Μέρα τη μέρα η κυβέρνηση Μητσοτάκη χάνει τα διεθνή ερείσματά της, για τα οποία άλλοτε θριαμβολογούσε, για την ανάσχεση της τουρκικής επιθετικότητας. Αντίθετα, ο Ερντογάν βρίσκεται σταθερά στο κέντρο των περιφερειακών εξελίξεων, διεκδικώντας ολοένα και πιο ενισχυμένο ρόλο για τις φιλοδοξίες της τουρκικής άρχουσας τάξης.

Μετά την ενίσχυση της τουρκικής επιρροής στη Συρία ύστερα από την ανατροπή του Άσαντ, η πολιτική της ΝΔ δέχεται χαστούκια και από τη Λιβύη, στο φόντο της κρίσης και με την Αίγυπτο σχετικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Μονής του Σινά.

Από τον Γενάρη του 2020, που επισκέφτηκε την Αθήνα (και έφυγε με «άδεια χέρια») ο «φίλος» Χαφτάρ, τα πράγματα έχουν αντιστραφεί. Τώρα η Ανατολική Λιβύη, που βρίσκεται υπό τον έλεγχο του Εθνικού Λιβυκού Στρατού, που ηγείται ο Χαφτάρ και το κοινοβούλιο της χώρας, που εδρεύει στη Βεγγάζη, επικυρώνουν τις τουρκολιβυκές συμφωνίες.

Αντιδρώντας στην αναγγελία της ελληνικής κυβέρνησης να δημοπρατήσει θαλάσσια οικόπεδα νότια της Κρήτης, (μετά την εκδήλωση ενδιαφέροντος από τον αμερικανοεβραϊκό κολοσσό της Chevron), η Τρίπολη χαρακτήρισε την ελληνική πρωτοβουλία «σαφή παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Λιβύης» και έκφρασε «έντονη ανησυχία» για την απόφαση της Αθήνας.

Ωστόσο, τη γενική κατεύθυνση διατύπωσε το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, με αφορμή τα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ της 26ης Ιούνη, που επαναλαμβάνουν την ευρωπαϊκή «κριτική» προς τη συμφωνία Τουρκίας – Λιβύης. Το τουρκικό ΥΠΕΞ χαρακτήρισε τις ελληνικές και κυπριακές θέσεις «μαξιμαλιστικές» και «αντίθετες με το διεθνές δίκαιο και την αρχή της δικαιοσύνης», επιμένοντας ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 «είναι απολύτως σύμφωνο με το διεθνές δίκαιο». Παράλληλα, επέκρινε την ΕΕ για «πολιτικά υποκινούμενες και μεροληπτικές» τοποθετήσεις, οι οποίες -όπως υποστήριξε- «δεν εξυπηρετούν την περιφερειακή ειρήνη και σταθερότητα», καταλήγοντας απειλητικά ότι «η χώρα μας δεν θα επιτρέψει ποτέ να παραβιαστούν τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντά της».

Ακολούθησε νέο τουρκολιβυκό «χτύπημα» με την υπογραφή μνημονίου συνεργασίας στην Κωνσταντινούπολη, με το οποίο η Τρίπολη αναθέτει στην τουρκική εταιρεία ΤΡΑΟ την έρευνα και εξόρυξη υδρογονανθράκων σε τέσσερις θαλάσσιες περιοχές της. Έτσι η Τουρκία αγνοώντας τα ευρωπαϊκά φληναφήματα, θέτει σε εφαρμογή το («άκυρο και ανυπόστατο» κατά Γεραπετρίτη) τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί μια σοβαρή κλιμάκωση στις σχέσεις της Αθήνας με την Τρίπολη και την Άγκυρα, αμφισβητώντας ουσιαστικά κάθε ελληνική δικαιοδοσία στις θαλάσσιες ζώνες που περιγράφονται στο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Σύμφωνα με τον τουρκικό Τύπο που πυροδοτεί εθνικιστικά αντανακλαστικά η εξέλιξη αυτή περιγράφεται σαν «νέα κίνηση στη Γαλάζια Πατρίδα! Τουρκία και Λιβύη αναλαμβάνουν δράση κατά της Ελλάδας».

