Σε ολόπλευρη κρίση εξακολουθούν να παραδέρνουν οι ισχυρότερες χώρες της ΕΕ, Γερμανία, Γαλλία και Μ.Βρετανία. Ο πόλεμος στην Ουκρανία και η διατεταγμένη από τις ΗΠΑ αντικατάσταση του φθηνού ρωσικού φυσικού αερίου από το πανάκριβο αμερικάνικο LNG, η ταπεινωτική συμφωνία που επιβλήθηκε από τον Τραμπ στην Ευρώπη για τους δασμούς, η αφαίμαξη από τη συμμετοχή της τελευταίας στον πόλεμο της Μ. Ανατολής και η στροφή της στην οικονομία πολέμου σε συνδυασμό με την κλιμάκωση της ακραία νεοφιλελεύθερης-ακροδεξιάς πολιτικής που εφαρμόζει στα πλαίσια των παγκόσμιων ανακατατάξεων που συντελούνται στο έδαφος της ανατροπής των συσχετισμών δύναμης στην υφήλιο με τη σχετική αποδυνάμωση των ΗΠΑ, τη σταθερή επάνοδο της Ρωσίας και τη ραγδαία άνοδο της Κίνας, οδήγησαν σε σημαντική εξασθένιση τις χώρες του «κόμματος του πολέμου» που πλειοδοτούν σε πολεμοκαπηλεία και ρωσοφοβική υστερία.

Πράγματι οι μεγάλες ιμπεριαλιστικές χώρες της ΕΕ, με αιχμή τον πάλαι ποτέ κραταιό γερμανογαλλικό άξονα και τη Μ. Βρετανία, αποτελούν πλέον τον φτωχό συγγενή σε διεθνές επίπεδο, έχουν εξασθενίσει σημαντικά και αδυνατούν να καθορίσουν τις εξελίξεις ακόμα και στα πλαίσια της ευρωένωσης, όπου τα διαλυτικά φαινόμενα αποσταθεροποίησης, οι εσωτερικές αντιθέσεις και οι φυγόκεντρες τάσεις έχουν την τιμητική τους. Ελπιδοφόρο παράγοντα αποτελεί η επανεμφάνιση στο προσκήνιο λαού και νεολαίας που με μαζικούς όρους στέκονται ανάχωμα στην κατάργηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών τους.

Στη Γερμανία, το έναυσμα για το νέο γύρο της αντιλαϊκής επίθεσης έδωσε ο καγκελάριος Μερτς χρησιμοποιώντας ως προκάλυμμα το γνωστό σόφισμα που είχε χρησιμοποιηθεί και στη χώρα μας για την επιβολή των μνημονίων υποδούλωσης: «αυτό το σύστημα (σ.σ. των κοινωνικών παραχών) όπως είναι σήμερα δεν μπορούμε πλέον να το χρηματοδοτήσουμε με βάση τα όσα παράγουμε στη Γερμανία. Εδώ και χρόνια ζούμε πάνω από τις δυνατότητές μας». Με διακηρυγμένο στόχο τη μεταφορά πόρων από το λεγόμενο κοινωνικό κράτος στην «πολεμική οικονομία», ο Μερτς ήδη από τον περασμένο Μάρτη ενέκρινε τη συνταγματική αναθεώρηση του «φρένου χρέους» προκειμένου να χρηματοδοτηθεί η πολεμική βιομηχανία με 1 τρισ. ευρώ (500 δισ. για εκσυγχρονισμό των ενόπλων δυνάμεων και 500 δισ. για σχετικές υποδομές και τεχνολογίες).

Η οικονομία της άλλοτε ατμομηχανής της ΕΕ συρρικνώθηκε για δεύτερη χρονιά το 2024 και προβλέπεται πως θα μείνει στάσιμη το 2025. Η ανεργία κατέγραψε το αρνητικό ρεκόρ των 3 εκ. Σύμφωνα με τα οικονομικοπολιτικά επιτελεία της χώρας, προεξαρχούσης της DEUTSCHE BANK, η Γερμανία αντιμετωπίζει το λεγόμενο «σοκ της Κίνας». Η «δομική κρίση» σύμφωνα (και) με τον Μερτς έχει οδηγήσει σε τεράστιο πρόβλημα ανταγωνιστικότητας, καθώς οι γερμανικές εξαγωγές προς την Κίνα έχουν μειωθεί πολύ.

Αντίθετα οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 60% μεταξύ 2020 και 2022. Στα μηχανήματα η Γερμανία έχει μεταβληθεί πλέον σε καθαρό εισαγωγέα εμπορευμάτων από την Κίνα. Οι δύο ισχυρότεροι κλάδοι της γερμανικής οικονομίας, τα μηχανήματα και τα αυτοκίνητα, αντιμετωπίζουν πολύ ισχυρό ανταγωνισμό από τα αντίστοιχα κινέζικα.

