Την οριοθέτηση του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού (ΘΧΣ) ανακοίνωσαν τη Μεγάλη Τετάρτη τα υπουργεία Εξωτερικών και Περιβάλλοντος & Ενέργειας δίνοντας στη δημοσιότητα και τον σχετικό χάρτη. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη υποχρεώθηκε να προχωρήσει σε αυτή την κίνηση, μετά το πρόστιμο που της επέβαλαν οι Βρυξέλλες, ξεπερνώντας τις ανησυχίες της μήπως διαταράξει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η διαδικασία προβλέπεται στην Κοινοτική Οδηγία 2014/89/ΕΕ σαν «απαραίτητη για την ανάπτυξη βιώσιμης γαλάζιας οικονομίας, τη βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων (…) στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας», την οποία η κυβέρνηση προσπάθησε προηγούμενα να εφαρμόσει διστακτικά ανακηρύσσοντας περιοχές θαλάσσιων πάρκων, που κάτω από τις πιέσεις της Άγκυρας γρήγορα απέσυρε. Είναι ενδεικτικό ότι ο «πιλοτικός» χάρτης που είχε δημοσιεύσει η Κομισιόν τον περασμένο Νοέμβρη, είχε προκαλέσει τις έντονες αντιδράσεις της Τουρκίας, η οποία τότε είχε επαναφέρει τη θεωρία των «γκρίζων ζωνών», μιλώντας για νησιωτικούς σχηματισμούς «απροσδιόριστης κυριαρχίας» στο Αιγαίο.

Τώρα το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωσή του σημείωσε πως «ορισμένες από τις περιοχές» στον ελληνικό ΘΧΣ «παραβιάζουν τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας της Τουρκίας, τόσο στο Αιγαίο Πέλαγος όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο», δηλώνοντας ότι δεν πρόκειται να δεχτεί «τετελεσμένα» και ζήτησε να αποφεύγονται οι «μονομερείς» ενέργειες «σε μια κλειστή ή ημίκλειστη θάλασσα όπως το Αιγαίο και η Μεσόγειος», καλώντας σε «συνεργασία» και «ολοκληρωμένη προσέγγιση για την επίλυση των ζητημάτων, με βάση το Διεθνές Δίκαιο, την ισότητα και την καλή γειτονία στο πλαίσιο της Διακήρυξης των Αθηνών» της 7/12/2023. Η σχετικά ήπια αντίδραση της Άγκυρας που περιορίστηκε στη δημοσιοποίηση του «δικού της» χάρτη με τις δικές της επεκτατικές διεκδικήσεις υποκρύπτει το παρασκηνιακό παζάρι που προφανώς συνδυάστηκε με την εγκατάλειψη της καλωδιακής διασύνδεσης με την Κύπρο. Αποτέλεσε μια διαδικασία μυστικών διαβουλεύσεων και συνεχών συμβιβασμών από την ελληνική κυβέρνηση, που ελπίζει έτσι να οδηγηθεί στη διαιτησία του δικαστηρίου της Χάγης.

Στον αντίποδα, για τους σχετικά χαμηλούς τόνους της κυβέρνησης Ερντογάν στην ανακοίνωση του ελληνικού ΘΧΣ, η τουρκική αντιπολίτευση σήκωσε το θέμα με εθνικιστικές κορώνες. Το κεμαλικό κόμμα του φυλακισμένου Ιμάμογλου (CHP) κατηγόρησε την κυβέρνηση Ερντογάν ότι προκειμένου να μη διακινδυνεύσει τις οικονομικές της σχέσεις με την ΕΕ «έχει σχεδόν παραδώσει το Αιγαίο στην Ελλάδα», ενώ το Κόμμα του Μέλλοντος του πρώην πρωθυπουργού, Νταβούτογλου, χαρακτηρίζει τον ΘΧΣ «ξεκάθαρη πράξη πολέμου».

