεωγραφικής θέσης ακόμα και από την Ελλάδα.

Σε επιφυλακή

Ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης κάλεσε τους πολιτικούς αρχηγούς και έθεσε σε επιφυλακή την Εθνική Φρουρά με όσα συστήματα αεράμυνας διαθέτει, διακηρύσσοντας με κάθε τρόπο ότι η Κύπρος δεν είναι μέρος της πολεμικής σύγκρουσης των ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν. Η κυπριακή κυβέρνηση έθεσε επίσης σε ετοιμότητα τις δυνάμεις πολιτικής προστασίας για οποιοδήποτε σενάριο, δίνοντας έμφαση σε πιθανές εκκενώσεις αμάχων και προστασία παιδιών. Δεν υπάρχουν ικανοποιητικά σχέδια για καταφύγια, αλλά κανείς στο νησί δεν διανοείται να φτάσει σε αυτό το σημείο.

Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν αναιρέσει τη ρητορική στην εξωτερική πολιτική που χρησιμοποιούσε για αρκετό χρόνο ο πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης, παρουσιάζοντας την Κύπρο πότε ως «πυλώνα σταθερότητας» στην περιοχή και πότε ως «στρατηγικό εταίρο» ή ακόμα και «σύμμαχο» του Ισραήλ. Η ρητορική αυτή έφτασε στο σημείο ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου να διακηρύσσει ότι η Ελλάδα, η Κύπρος, η Ινδία, αραβικά και ασιατικά κράτη συγκροτούν ένα «εξάγωνο συμμαχιών, έναν άξονα χωρών που βλέπουν την πραγματικότητα, τις προκλήσεις και τους στόχους με τον ίδιο τρόπο, σε αντίθεση με ριζοσπαστικούς άξονες».

Αυτό συνέβη πρόσφατα (22/2) ύστερα από συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου όταν ο Νετανιάχου έκανε σχέδια επίθεσης στο Ιράν. Ως αντιπάλους άξονες ο πρωθυπουργός του Ισραήλ όρισε τον «ριζοσπαστικό σιιτικό άξονα» υπονοώντας το Ιράν και «τον αναδυόμενο ριζοσπαστικό σουνιτικό άξονα» υπονοώντας την Τουρκία. Αυτού του είδους η ρητορική έχει σχηματίσει εσφαλμένη αντίληψη στους Κυπρίους που πρόσφατα -σε δημοσκόπηση της κρατικής τηλεόρασης ΡΙΚ- παρουσίασαν ευρήματα υποστήριξης συμμαχίας με το Ισραήλ στο 40% των ερωτηθέντων.

Η Λευκωσία προσγειώθηκε ανώμαλα στους πραγματικούς συσχετισμούς, μπροστά στους κινδύνους που διατρέχει το νησί και την αγωνία των Κυπρίων σε περίπτωση που συμπαρασυρθεί στη μεσανατολική κρίση. Στο πλέον διάχυτο κλίμα ανησυχίας, πιο νουνεχής φαντάζει τώρα η τήρηση αποστάσεων από τις αυθαίρετες επιλογές που κάνουν είτε το Ισραήλ του Μπενιαμίν Νετανιάχου είτε οι ΗΠΑ του προέδρου Τραμπ. Εκτός από την Ελλάδα, στην οποία φυσιολογικά αποτάθηκε και άμεσα ανταποκρίθηκε, η Λευκωσία έθεσε αιτήματα αλληλεγγύης προς τη Γαλλία, που διαδραματίζει κάποιο ρόλο στη Μέση Ανατολή λόγω Λιβάνου.

Η κυπριακή κυβέρνηση εξέφρασε επίσης τη δυσαρέσκειά της προς το Ηνωμένο Βασίλειο για τη χρήση των Βρετανικών Βάσεων από τις ΗΠΑ. Πάντως, ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δήλωσε ενώπιον της Βουλής των Κοινοτήτων ότι οι βάσεις στην Κύπρο δεν χρησιμοποιούνται από αμερικανικά βομβαρδιστικά. Αυτό δεν φαίνεται αρκετό καθώς η εμπλοκή των «κυρίαρχων» Βρετανικών Βάσεων σε επιχειρήσεις εκθέτει όλο το νησί σε αντίποινα, καθώς αυτές γειτνιάζουν με μεγάλες πόλεις, κοινότητες και υποδομές. Κι αυτή η διάσταση θα επηρεάσει την εξωτερική πολιτική της Κύπρου, καθώς ο Χριστοδουλίδης επένδυε με κάθε τρόπο για να βρει κανάλια επαφής με τη διοίκηση Τραμπ - φτάνοντας στο σημείο ως προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε. να παραστεί στο πρόσφατο Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα, παρά την αποχή κεντρικών ευρωπαϊκών χωρών όπως η Γερμανία και η Γαλλία.

Αμηχανία

Μετά την ψυχρολουσία και απευχόμενη τα χειρότερα, η Λευκωσία επανήλθε στις δημόσιες δηλώσεις της στην υπογράμμιση του ήπιου ανθρωπιστικού ρόλου στη Μέση Ανατολή, λόγω της γεωγραφικής εγγύτητας - και τίποτα πέραν αυτού. Περαιτέρω, η κυπριακή ηγεσία θα χρειαστεί να επιμετρήσει κι άλλες πιθανές απώλειες, όπως η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου και η αφόρητη εξάρτησή της από το μαζούτ, η αρνητική ψυχολογία εν όψει νέας τουριστικής σεζόν αν παραταθεί ο πόλεμος και η εξουδετέρωση της προοπτικής αξιοποίησης των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στην κυπριακή ΑΟΖ. Αυτή συνδέεται με τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και οι συνθήκες είναι όσο ποτέ επικίνδυνες. Επιπρόσθετα, θα χρειαστεί να αναβαθμίσει τα μέτρα ασφαλείας σε πόλεις όπου ζει ισχυρή εβραϊκή κοινότητα που μετακόμισε σε χρόνο-ρεκόρ στο νησί τα τελευταία χρόνια. Αν παραταθεί ο πόλεμος εκτιμάται επίσης ότι η συνδεσιμότητα των αεροδρομίων της Κύπρου θα επηρεαστεί - μέχρι στιγμής έχουν ακυρωθεί πάνω από 130 πτήσεις.