Από την πλευρά της η ZF (δεύτερος προμηθευτής για την αυτοκινητοβιομηχανία) ανακοίνωσε σχέδιο κατάργησης 7.600 θέσεων εργασίας ως το 2030. Η BOSCH θα καταργήσει 13.000 θέσεις -σημαντικά περισσότερες από ό,τι είχε προγραμματιστεί προηγουμένως- ως το 2030, ενώ πέρυσι η εταιρεία μείωσε τις θέσεις εργασίας της κατά 11.600, σε 230.000.

Τη στιγμή που οι μισθοί παραμένουν στάσιμοι (η συμφωνηθείσα για την άνοιξη του 2026 αύξηση κατά 3,1% αναβάλλεται), ήδη εκατομμύρια νοικοκυριά αδυνατούν να ξοφλήσουν τους λογαριασμούς ρεύματος και φυσικού αερίου. Ο πληθωρισμός και η ακρίβεια σε μια σειρά προϊόντα, όπως και η άνοδος των ενοικίων έχουν επιδεινώσει τη φτωχοποίηση του γερμανικού λαού. Το 2024 περίπου 4,2 εκ άνθρωποι (το 5% του πληθυσμού) ανέφεραν ότι είχαν χρέη στους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας. Σημαντικό οικονομικό βάρος για τους ενοικιαστές αποτελούν τα λεγόμενα «NEBENKOSTEN », οι επιπλέον του ενοικίου χρεώσεις για ΔΕΚΟ και κοινόχρηστα.

Και ενώ η αγοραστική δύναμη των ευρύτατων εργατολαϊκών στρωμάτων πνέει τα λοίσθια, ο Μερτς ονομάζει το παρόν φθινόπωρο «φθινόπωρο μεταρρυθμίσεων». Προωθείται η αύξηση των ωρών δουλειάς, η μείωση των δαπανών για την υγεία και την ασφάλιση, η αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης μέχρι τα 70, αλλά και επιπλέον φορολογικά κίνητρα για τους μονοπωλιακούς κολοσσούς.

Στην υπερχρεωμένη Γαλλία (δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης με χρέος που αγγίζει το 114% του ΑΕΠ, όσο και της Ελλάδας όταν μπήκε στα μνημόνια πριν 15 χρόνια) η κρίση του μακρονισμού έχει κορυφωθεί με την απόσυρση του Μπαϊρού και την επιστράτευση Λεκορνί,του πέμπτου πρωθυπουργού σε λιγότερα από 2 έτη.

Ο Μπαϊρού ως γνωστόν επιχείρησε να περάσει έναν προϋπολογισμό λαιμητόμο για τα λαϊκά συμφέροντα με κοινωνικές περικοπές ύψους 44 δισ. ευρώ, παράλληλα με τη νέα φοροαφαίμαξη των εργατολαϊκών στρωμάτων και τη χρηματοδότηση με 64 δισ. της πολεμικής βιομηχανίας ως το 2027. Για το σκοπό αυτό κατέφυγε σε ένα ρεσιτάλ εκφοβισμού και κατατρομοκράτησης της κοινωνίας, επισείοντας τη δαμόκλειο σπάθη του ΔΝΤ, πλειοδοτώντας όπως και ο χρεοκοπημένος Μακρόν σε πρωτοφανείς εκβιασμούς: «οι γάλλοι έχουν να αποφασίσουν αν θα σταθούν με την πλευρά του χάους ή με την πλευρά της συνείδησης και της ευθύνης…η αντίληψη πως οι γάλλοι εργαζόμενοι μπορούν να σταματούν την εργασία στις αρχές της δεκαετίας των 60 είναι πλέον ξεπερασμένη».

Τόλμησε δε ο Μπαϊρού να παρουσιάσει «την υποταγή στο χρέος με την υποταγή στη στρατιωτική βία». Κύκνειο άσμα του αποτέλεσε η διαδικασία ψήφου εμπιστοσύνης που ζήτησε για να καταψηφιστεί εκκωφαντικά με 364 ψήφους έναντι 194 υπέρ. Στην εν λόγω διαδικασία η «αντισυστημική» τάχα Λεπέν χύνοντας το νεοφασιστικό της δηλητήριο προς τις λαϊκές μάζες, δημαγώγησε εναντίον των υπεύθυνων 5 δεκαετιών που αναγκάζονται τάχα να παρουσιάσουν τα αποτελέσματα 5 δεκαετιών σπατάλης. Διακήρυξε ωστόσο στα γαλλικά μονοπώλια πως «σέβεται τους θεσμούς» και δεν καλεί για την απομάκρυνση του Μακρόν.