Ολική ανατροπή των στρατηγικών συμμαχιών στη Λιβύη

Αντίδραση κατά της Ελλάδας για τη στάση της απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο έκφρασε και η κυβέρνηση της ανατολικής Λιβύης, με επικεφαλής τον πρωθυπουργό, Χαμάντ, που έχει διοριστεί από τη Βουλή της Βεγγάζης. Ο Λίβυος πρωθυπουργός δήλωσε ότι η συμφωνία με την Τουρκία για τον καθορισμό θαλασσίων ζωνών «είναι απολύτως συμβατή με τη διεθνή νομιμότητα» και η Λιβύη «διατηρεί το δικαίωμα απάντησης» σε κάθε αμφισβήτηση της κυριαρχίας της. Πρόσθεσε ότι «η αμφισβήτηση της νομιμότητας των συμφωνιών που έχει συνάψει η Λιβύη με φιλικές χώρες είναι απαράδεκτη», διευκρινίζοντας πως η συνεργασία με την Τουρκία «δεν παραβιάζει την κυριαρχία καμίας χώρας».

Ο Χαμάντ απευθυνόμενος στην ελληνική κυβέρνηση, προειδοποίησε ότι η συνέχιση «πολιτικών πρόκλησης και κλιμάκωσης» θα έχει συνέπειες, ενώ έκανε λόγο για «κατάλληλα μέτρα» που διατηρεί το δικαίωμα να λάβει η Λιβύη, περιλαμβανομένης «μιας σκληρής απάντησης σε κάθε παραβίαση της κυριαρχίας της».

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι «τα θαλάσσια δικαιώματα της Λιβύης δεν είναι διαπραγματεύσιμα» και μπορούν να συζητηθούν μόνο εντός των πλαισίων του διεθνούς δικαίου. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη πέτυχε το αδιανόητο. Επιδιώκοντας το αντίθετο, κατάφερε να συνενώσει Τρίπολη και Βεγγάζη στην υποστήριξη του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Στη χιονοστιβάδα των διαψεύσεων κυβερνητικών αφηγημάτων, προστίθενται οι πρόσφατες επαφές Χαφτάρ – Σίσι στην αιγυπτιακή πόλη Ελ Αλαμέιν, όπου επισημάνθηκαν οι «στενά αδελφικές σχέσεις» μεταξύ των δύο πλευρών. Ενδεικτικό της κατάστασης που σκιάζει τις σχέσεις Ελλάδας – Αιγύπτου είναι το πρωτοφανές γεγονός ότι η Αίγυπτος θα συμμετέχει με αεροπλάνα της στην τουρκική άσκηση «Anatolian Eagle 2025», στο Ικόνιο, μέχρι 4 Ιούλη, ενώ δεν μετείχε στον φετινό «Ηνίοχο». Στην τουρκική άσκηση παίρνουν μέρος επίσης ΗΠΑ, Αζερμπαϊτζάν, Κατάρ, Σαουδική Αραβία, Ουγγαρία και Ιορδανία.

Σ’ αυτές τις συνθήκες, αναφορά στο Κυπριακό και τη Θράκη έκανε ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Φιντάν, κατά την εναρκτήρια ομιλία του στη διήμερη 51η Σύνοδο των Υπουργών Εξωτερικών του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας, που έγινε (21/6) στην Κωνσταντινούπολη. Στην ομιλία του επανέφερε το ζήτημα των παραβιάσεων των «πιο βασικών δικαιωμάτων και ελευθεριών» της τουρκικής μειονότητας της Δυτικής Θράκης και των Δωδεκανήσων. Ταυτόχρονα υποστήριξε τη λύση δύο κρατών στην Κύπρο και κάλεσε τα μέλη του Οργανισμού να υποστηρίξουν τα «εγγενή δικαιώματα» των Τουρκοκυπρίων και να συνεργαστούν άμεσα μαζί τους. Οι αγεφύρωτες διαφορές παρά τα χαμόγελα, τις χειραψίες και τις ολιγόλεπτες συναντήσεις κορυφής «σπρώχνουν» τη σύγκληση του ελληνοτουρκικού Ανώτατου Συμβούλιου Συνεργασίας από μήνα σε μήνα.