Καμιά δραστηριότητα σε Αιγαίο και Αν. Μεσόγειο χωρίς τουρκική άδεια

Στις συνθήκες αυτές που η Τουρκία διανύει μια περίοδο πολιτικής κρίσης μετά την απόφαση καθαίρεσης και φυλάκισης του Δήμαρχου της Κωνσταντινούπολης και κύριου πολιτικού αντίπαλου του Ερντογάν, Ιμάμογλου, η χαλαρή αντιμετώπιση από τη μεριά της τουρκικής κυβέρνησης σχετικά με την οριοθέτηση του ΘΧΣ αντισταθμίζεται με την άκαμπτη στάση της απέναντι στην υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ. Ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, τόνισε κατηγορηματικά ότι δεν είναι δυνατόν να σχεδιάζονται και να πραγματοποιούνται έργα στην Ανατ. Μεσόγειο από Αθήνα και Λευκωσία «στο πλαίσιο μαξιμαλιστικών απαιτήσεων» δίχως την παρουσία της Τουρκίας. Απείλησε ότι «απέναντι σε τέτοιες συμπεριφορές, που δε σέβονται τα δικαιώματα και τα συμφέροντά μας, θα συνεχίσουμε να κάνουμε αυτό που κάναμε και στο παρελθόν».

Και ενώ το έργο έχει ναυαγήσει και τα ερευνητικά ιταλικά πλοία αποχώρησαν από την περιοχή, ο Γεραπετρίτης από τους Δελφούς επέμενε ότι το έργο θα προχωρήσει καθώς έχει χρηματοδοτηθεί από την ΕΕ και δεν μπορεί να παρεμποδιστεί γιατί προστατεύεται από το Διεθνές Δίκαιο. Έτσι η πόντιση του καλωδίου ακολούθησε τον ίδιο δρόμο με την επέκταση των χωρικών υδάτων από τα 6 στα 12 μίλια. Παρέμεινε σαν θεωρητικό δικαίωμα, αλλά η εφαρμογή του παραπέμφθηκε στις καλένδες. Παράλληλα η κυβερνητική προπαγάνδα μετατοπίστηκε από την πόντιση του καλωδίου που θα τροφοδοτούσε ενεργειακά την Ευρώπη στο ενδιαφέρον για εξόρυξη υδρογονανθράκων από τη Chevron και τη ExxonMobil στα θαλάσσια οικόπεδα νότια της Κρήτης. Σύμφωνα πάντα με το κυβερνητικό αφήγημα σε κάθε περίπτωση η χώρα παραμένει κρίσιμος ενεργειακός κόμβος για την Ευρώπη και ο λαός της περιμένει να απολαύσει τον πλούτο της γεωπολιτικής του θέσης.

Ανυποχώρητη η Άγκυρα στα νεο-οθωμανικά οράματα

Στο μεταξύ βάλτωσαν για τα καλά τα «ήρεμα νερά» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Μπροστά στα αναδυόμενα προβλήματα το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας, που αρχικά προγραμματίζονταν να πραγματοποιηθεί στις αρχές του χρόνου, μετά από συνεχείς αναβολές τελικά, με πρόσχημα την προφυλάκιση του δημάρχου Κωνσταντινούπολης Ιμάμογλου, μπήκε και επίσημα στον «πάγο».

Ο Μητσοτάκης στην κυριακάτικη ανάρτησή του, στις 6 Απρίλη, αναφέρθηκε με λεονταρισμό «στην ημέρα μνήμης του Θρακικού Ελληνισμού που τιμάται σήμερα, σε ανάμνηση της γενοκτονίας των Ελλήνων της Ανατολικής Θράκης από τους Νεότουρκους». Πέρα από τις σφοδρές αντιδράσεις του τουρκικού Τύπου, που ξεσήκωσε ειδικά ο όρος γενοκτονία, την επόμενη κιόλας μέρα ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Φιντάν, σε συνέντευξή του μίλησε για τις τουρκικές μειονότητες, που βρίσκονται σε όλες τις χώρες που συνορεύουν με την Τουρκία, κατονομάζοντας και την Ελλάδα, οι οποίες και «δεν έχουν εμπλακεί ποτέ σε αυτονομιστικά κινήματα», όπως είπε. Έτσι οι μειονότητες εργαλειοποιούνται και αντί για γέφυρες φιλίας των λαών, αποτελούν βασικό μοχλό επέμβασης της Τουρκίας στις γειτονικές χώρες. Επανέφερε επίσης το ζήτημα των παραβιάσεων των βασικών δικαιωμάτων και ελευθεριών της «τουρκικής μειονότητας στη Δυτική Θράκη» και των Ελλήνων πολιτών «τουρκικής καταγωγής» που ζουν στα Δωδεκάνησα, όπως υποστήριξε κατά την ομιλία του ο Τούρκος εκπρόσωπος στο Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, τον Φλεβάρη.

πηγή: Λαϊκός Δρόμος