Και ενώ συνεχίζονται οι φανερές και παρασκηνιακές διαβουλεύσεις για το σχηματισμό νέας κυβέρνησης (με τους εξαϋλωμένους σοσιαλιστές που δε συμμετείχαν στην πρόταση μομφής να παζαρεύουν έξω από αρχές με το Μακρόν με στόχο τη διάσωση του τελευταίου, πλειοδοτώντας σε συναίνεση καθώς «χρειάζονται παραχωρήσεις για να αναζητηθεί συμβιβασμός όχι απλά με τις πολιτικές δυνάμεις, αλλά και με τις συνδικαλιστικές οργανώσεις», σύμφωνα με τον Ολάντ), ο οίκος αξιολόγησης FITCH υποβάθμισε την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας. Μπροστά στις αφόρητες πιέσεις των αγορών που επιτείνουν την αστάθεια, τη ρευστότητα και τη σήψη του μακρονισμού πραγματοποιήθηκαν μεγαλειώδεις λαϊκές κινητοποιήσεις, και μετά την αλλαγή Μπαϊρού με το Λεκορνί.

Η εμμονή του τελευταίου να προωθήσει ρήξεις «όχι σχηματικές, αλλά ουσιαστικές», τον οδήγησαν στην παραίτηση αρχικά στις 6 Οκτώβρη, ωστόσο ο Μακρόν τον επανέφερε ξετσίπωτα από τη ναφθαλίνη δίνοντας του παράταση 48 ωρών. Ο ξεδοντιασμένος Λεκορνί, με φόντο τον ασίγαστο αγώνα του γαλλικού λαού, αν και ορκίζεται στις ανάγκες του γαλλικού κεφαλαίου, πάγωσε τελικά την μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού μέχρι τις αρχές του 2028.

Και η Μ. Βρετανία διανύει μια περίοδο σοβαρής επιδείνωσης των οικονομικοπολιτικών και κοινωνικών της προβλημάτων. Είναι χαρακτηριστικό πως για φέτος προβλέπεται αναιμική ανάπτυξη 1% του ΑΕΠ, ενώ το χρέος σκαρφαλώνει στο 100% του ΑΕΠ και το έλλειμμα στο 5%. Ο Στάρμερ καταφεύγει στη γνωστή νεοφιλελεύθερη συνταγή των περικοπών των κοινωνικών δαπανών, επιχειρώντας πρωτίστως να αφαιρέσει τα επιδόματα πρόνοιας από 1εκ ανάπηρους και αρρώστους. Τελικά, μετά τον εκφοβισμό και τις απειλές κατά αρκετών βουλευτών του που δεν έπιασαν τόπο, ο παραπαίων βρετανός πρωθυπουργός διεμήνυσε σε μια επίδειξη κοινωνικού αυτοματισμού πως το μέτρο θα ισχύσει για τις επόμενες γενιές.

Ωστόσο ο Στάρμερ δεν απέφυγε τελικά τις αποχωρήσεις από την κυβέρνησή του. Τελευταίο επεισόδιο αυτής της οπερέτας ήταν η παραίτηση της αντιπροέδρου της κυβέρνησης Ρέινερ επειδή κατάβαλε χαμηλότερο φόρο από τον προβλεπόμενο για την αγορά σπιτιού. Συνολικά 8 υπουργοί και υφυπουργοί έχουν αποχωρήσει σε ενάμιση χρόνο θητείας του Στάρμερ, κάτι που ισοδυναμεί με τις περισσότερες υπουργικές παραιτήσεις από το 1979 στη Βρετανία εκτός κυβερνητικού ανασχηματισμού.

Η ακροδεξιά μετατόπιση του πολιτικού σκηνικού στη Βρετανία περιλαμβάνει και τη μεταπήδηση 14 στελεχών του συντηρητικού κόμματος στο ακροδεξιό REFORM UK του Φάρατζ. Με φόντο την ακραία νεοφιλελεύθερη – αντιμεταναστευτική πολιτική που κλιμακώνει στη συγκυρία ο Στάρμερ, πραγματοποιήθηκε στις 13 Σεπτέμβρη μεγάλη συγκέντρωση ακροδεξιών στο Λονδίνο. Συμμετείχαν 110-150 χιλιάδες άτομα που αποδοκίμαζαν τον Στάρμερ και τους μετανάστες και επιδοκίμαζαν τον Τραμπ. Στον αντίποδα, σημαντικοί κλάδοι των εργαζομένων στις συγκοινωνίες πραγματοποίησαν δυναμικές κινητοποιήσεις ενάντια στην πολιτική της φτώχειας.

από το περιοδικό Πορεία, τ. 61, που κυκλοφορεί