Αναβαθμισμένος ρόλος της Άγκυρας

Το «διπλωματικό κεφάλαιο» της κυβέρνησης Μητσοτάκη πνίγεται όχι μόνο στα «ήρεμα νερά» του Αιγαίου της Ανατολικής Μεσογείου και του Λιβυκού πελάγους, αλλά και στα «συμμαχικά» φόρα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τα εγκώμια για την πολεμική βιομηχανία της Τουρκίας του γλοιώδους γραμματέα του ΝΑΤΟ, Ρούτε, προκειμένου να συμπεριληφθεί η Τουρκία στο Ευρωπαϊκό εξοπλιστικό πρόγραμμα. Υποστήριξε ότι «πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η τουρκική αμυντική βιομηχανική βάση είναι όσο το δυνατόν πιο στενά συνδεδεμένη με το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία και την Ευρωπαϊκή Ένωση». Μάλιστα, ο Ρούτε προχώρησε σε παραινέσεις, προειδοποιώντας κατά της δημιουργίας «εσωτερικών διαιρέσεων» εντός της συμμαχίας με βάση τα πλαίσια αμυντικής συνεργασίας. Είπε: «Ας μη δημιουργήσουμε αυτά τα τείχη εντός του ΝΑΤΟ. Δεν θα βοηθήσει».

Σ’ αυτό το κλίμα ο υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, Λάμι, σε δηλώσεις του πριν την επίσκεψή του στην Τουρκία υποστήριξε ότι Βρετανία, Γερμανία, Ισπανία και Ιταλία συμφωνούν στην πώληση Eurofighter στην Τουρκία, καθώς «η χρήση των Εurofighter Typhoon από την Τουρκία πρόκειται να ενισχύσει περαιτέρω τους φιλικούς δεσμούς που έχουν αναπτυχθεί εδώ και δεκαετίες μεταξύ βασικών συμμάχων του ΝΑΤΟ».

Την ίδια στιγμή που στην Αθήνα δεν έχει ακόμα εμφανιστεί η πολυσυζητημένη επιλογή Τραμπ πρέσβειρα, Γκιλφόιλ, ο ομόλογός της στην Άγκυρα, Μπάρακ, δηλώνει ότι «είναι ώρα να δημιουργηθεί ένας νέος “οδικός χάρτης”» για την περιοχή, «στον οποίο η Τουρκία έχει θέση – κλειδί»… Ο Αμερικάνος πρεσβευτής προεξοφλεί ότι το Κογκρέσο θα εξετάσει τα ζητήματα των F-35, F-16 και S-400, με «νέα ματιά» και το Κογκρέσο θα στηρίξει μια «έξυπνη κατάληξη». Αυτό επιβεβαίωσε άλλωστε και ο Ερντογάν μετά τη σύντομη αλλά καθοριστική συνάντησή του με τον Τραμπ στα πλαίσια της Νατοϊκής συνόδου στη Χάγη. Ο Ερντογάν, επισήμανε την καλή πρόθεση όσον αφορά την παραλαβή των F-35 και υπογράμμισε την ουσιαστική λήξη του κεφαλαίου S-400, που είχε «παγώσει» τη συμμετοχή της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35.

Διχοτομικές μεθοδεύσεις στο Κυπριακό

Στο μεταξύ καθορίστηκε η διεξαγωγή της άτυπης διευρυμένης διάσκεψης στη Νέα Υόρκη για το Κυπριακό, να διεξαχθεί στη Νέα Υόρκη, στις 16 και 17 Ιουλίου. Η διάσκεψη αν και τυπικά αποτελεί κρίσιμο βήμα για την αξιολόγηση των προοπτικών επανέναρξης ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, στην πράξη έχει μετατραπεί σε εργαλείο προσαρμογής της διχοτομικής λύσης των δύο κρατών.

Ενδεικτικό των μεθοδεύσεων αποτέλεσε η πρόσφατη συνάντηση του κατοχικού ηγέτη, Τατάρ, με εκπροσώπους του Ελληνο-τουρκικού Φόρουμ στο λεγόμενο «προεδρικό» Μέγαρο. Στη συνάντηση συμμετείχαν στελέχη του ΕΛΙΑΜΕΠ, καθηγητές από το Πανεπιστήμιο Πειραιά, διπλωμάτες ακόμα και μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ και αντιπρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, που φωτογραφήθηκαν με σύμβολα του κατοχικού καθεστώτος, με τον Τατάρ να προεδρεύει της συνάντησης! Η παρουσία των Ελλήνων πολιτών στα κατεχόμενα χρησιμοποιείται από την Άγκυρα και την κατοχική ηγεσία σαν εργαλείο προπαγάνδας για τη νομιμοποίηση της κρατικής υπόστασης του ψευτοκράτους, το ρετουσάρισμά του, ότι δήθεν λειτουργεί κανονικά, ενισχύοντας έτσι την επιχειρηματολογία τους για λύση δύο κρατών.

πηγή: Λαϊκός Δρόμος