της Ιωάννας Αρχοντάκη - info-war.gr

Η ραγδαία αύξηση των στρατιωτικών δαπανών και η ανασύνταξη της βιομηχανίας γύρω από την παραγωγή εξοπλισμών από τη μια μεριά και η συμπίεση του κοινωνικού κράτους από την άλλη, συνθέτουν το νέο ευρωπαϊκό δόγμα. Πρόκειται για τη μετάβαση σε οικονομίες πολέμου και λίγοι μιλούν ανοιχτά για αυτό το γεγονός.

Το 2024, οι συνολικές αμυντικές δαπάνες των 27 κρατών-μελών της ΕΕ έφτασαν τα 343 δισεκατομμύρια ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 19% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Για πρώτη φορά στην ιστορία της Ένωσης, οι δαπάνες αυτές αντιστοιχούν σχεδόν στο 2% του ΑΕΠ, ενώ το 2025 προβλέπεται να ξεπεράσουν αυτό το όριο, φτάνοντας τα 392 δισεκατομμύρια ή το 2,1% του ΑΕΠ.

Η άνοδος αυτή αντανακλά τη μετατόπιση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού από τις κοινωνικές δαπάνες προς τη στρατιωτική βιομηχανία. Ήδη το 31% των συνολικών κονδυλίων αφορά επενδύσεις σε εξοπλισμούς, ενώ οι δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη στην άμυνα αυξήθηκαν κατά 20%, φτάνοντας τα 13 δισ. ευρώ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενθαρρύνει αυτή τη στροφή μέσω προγραμμάτων όπως του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας, που χρηματοδοτεί δεκάδες ερευνητικά και παραγωγικά έργα στον τομέα των όπλων.

Συνολικές Αμυντικές Δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ ανά Κράτος-Μέλος, 2023–2024 |Πηγή: Ευρωπαϊκός Οργανισμός Άμυνας (EΟA), 2025

Η πολιτική βάση αυτής της στρατιωτικής επιτάχυνσης έγινε άλλωστε εμφανής ήδη από το 2024 με τη σύνθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Παρότι η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε δεσμευτεί να μην συνεργαστεί με την ακροδεξιά, η νέα Κομισιόν είναι προϊόν συμμαχίας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, των φιλελεύθερων, των σοσιαλδημοκρατών και της ακροδεξιάς ομάδας ECR (Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές). Η συμμαχία αυτή εξασφάλισε την επανεκλογή της, αλλά και την πολιτική στήριξη για την επιθετική ατζέντα επανεξοπλισμού και δημοσιονομικής πειθαρχίας.

Οι ακροδεξιοί που υποτίθεται πως θα αποκλείονταν, όχι μόνο βρήκαν χώρο, αλλά κατέλαβαν καίριες θέσεις. Ο Ραφαέλε Φίτο, στενός συνεργάτης της Τζόρτζια Μελόνι, ανέλαβε αντιπρόεδρος υπεύθυνος για τη Συνοχή και τις Μεταρρυθμίσεις. Ο Ούγγρος Όλιβερ Βάρχεϊ, άνθρωπος του Βίκτορ Όρμπαν, ανέλαβε την Υγεία, ενώ ο Λιθουανός Άντριους Κουμπίλιους, γνωστός πολεμοχαρής, έγινε επίτροπος για την Άμυνα και το Διάστημα, πιέζοντας για μαζικές αυξήσεις των στρατιωτικών προμηθειών κυρίως από την Ουκρανία.

Η συνεργασία με την ακροδεξιά, όσο κυνική κι αν φαίνεται, είναι λειτουργική για το νέο ευρωπαϊκό σχέδιο. Προσφέρει την πολιτική σταθερότητα που χρειάζεται η Επιτροπή για να εφαρμόσει ένα πρόγραμμα που περιλαμβάνει τη στρατιωτικοποίηση, την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και την περιστολή κοινωνικών και δημοκρατικών δικαιωμάτων.